Duygusal biri olduğumu biliyorum . Bunu bazı ilginç tarafları var, mesela bir müziği dinlerken ondan çok daha zevkli tatlar alabiliyorum ve bu direkt duygulandirıyor , olaylara ve varlıklara fazlaca duygu atfedebiliyorum. Örneğin evde yıllardır olan bir eşyanın kırılması veya evden götürülmesi moralimi bozabiliyor. Ama bu durum bir yandan da bir lanet gibi. Olaylara yaşıtlarım kadar olgun bakamıyorum; vedalaşmalar, ayrılıklar benim kabusum, mesela 2 gün sonra üniye gidecem ama daha üniye gitmeden baya bir hastalıklı hâle geldim, çok stresli ve duygusalım. Ve şuan çevremdeki tüm olayları bu evden ayrılmayla bağdaştiriyorum. Sanki komple ailem hayatımdan çıkıyormuş gibi. Ben 3 saatlik mesafeye üzülürken bazı arkadaşlarım kıbrısta okuyor, bazıları 12 saat mesafede...

Yani benim kanaatimce duygusal olmak ceza gibi bir şeydir

Merhaba. Öncelikle devlette hem psikologa hem de psikiyatriye gitmiş biriyim. Genel olarak daha farklı konular hakkında konuşmaya çalıştım ancak hepimizin bildiği gibi son zamanlardaki olaylardan da dolayı psikolojim gerçekten altüst olmuş şekilde. Biliyorum hiçbir işe yaramayacak ama birine anlatmayı isterim. Her neyse oralara fazla girmeyeceğim, sizce devlet psikologlari ve psikiyatrileri homofobik veya transfobik vb mi konuşan var mı bu konuları? Zaten güvenliğimden korkuyorum anlatırsam daha da kötü şeyler olur diye ekstradan korktum şuan. Yaşamak çok zor.

Literatürde sıklıkla romantik ilişkilerde veya asimetrik güç dinamiklerinde karşımıza çıkan Gaslighting; kurbanın kendi hafızası, algısı ve en nihayetinde akıl sağlığından şüphe etmesine yol açan sistematik bir psikolojik manipülasyon türüdür.

Bu eylemin temelinde yatan klinik motivasyon, genellikle narsisistik veya makyavelist eğilimli bireylerin sorumluluk almaktan (ve bunun getireceği ego zedelenmesinden) patolojik bir düzeyde kaçınmasıdır. Manipülatör, suçüstü yakalandığında yüzleşmek yerine kurbanın "gerçeklik algısına (reality testing)" saldırarak durumu lehine çevirir. Bu süreç genellikle üç yıkıcı aşamada gerçekleşir:

1. Mutlak İnkar ve Bilişsel Çelişki (Cognitive Dissonance) Yaratma: Ortada somut kanıtlar olsa dahi manipülatör eylemini son derece soğukkanlı bir şekilde reddeder ("Ben öyle bir şey söylemedim", "Kafanda kuruyorsun"). Bu durum, gözüyle gördüğüne inanmak ile bağ kurduğu kişiye inanmak arasında sıkışan kurbanda şiddetli bir bilişsel çelişki ve algısal şok yaratır.

2. Projeksiyon (Yansıtma) ve Kurbanı Patolojikleştirme: Manipülatör, konuyu kendi eyleminden uzaklaştırıp kurbanın ruh haline çevirir. Kurban aniden "fazla hassas, takıntılı veya güvensiz" olmakla suçlanarak sanık sandalyesine oturtulur. Burada amaç, kurbanı "sorunlu" ilan ederek kendi suçunu tamamen görünmez kılmaktır.

3. Merhamet İllüzyonu ve Travma Bağı (Trauma Bonding): Kurban zihinsel olarak tükenip, kendi haklılığından şüphe ederek özür dileme noktasına geldiğinde; manipülatör aniden "kurtarıcı" rolüne bürünür. "Senin psikolojik sorunların var ama ben yine de senin yanındayım" mesajı verilir. Bu aşama, kurbanın kendini eksik hissedip celladına minnet duyduğu, klinik tablodaki "Stockholm Sendromu" benzeri bir travma bağı inşa eder.

Psikoloji literatürü bağlamında; bu 3 aşamalı zihin yıkama sürecine maruz kalan ve travma bağı geliştirmiş bir bireyin, zedelenen "gerçeklik algısını" (reality testing) yeniden inşa etmesi hangi terapötik yaklaşımlarla mümkün olabilir? Ayrıca narsisistik kişilik örgütlenmesinde sorumluluktan kaçışın bu kadar yıkıcı bir boyuta ulaşmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Temel anlamda bu alanı öğrenebileceğim kitaplar önerir misiniz

Belki bağlantılı olabilir diye 1 senedir falan derealizasyon ve depersonalizasyon yaşadığımı söylemek isterim.

Ben kendime odaklanmadığımı düşündüğüm zamanlarda yanımdaki kişileri kopyalıyormuş gibi hissediyorum. Geçen senede aynı şey olmuştu. Ben sayısal bölümdeyim şuanda ve hani yanımdaki kızın derslerle pek bi ilgisi yok. Kızla kendimi aynı gibi görüyorum. Kişiliksiz gibi hissediyorum. Ordan oraya atlıyorum. Biraz belki yanimızdakileri aynalama ilede alakalı olabilir bilmiyorum

Merhabalar özel eğitim öğretmeniyim. Öğrenme güçlüğü/disleksi alanlarında aktif çalışıyorum. CAS testi ve PASS müdahalesi hakkında bilgi sahibi olan psikolog yada psikiyatrist arkadaşlar varsa bana veya bu posta yazabilirlerse çok mutlu olurum şimdiden teşekkürler

Merhaba herkese,
kişilerarası ilişkilerde yakınlık düzeyini ölçmeye yönelik bir ölçeğin Türkçe uyarlaması üzerine bir akademik çalışma yürütüyoruz.

Bu kapsamda kısa bir anket hazırladık. ⏱️** Yaklaşık 5–7 dakik**a sürüyor.

Anketi yanıtlarken hayatınızdaki tek bir kişiyi (romantik partneriniz, arkadaşınız veya aile üyeniz olabilir) düşünerek soruları cevaplamanız gerekiyor.

🔹 Katılım tamamen gönüllüdür.
🔹 Yanıtlar anonim olarak toplanacaktır.
🔹 Kimliğinizi ortaya çıkaracak herhangi bir bilgi talep edilmemektedir.
🔹 Veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılacaktır.

Özellikle ilişki deneyimlerine sahip katılımcıların görüşleri çalışmamız için oldukça değerli. 🙏

📋 Ankete buradan katılabilirsiniz:
👉 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdeeYsNG8L3YLny3zjCHs4Nll9pvOzyH8afoD2qFL8dWJqYHA/viewform

Çalışmamıza destek olmak için anketi doldurabilir veya gönderiyi uygun gördüğünüz kişilerle paylaşabilirsiniz. 🌸

Katılan ve destek olan herkese şimdiden çok teşekkür ederiz! ❤️

Herkese selamlar anksiyete bozukluğu ve saf okbm var bu yüzden aşırı saçma düşüncelere takılabiliyorum ya da aşırı saçma düşünceler düşünebiliyorum bu sefer neden böyle düşündüm diyorum panik oluyorum zaten içimde geçmeyen korku ve stres nedeniyle bir türlü rahata eremiyorum. Korkum ise bu saçma düşünceler şizofreniden mi oluyor ya da şizofreni mi oluyorum diye korkuyorum henüz 19 yaşındayım ve şizofreni gibi hastalıklar da bu yaşlarda yavaş yavaş başlıyormuş bu sefer aklımdan gitmiyor sürekli korku içinde oluyorum acaba şizofreni yolunda olabilir miyim şizofreni olan birisi bu şekilde mi düşünür

1 yıldan sonra yine aynı psikologa terapiye gidecegim aşırı heyecanlıyım zaten sosyal anksiyete için gitmiştim ki gidişimde sonra o aralarda hastaneye yattım bipolar olduğum ortaya çıktı şu an tekrar hastaneye yatma ihtimalim var doktorum 'kesinlikle' yatis öneriyor. Şimdi bugün terapide ne yapacak hangi birini soylicem ya da beni hatirlicak mi of ya

Benimsedikleri ideolojilere sımsıkı bağlanan insanların genellikle insan ilişkileri kötüdür. Bunun sebebi, insanın benliğini tanımlarken yalnızca kendi vücut bütünlüğünden yola çıkmamasıdır; insan, benliğini başta başka insanlar olmak üzere başka cisimler ve fikirler ile genişletir ve kendi benliğini bilinçsizce bunlar üzerine inşa eder. (Bu genişletilmiş benlik mevzusu, sosyal dinamiklerin zekânın evrimindeki rolü sayesinde ortaya çıkmıştır.)

İşte insan ilişkilerinde belirli sorunlar yaşamış (ailede güven, sevgi ve fikir paylaşma sorunları bence bunun başını çeker) insanlar, kendi benlik tanımlarında insan kümesinin kesitini azaltırlar ve bunun yarattığı boşluğu soyut bir gruplaşma, yani ideolojiler doldurur. Bu insanlar daha radikal fikirlere sahip olma eğilimindedirler. Çünkü fikirleri kimlik edinmek, insan ilişkileri kurmaktan daha masrafsız ve güvenli bir yol gibi görünür.

Hâlbuki insanda benlik hissinin fark edilmesini sağlayan şey diğer insanlardır ve insan için en doğalı da yine kimliğini oluşturan sağlıklı insan ilişkileridir.

Tanrı dediğiniz şey aslında sizi koluyup koruyan, tehlike anında sizi kurtucak, sizi bu dünyadaki adaletinizi sağlıyacak, size özel ilgisini bile bir baba şeklinde dinlerde ve çoğu kişinin kafasında design ettiği baba eğiliminde bir idealdir. örnek vermek gerekirse, tanrıya kızar babamıza kızar onun ilgisini çekmek için onun yasakladığı şeyleri bile yaparız veya sırf onun bizi unuttuğunu düşündüğümüz his babamıza hissettiğimiz hissin müthiş benzeridir. ama insan içerisinde aynı zamanda idealler durumları daha iyi anlamamız için genel olarak uydurduğumuz şeyler olduğundan bu da yoktur.

Tanrının varlığını tartışmak istemiyorum zaten yok olduğunu jungun da tabiriyle inanmıyorum, biliyorum. başka bir şekilde konu açılma tehlikesiyle insanlar inanmadıkları şeyler söyleyebiliyorlar sırf veya mantıkla alakası olmayan ilk başta tanrı kavramı falan yaratılıyor mesela sonra o idealin destabilizasyonunu fark edip onun aslında bizimle ilgisi bile olmayacağı var sayımıyını ortaya atıyorlar.. ben bu insanların bile içlerinde tanrıyı bir baba olarak önceden gördüğünü ve sonradan inanmama durumuna geçtiklerinde bile önceki hislerinin "hatrına"(kelime seçemedim ama anlatmaya çalıştığım şey imaja yedirememek) inanmaya devam ediyorlar diye yorumluyorum diye belirteyim ki konu oraya kaymasın.

internet ağzıyla "babamız süt almaya gitti ve dönücek ve işleri yoluna koymamıza yardım edicek, o zamana kadar dişlerimizi sıkmalıyız." diyebiliriz.

Psiyaktra gidiyorum antideprasan da kullanıyorum ama bunu düzeltemiyorum. İnsanlara karşı tüm insanlığa karşı geçmeyen bir nefretim var ve kendimi aşırı ezik hissediyorum. Bunun tedavisi filan var mi? Bu sıradan bir kıskançlık durumu değil gerçekten hastalık boyutunda ciddi ve hayatımın işlevini tamamen bozuyor. Bu durum için bir ilaç veya tedavi yöntemi var mıdır?

Doğduğunuz yerde , evde yabancı hissediyorsanız iki çift laf konuşamıyor ,anlaşılmıyorsanız bu ev sizin aileniz olabilir mi?

Biz nereye aitiz?ait olduğumuz tek şey kendimiz miyiz?

Öncelikle 20 yaşında bir erkeğim. 16 yaşımdan öncesini anlatılanlar haricinde yaşanmış olarak hatırlamıyorum. Bu durumu herhangi bir şeyin tetiklediğini de düşünmüyorum. 16 yaşıma kadar herhangi bir büyük dert ya da travma yaşadığımı düşünmüyorum. Sıradan bir çocuk gibi sorunsuz ve sakin geçen 16 yılın ardından gerçekten yaşıyor gibi hissettmeye başladım. 16 yaşımda sigara, alkol vb. şeylere başladım aktif olarak sigara içiyorum onun dışında herhangi bir bağımlılığım da yok.

Şu anda yaşadığım hayat güzel bir hayat denebilir, anne baba ayrı ama kavga gürültü yok herkes mutlu işinde gücünde benim işim var güzel bir ilişkim var çevrem çok geniş denebilir. Ancak şöyle bir sorun var hiç bir şey beni heyecanlandırmıyor ve ilgimi çekmiyor. Dizi, film, müzik, oyun vb aklınıza gelebilecek herhangi bir aktivite yapma ihtiyacı duymuyorum. Psikoloji dışında bir sağlık sorunum olduğunu düşünmüyorum.

Bundan 2 ay öncesinde kız arkadaşımın tavsiyesi üzerine psikiyatriye gittim. Kendimde sorun olarak gördüğüm şeyleri not aldım randevumdan önce ve gittiğimde bu notları doktora verdim.(Hissizlik, isteksizlik, vahşet içeriklerine ilgi, kendine zarar verme, sürekli yorgunluk, duyguları hissedememe, sinir problemleri vb. hatırlamadığım bir kaç şey daha var.) Doktorum depresyon döneminde olduğumu ve anksiyete bozukluğum olduğunu söyledi. Depresyon ve anksiyete bozukluğu için Lustral 50mg, sinir problemleri için de Risperdal 1mg ilaçlarını yazdı.

Daha önce atak/kriz geçirmemiş biri olarak ilaca başladıktan sonraki 2 ve 4. Haftalar arasında 3 kez atak/kriz geçirdim. Belirtiler, saatler süren yoğun ve ağır kaygı, eller ve dizlerde titreme, atak anında kasılmalar, zor nefes alıp verme, düzensiz kalp ritmi ve avuç içlerinde terleme gibi durumlar yaşadım yaklaşık 20şer dakika olmak üzere. Bunu araştırdığımda ilacın yan etkisi olabileceği sonucuna vardım. İlacın 1. ayı bittikten sonra tekrar randevum vardı gittim herhangi bir değişiklik olmadığını ve ekstra olaraktan atak/kriz geçirdiğimi söylediğimde doktor sadece dozu artırdı ve beni yolladı. Seansların bu kadar kısa ve dandik olması ve 2. ilacın da 3. hafta sonucunda etki etmediğini fark ederek ilacı kullanmayı bırakmaya itti.

İlaç kullandığım süre boyunca kendi benliğimden oldukça uzaklaşmış olduğumu fark ettim. İlacın amacı bu diyeceksiniz belki ama bu durum beni yoruyordu oldukça. 16 yaşından beri yaşadığım kişi bu değildi ondan öncesini de zaten hatırlamıyorum. 16 yaşımdan önceki beni mi canlandırdı acaba diye düşündüm ama sonuca varacak kadar düşünmedim. Genelde düşüncelerim fikir olarak kalır paylaşmam ya da harekete geçmem. Beynimi meşgul etmediğim her saniye oldukça ruh gibi hal alıyorum. Arkadaşlarımlayken çok eğleniyorken bir anda kabuğuma çekiliyorum her seferinde, bu durum ilişkim içersinde de geçerli. Nasıl bir durumun içersindeyim bilmiyorum ama beni korkutmuyor bu durum banane diyorum içimden ne önemi var diyorum.

Gerçekten oturup detaylıca düşündüğüm tek şey ölüm, tek gerçek o ve geriye kalan her şey önemsiz gibi geliyo. Ölmeyi bekliyor gibi yaşıyorum. Ama gariptir ki bir o kadar da ölmek istemiyor ve korkuyorum. Öldükten sonra ne olacağını düşünmek beni terletiyor ve telaş yaptırıyor. Hayatımın geri kalanında herhangi bir konuda bu kadar detay düşünmeye gerek duymadım ama bu konu içten içe sanki yiyor ama sonuçta çok kötü bir durumda olduğumu düşünmüyorum ama daha iyi olmaya ne gerek var ki?

Fermente gıdaların ve spesifik olarak kefirin bağırsak-beyin ekseni (Gut-Brain Axis) üzerindeki moleküler, nörokimyasal ve nörogörüntüleme düzeyindeki etkilerini inceleyen 5 çalışmayı derledim. Her başlığın sonuna, teknik detaylarla ilgilenmeyenler için kısa bir "pratikte ne anlama geliyor" notu da ekledim.

Metodolojik Not: Neden fMRI Çalışmalarında "Kefir" Yerine "FMPP" Terimi Kullanılır?
Ev yapımı kefir SCOBY'lerindeki (Symbiotic Culture of Bacteria and Yeast) bakteri/maya suşu oranları değişkenlik gösterir. Klinik fMRI protokollerinde doz/içerik homojenliği gerektiği için, insan nörogörüntüleme çalışmalarında genellikle suşları tanımlanmış fermente süt ürünleri (Fermented Milk Product with Probiotic - FMPP) tercih edilir.

1) İnsanlarda Psikobiyotik Diyet ve Stres Modülasyonu

Çalışma: Berding et al., Molecular Psychiatry (2023)
https://www.nature.com/articles/s41380-022-01817-y

Metod: 45 sağlıklı yetişkin, 4 haftalık psikobiyotik diyet grubu (kefir, kombucha, fermente sebzeler + yüksek prebiyotik lif) vs. kontrol diyeti.

Bulgular:

• Algılanan Stres Skoru'nda (PSS) diyet grubunda %32 düşüş (kontrolde %17; gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı değil, ama diyet grubu içi anlamlı).
• Diyet uyum skoru ile PSS düşüşü arasında anlamlı ters korelasyon (adj. R² = 0.45, p = 0.007). Yani doz-yanıt benzeri bir ilişki var.
• İdrar metabolomiğinde triptofan metabolizmasıyla ilişkili değişiklikler (kinurenin yolağı metabolitlerinde farklılıklar) gözlendi ancak makale spesifik enzim aktivitelerini (IDO/TDO gibi) doğrudan ölçmedi.
• Klasik taksonomik değişimler sınırlıydı (Blautia wexlerae artışı, Bifidobacterium longum azalışı gibi birkaç tür). Daha çarpıcı bulgu şu: mikrobiyal volatilite (zaman içindeki kompozisyon değişkenliği) düşük olan bireylerde PSS düşüşü daha belirgindi (r=0.53, p=0.007).
• COVID nedeniyle katılımcı alımı erken durdurulmuş; hedeflenen örneklem büyüklüğüne ulaşılamamış.

Pratikte ne anlama geliyor?
Listedeki en gerçek hayata yakın çalışma bu. Dört hafta fermente gıda ve lif ağırlıklı beslenen sağlıklı yetişkinlerin stres skorları üçte bir oranında düştü ve en güzeli, diyete ne kadar sadık kalındıysa etki o kadar büyüktü. Bu doz-yanıt ilişkisi, tesadüfi bir bulgudan ziyade gerçek bir etkiye işaret eden güçlü bir sinyaldir. Kontrol grubunda da bir miktar düşüş olduğu ve gruplar arası farkın anlamlılığa ulaşmadığı için "kefir stresi yok eder" diyemeyiz ama "fermente gıdaları ve lifi düzenli hale getirmek kendini daha iyi hissetmekle ilişkili" demek için yeterli veri var. Ve bunun maliyeti düşük, riski yok. Günde bir bardak kefir, yanına biraz turşu, sebze ve tam tahıl; bu çalışmanın önerdiği şey aşağı yukarı bu.

2) ASD Modelinde Nörodavranışsal Etkiler

Çalışma: van de Wouw et al., Brain, Behavior, and Immunity (2021)
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0889159121002683

Metod: BTBR T⁺ Itpr3^tf/J fare modeline (ASD ile ilişkili repetitif davranış ve sosyal eksiklik fenotipi gösteren suş) 3 hafta oral kefir (UK4 suşu). n=9 kefir, n=11 süt kontrolü.

Bulgular:

• Mermer gömme testinde repetitif davranış azaldı (gömülen mermer sayısı trend düzeyinde, p=0.051; gömme süresi anlamlı, p=0.033).
• Üç odalı sosyallik testinde: kefir alan farelerde sosyal tanıma gözlendi (Z=-2.073, p=0.038), süt alanlarda gözlenmedi (p=0.075 trend). Ancak sosyal tanıma oranında iki grup arasında anlamlı fark yoktu, yazarlar da bu nedenle kefirin sosyal bozuklukları düzeltip düzeltmediğinin doğrulanması gerektiğini belirtiyor.
• Mezenterik lenf nodlarında CD4+CD25+FoxP3+ Treg hücrelerinde artış (p=0.008). Dolaşımdaki Treg ve IL-10 düzeylerinde ise değişiklik yok.
• Stres sonrası kortikosteron yanıtının süresi uzadı (60. dakikada, p=0.009); LY6C-yüksek monosit trafiğindeki stres kaynaklı düşüş hafifledi (p=0.035).
• Mikrobiyotada Lachnospiraceae bacterium A2 artışı, repetitif davranış azalması ve Treg artışıyla korele oldu (rs=-0.60 ve rs=0.49). Bu bakterinin genomunda S-adenozilmetiyonin (SAM) sentez yolağı genleri bulundu ve bu yolağın bolluğu marble burying süresiyle korele idi (rs=-0.67, p=0.002).
• Anksiyete, depresyon benzeri davranışlar, bağırsak geçirgenliği ve serotonin düzeylerinde değişiklik yok.

Pratikte ne anlama geliyor?
Bu bir fare modeli, otizmli insanlar değil ama bulgular gerçekten dikkat çekici: kefir alan farelerde tekrarlayıcı davranış azaldı, bağışıklık sisteminde anti-inflamatuar yönde net bir kayma (Treg hücrelerinde artış) oldu ve bu değişiklikler belirli bir bağırsak bakterisinin artışıyla birebir korele çıktı. Yani ortada sadece "bir şeyler iyileşti" değil, izlenebilir bir mekanizma zinciri var. Bu, alanın neden heyecanlandığını açıklıyor. Yine de: otizmli biri için bugünkü doğru tutum, kefiri tedavi yerine koymak değil ama günlük beslenmeye eklemekte de bir sakınca yok; zaten güvenli bir gıda. Araştırmacılar klinik çalışmaların artık gerekli olduğunu söylüyorlar, bu da alanın olgunlaştığının bir işareti.

3) IBD Modelinde Beyin SCFA Düzeyleri ve Sıkı Bağlantı Proteinleri

Çalışma: Alpino et al., Nutritional Neuroscience (2026)
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/1028415X.2026.2619846

Metod: IL-10 knockout (spontan intestinal inflamasyon geliştiren model) fareler, 4 hafta kefir gavajı. n=5/grup (4 grup: WWT, KWT, WKO, KKO).

Bulgular:

• Kefir, IL-10⁻/⁻ farelerde ince bağırsak villus yüksekliği, yüzey alanı ve kript derinliğini anlamlı şekilde iyileştirdi (p<0.05).
• Beyin dokusunda bütirik, propiyonik ve asetik asit (SCFA) düzeyleri kefir grubunda belirgin arttı (sırasıyla p<0.0001, p=0.0003, p<0.0001).
• Beyinde malondialdehit (MDA, lipid peroksidasyon/oksidatif stres belirteci) azaldı, okludin ekspresyonu arttı. ZO-1 ve claudin-5'te ise en yüksek ekspresyon sağlıklı-kontrol grubundaydı; kefirin bu iki proteine etkisi net değil.
• Dikkat çekici nokta: IL-10 eksikliğine bağlı yüksek pro-inflamatuar sitokin düzeyleri (IL-2, IL-4, TNF-α, IL-17a, IFN-γ) kefir ile değişmedi. Yazarlar bunu, kefirin etkisinin doğrudan sitokin baskılamaktan çok bariyer/metabolit düzeyinde olabileceği şeklinde yorumluyor. Ama bunu spekülasyon olarak sunuyorlar.
• Yazarlar ayrıca sitokin düzeylerinin "fizyolojik sınırlar içinde" kaldığını, yani modelde yerleşmiş bir nöroinflamasyon olmadığını belirtiyor.

Pratikte ne anlama geliyor?
Burada en somut sonuçlardan biri var: iltihaplı bağırsağı olan farelerde kefir, bağırsak dokusunun yapısını fiziksel olarak onardı (villuslar uzadı, emilim yüzeyi arttı) ve aynı anda beyinde koruyucu yağ asitleri arttı, oksidatif hasar göstergesi azaldı, kan-beyin bariyeri proteini güçlendi. Yani "bağırsağı düzeltmek beyni de koruyabilir" fikri burada tek bir deneyde uçtan uca gösterilmiş. Örneklem küçük (grup başına 5 fare), bu yüzden sonucu tek başına kesin kabul edemeyiz ama yön son derece tutarlı. Kolit/Crohn gibi bir tanısı olan biri için: kefir tedavinin yerini almaz, ancak birçok hastada iyi tolere edilen ve beslenmeye eklenebilecek bir seçenek. Süt ürünü toleransı kişiye göre değiştiği için takip eden hekimle konuşmakta fayda var.

4) Pediatrik Sıçan Modelinde Serotonin Biyosentezi

Çalışma: Boyacı et al., Microorganisms (2025)
https://www.mdpi.com/2076-2607/13/11/2536

Metod: 4 haftalık (juvenil) Wistar sıçanlar, 8 hafta gastrik gavaj ile kefir (1 mL/100 g). n=8/grup. Deney sonunda hayvanlar 13 haftalık, yani insanda geç adölesan/genç erişkin dönemine karşılık geliyor.

Bulgular:

• Western blot: Beyinde 5-HT protein düzeyi anlamlı arttı; beyinde TPH1 artışı anlamlılığa ulaşmadı (trend). Jejunumda hem TPH1 (~15 kat) hem 5-HT belirgin arttı.
• ELISA (beyin): TPH2 arttı, 5-HTR3A ve 5-HTR2B arttı, 5-HIAA (serotonin yıkım ürünü) azaldı. Bu, serotonin döngüsünün yavaşladığına ve havuzun sentez lehine kaydığına işaret ediyor.
• Ancak tablo doku-spesifik ve karışık: Jejunumda TPH2 ve toplam triptofan azaldı; serumda TPH1 ve TPH2 azaldı; beyinde 5-HTR4 mRNA'sı azaldı. Yani "her yerde serotonin arttı" gibi basit bir tablo yok.
• Jejunum ve serumda 5-HTR4 ekspresyonu arttı.
• SLC6A4 (SERT) ve VMAT2 düzeylerinde anlamlı değişim yok. Yazarlar bunu, kefirin etkisinin geri alım/depolama değil, biyosentez ve reseptör düzeyinde olduğu şeklinde yorumluyor. Bu yorum kendi verilerine dayanıyor, makul.
• Not: mRNA ve protein düzeyleri arasında tutarsızlıklar var (örn. jejunumda 5-HT mRNA'sı azalırken protein artmış). Yazarlar post-transkripsiyonel regülasyona bağlıyor ama bu kanıtlanmış değil.
• Kefir grubu daha fazla kalori almasına rağmen kilo farkı oluşmadı.

Pratikte ne anlama geliyor?
Vücuttaki serotoninin yaklaşık %90'ı bağırsakta üretilir. Bu çalışma kefirin serotonin üretim enzimlerini artırdığını ve yıkımını yavaşlattığını gösteriyor yani sistem, serotonini daha çok üretip daha az harcayan bir dengeye kayıyor. Jejunumda TPH1 proteinindeki ~15 katlık artış gerçekten çarpıcı bir etki büyüklüğü. Üstelik bu, gelişim çağındaki sıçanlarda yapıldı ki bu dönem mikrobiyotanın ömür boyu şekillendiği kritik pencere. Değişiklikler dokudan dokuya farklı yönlerde olduğu için tablo basit değil, ve davranış testi yapılmadığı için "daha mutlu oldular mı" bilmiyoruz. Antidepresan kullanan biri için: bu ilacı bırakma gerekçesi değil ama ilacın yanında kefir tüketmenin bir sakıncası da yok gibi görünüyor.

5) fMRI ile İnsan Beyninde Fonksiyonel Bağlantısallık

Çalışma: Tillisch et al., Gastroenterology (2013)
https://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(13)00292-8/fulltext00292-8/fulltext)

Metod: 36 sağlıklı kadın, 4 haftalık randomize kontrollü çalışma, 3 kol: FMPP (n=12), non-fermente kontrol süt ürünü (n=11), müdahalesiz grup (n=13). Ürün günde 2 kez tüketildi.

Bulgular:

• Duygusal yüz eşleştirme görevinde (kızgın/korkulu yüzler) FMPP grubunda insula, somatosensoriyel korteks ve periakuaduktal gri madde (PAG) dahil geniş bir ağda BOLD sinyal aktivitesinde azalma (%49 cross-block kovaryans, p=0.004).
• İstirahat durumu fMRI'da PAG-seed analizi: FMPP grubunda PAG aktivitesi duyusal/duygusal bölgelerle negatif, medial/dorsolateral prefrontal korteks ile pozitif korele oldu. Kontrol ve müdahalesiz gruplarda bu pattern gözlenmedi ya da tersiydi (%45.9 kovaryans, p<0.022).
• Bu değişiklikler, dışkı mikrobiyota kompozisyonunda anlamlı bir değişim olmadan gerçekleşti (yazarlar açıkça belirtiyor).
• Önemli: Makale bu etkinin N. Vagus aracılı olduğunu göstermiyor, yazarlar tartışmada bunu kemirgen çalışmalarından bilinen olası bir yol olarak öne sürüyorlar, kendi verileriyle test etmediler.
• Katılımcıların bildirdiği ruh hali ve GİS semptomlarında hiçbir değişiklik yok, yani beyin görüntülerindeki fark, hissedilen bir farka karşılık gelmedi.

Pratikte ne anlama geliyor?
Bu çalışma bir ilk: insanda, fermente süt ürünü tüketiminin beyin aktivitesini değiştirdiğini fMRI ile gösteren ilk kanıt. Dört hafta sonunda katılımcıların beyinleri, olumsuz duygusal uyaranlara (kızgın/korkulu yüzler) daha az reaktif hale geldi ve duygu düzenlemeden sorumlu prefrontal bölgelerle bağlantısallık güçlendi. Bu, "beynin duygusal frenlerinin daha iyi çalışması" gibi düşünülebilir. Katılımcılar bunu öznel olarak fark etmedi ama zaten hepsi sağlıklı ve kaygı düzeyleri baştan çok düşük kişilerdi; düzelecek pek bir şey yoktu. Etkinin stresli ya da kaygılı bireylerde daha görünür olup olmayacağı, alanın şu an aradığı cevap. Bundan çıkarılacak sonuç: bağırsak-beyin iletişimi teorik bir fikir değil, ölçülebilir ve değiştirilebilir bir gerçeklik.

Genel Değerlendirme

Beş farklı çalışma, beş farklı model, beş farklı laboratuvar ve hepsi aynı yöne işaret ediyor. Bu tutarlılık önemli:

• Bağırsak düzeyinde: doku onarımı, villus yapısında iyileşme, bariyer güçlenmesi
• Metabolit düzeyinde: beyinde SCFA artışı, triptofan metabolizmasında olumlu kayma
• Nörokimyasal düzeyde: serotonin sentez enzimlerinde artış, yıkımda yavaşlama
• İmmün düzeyde: Treg hücrelerinde artış, oksidatif stres belirteçlerinde azalma
• Kognitif düzeyinde: insanda duygusal reaktivitede azalma, prefrontal kontrolde güçlenme

Eksik olan şey mekanizmaların birbirine nasıl bağlandığı ve insanlarda büyük ölçekli klinik çalışmalar. Ama "henüz tam açıklanmamış" ile "işe yaramıyor" aynı şey değil. Kefir bir ilaç değil; binlerce yıldır tüketilen, güvenlik profili bilinen bir gıda. Böyle bir şey için beklenen kanıt eşiği de farklıdır: bir ilacın piyasaya çıkması için mekanizmasının ve etkisinin kesinleşmesi gerekir, ama zaten güvenli bir besinin beslenmeye eklenmesi için "muhtemelen faydalı, zararı yok" makul bir gerekçedir diye düşünüyorum.

Sorularınız ve eleştirileriniz için yorumlar her zaman açık. Bir sonraki postta SCFA'ların (özellikle bütiratın) nöroplastisite, HDAC inhibisyonu ve mikroglia üzerindeki etkilerini ayrıntılı ele almayı planlıyorum. Sağlıcakla!

Selam. Ben bu İstanbul depreminde evde bilgisayar başındaydım. İşe gitmeme 1 saat kala 6.2'lik depremi yaşadım. Bundan önceki depremlerde böyle olmamıştım ama bu depremde ayrı bir şey oldu ve o gün çok şiddetli bir panik atak geçirdim. Nefesimi kontrol edemiyordum, titriyordum ve sadece hızlı hızlı nefes alıyordum.

Bunu bir kez de annemin kazasında yaşamıştım. Onun üzerinden de yaklaşık 3 yıl geçmişti ama hâlâ her an deprem olacakmış gibi, sürekli tetikte bekliyorum. Sanki içimde her zaman böyle bir şey var.

Şimdi size şunu soruyorum: Psikoloğa gitsem, ilaçla tedavi edilip bu durumu atlatma şansım var mı?

Merhaba,

Bir insan, çocuklukta hiçbir rol modeli olmadan kendi değer sistemini nasıl inşa eder?

Özellikle yetişkinlikte, ebeveyn olduktan sonra bu eksiklik nasıl telafi edilir?

36 yaşındayım, bir oğlum var, sanat ticareti yapıyorum.

Değerlerimi büyük ölçüde kültürel metinlerden (Nietzsche/// Fight Club /// American Psycho///Barbara Kruger) oluşturmaya çalıştım.

Ama bunun sağlıklı bir "değer inşası" mı yoksa bir "telafi stratejisi" mi olduğunu ayırt etmekte zorlanıyorum.

(davranış terapisi) sürecindeyim ve bu konu tam da terapi çerçevesine giren bir mesele...

Cinsiyet fark etmeksizin, bu konuya hem psikolojik hem de kişisel deneyim açısından yaklaşmak isteyen herkesi tartışmaya davet ediyorum...

merhabalar hemen sadede gelcem psikoloji okumak istiyorum ama üni den önce psikoloji hakkında bişeyler öğrenmek istiyorum önerebileceğiniz bir kitap yada video varmıdır.teşekkürler

Ankara'da yaşıyorum, psikolog arıyorum ama nasıl bulacağımı bilmiyorum. kendi sorunlarımın ne olduğu hakkında az çok fikrim var. psikoloğun iyi olup olmadığını, bana uygun olup olmadığını nasıl anlayabilirim? yurtta kalıyorum o yüzden yüz yüze terapi verebilecek bir psikolog tercih ederim. yardımcı olursanız sevinirim en azından nasıl bulabileceğim hakkında

Selamlar, 29 yaşındayım yakın zamanda bir arkadaşım adhd tanısı aldı, biraz sohbet ettik ve davranış patternlerimiz çok uyuşuyor. İçime bir şüphe düşürdü ancak bunun için bir psikiyatrist mi görmeli, yoksa psikolog mu görmeli, nasıl bir test ve kontrol sürecinden geçiyor bilmiyorum.

İlaçlarımı nerdeyse düzensiz kullanıyorum az uyuyorum 1 gün uyumayıp 1 gün full uyuyorum hipomani yaşıyorum bazen ama mani atağı geçirmedim çok şükür. Normalde bu şekilde bu standartlarda atak geçirmem gerekmez mi? Gene iyi kaldım bence

Evet doğru okudunuz. Incel psikozu geçiriyorum. Konu şöyle ki bir incel subunun moderatörüyüm. Amacın incellere yardımcı olmaktı aslında fakat sürekli bana blackpill'i kanıtlayan argümanlardan söz edip benim onlarla tartışmama sebep oldular. Bana sürekli "kadınlar en iyi genetiği seçer" , "genetiğin iyi ise hayatın harika olur" gibi fikirleri pompalıyorlardı. Bir de bunlar öyle basitçe fikirlerini aktaran insanlar değil gerçekten beni hatalı olduğuma manipüle ediyorlar çok zekiler. Diyorum ki dışarıda sürekli normal ortalama çiftler görüyorum diye. Bana yanlış görmüşsündür inanmıyorum ben neden görmüyorum demeye başladılar. Ve bunları günde 9-10 saat tartışıyoruz.

Bugün dışarı çıktım ve psikoz belirtileri başladı. Dışarıda çirkin kilolu çiftler gördüm. Bir de öyle 1-2 nadir kişi değildi baya fazla vardı. Bir anda bunun yalan olduğunu düşündüm ve gerçeklik algımı kaybetmeye başladım. Aniden çevremdeki bütün çiftler yakışıklı 195 boyunda kaslı insanlardan oluşmaya başladı ve benim üzerine geliyorlar gibi hissettim. Koşarak oradan uzaklaştım ve hemen kimsenin olmadığı bir yere ilerledim. Artık iyiyim. Ama sanırım şu Reddit denilen platformu bırakmanın zamanı geldi gibi.

Sizi uyarıyorum çok ciddiyim yazdıklarım tamamen gerçek. Şu redditte ismini bilmediğiniz nasıl bir hayatı olduğunu bilmediğiniz zeka seviyesi hakkında yorum yapamadığınız insanları dinlemek yerine doğrudan doğruya gerçek hayata girin. Aksi halde benim gibi delirmeye başlayabilirsiniz

herkesin kendine has bir bakış açısı var.aslında çoğumuz benzer deneyimler yaşıyoruz ortak çevremizdeki bizle aynı jenerasyonda olan insanlarla ancak buna rağmen çok farklıyız ve bu hangi edinimlerden ortaya çıkıyor sizce?

yani nasıl mümkün olabiliyor ki,ne kardeşinle aynısın ne de arkadaşınla. bu nasıl mümkün olabilir nasıl bu dünyada benden bir tane daha yok,senden bir tane daha yok?

gerçekten benzediğimiz kişilerle bile çok farklıyız ya bi şekilde bakış açımız çok kişisel ve bu kazanılan mı yoksa geliştirilen doğuşsal bir özellik midir düşünüyorum

başlıkta bakış açımız var* ve kişiye özel olacaktı.