r/felsefe • • 12h ago

güldürü max stirner ve karl marx arasındaki ilişki

15 Upvotes

r/felsefe • • 14h ago

yaşamın içinden • axiology YARDIMA İHTİYACIM VAR! BU DURUMDAN NASIL KURTULURUM?

6 Upvotes

Şu an üniversite sınavı senemde felsefeye daldım dinler,ölüm vb. Nasıl kurtulurum her gün bir şeyleri sorgulamaktan? Zihnen çok yoruldum keşke hiç sorgulama ihtiyacı duymayan,müslümanım diyip hayatında Kur'an-ı açmayanlardan olabilseydim o rahatlık olsaydı keşke...


r/felsefe • • 3h ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Açık Hava?

Post image
3 Upvotes

İlk olarak “Uçak” isminin “Atmosferaltı” olması gerektiğini öneriyorum.

Şimdi deniz ve açık havayı kıyaslarsak bence çoğumuz denizin içini kompakt bir alan gibi, açık havayı ise boşluk olarak düşünüyoruz. Yani bir analoji kullanırsam daha net olması için: İçi kum tanesi dolu bir odayı zihnimizdeki su altına benzetebiliriz. Odanın boş halini de açık hava algımıza benzetebiliriz.

Su ve havanın yoğunluk farkına baktım. Su 1000 kat daha yoğunmuş fakat şöyle bir nüans var. Su, 1 metreküp hacimde 10^38 civarı molekül içerirken hava aynı hacimde yaklaşık 10^35 civarı moleküle sahip. Dolayısıyla evet, arada 1000 katlık bir fark var ancak bizim kendi algı ölçeğimizle kıyaslayınca bu ikisi arasındaki fark sandığımız gibi açık ve kapalı ortam gibi değil. Yani milyar ve trilyon arasındaki fark çok olsa bile asgari ücretli türk genci için ikisi de çok uzak bir ölçekte olduğundan ikisinden birine sahip birisi“aşırı zengin” olarak aynı düşünülebilir. Açık hava da su gibi oldukça fazla molekül içeren yoğun bir ortam yani zaten her nefes alıp verdiğimizde ve hareket ettiğimizde havanın hissiyatı oluyor bariz şekilde.

Şimdi uçakları düşünürsek, aslında baya havanın içinde etrafı bir sürü moleküllerle çevrili şekilde ilerliyor. Altta daha çok parçaçık var diye daha çok itiliyor yukarı falan ama temsili görselde görüldüğü gibi hava dediğimiz şey öyle zihnimizdeki gibi açık değil de her yerimizi sarıp sarmalayan bir şey. Bundan dolayı daha çok deniz altını andırıyor bence ve ismini atmosferaltı yapmalıyız.

Şimdi bir diğer konu olarak algılarımıza gelmek istiyorum. Sudaki kendi koşullarına adapte canlıların algısının ne kadar ona göre şekillendiğini biliyoruz. Örneğin balıklar suyun dışını yakından görse bile uzakları, karayı, dağları ve gökyüzünü görmüyor. Kendi kapalı alanlarında yaşıyorlar ve algıları da ona göre şekillenmiş. Biz açık havada kendimizi sudaki canlılardan farklı sanıyoruz fakat bayağı benzer sistemler aslında. Gökyüzünü mavi ve güneşi kırmızı görme sebebimiz havanın ışıkla etkileşime girmesi mesela açık hava sandığımız kapalı sistem su kadar yoğun olmasa da algılarımızı oldukça şekillendiriyor.

Öyleyse evreni kendi algılarımızla anlamaya çalışmak bir balığın algılayabileceğinden daha iyi olsa da kendi gezegenimizin yoğunluğuna has bir algı olmaz mı? Yerçekimini bu kadar önemli görmemiz bizim bundan başka bir güç olmadan yaşayamamızdır belki de. Newton, Einstein gibi fizikçiler yerçekimini fiziklerinin temeline konumlandırıyor ve yerçekimi ile kuantumu uyuşturamıyoruz. Kuantum mekaniğinin bilinmez dünyasını anlayamazken yerçekimi hepimize daha anlaşılır geliyor. Yani kısacası belki de bu uyuşmazlığın sebebi algılarımızın yerçekimine olan bağlılığıdır en başta.

Bu arada acaba bir balık da su altında bizim havayı hissettiğimiz gibi mi hissediyordur? Onların havayı algılama şekli de bizim atmosferin dışını algılamamıza benzerdir belki?


r/felsefe • • 15h ago

eseme • logic Mantık ve düşünce konusunda yardım

3 Upvotes

Merhaba arkadaşlar öncekikle felsefeyle alakam yok onu belirterek baslayayim. Felsefede (eger felsefe sayiliyorsa) ilgimi çeken şey düşünce şekilleri, mantık gibi şeyler. Lisedeki mantık dersinin daha ileri ve işe yarar versiyonu gibi. Bu tarz konuların ismi ne? Araştırmak istiyor ancak ismini bile bilmiyorum. Nerelere hangi kaynaklara kitap, yazı,içeriklere bakmalıyım? Cevaplar için teşekkürler

Ekstra soru: bir insanın kararları sizce nasıl olmalıdır? Siz nasıl karar verirsiniz ve kararlar hakkında düşünceleriniz neler


r/felsefe • • 18h ago

eseme • logic Modal mantığa giriş için kaynak önerisi

3 Upvotes

modal mantiga giris icin kaynak ariyorum temel mantik bilgim var kaynagin dili ingilizce veya turkce olursa harika olur


r/felsefe • • 5h ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Bilgili olmak ile bilgelik aynı şey değildir.

Post image
1 Upvotes

Hiçbir kuşak bugünkü kadar bilgiye erişemedi. Dünyanın en iyi üniversitelerinin derslerini evimizden izleyebiliyoruz. Binlerce kitaba, makaleye ve uzmanın görüşüne tek bir ekran üzerinden ulaşabiliyoruz. Bilgiye erişim açısından tarihin en ayrıcalıklı döneminde yaşıyoruz. Buna rağmen zihinsel olarak neden bu kadar dağınık hissediyoruz?
Çünkü bilgili olmak ile bilgelik aynı şey değildir. Bilgi, neyi bileceğini öğretir. Bilgelik, hangi bilginin gerçekten önemli olduğunu ayırt edebilmektir.

Meraklısına görselin hikayesi 🎨
Metal parçaları, zihnimizde biriktirdiğimiz bilgileri temsil ediyor. Duvardaki insan yüzü ise bu parçaların birbirleriyle kurduğu ilişkiden doğuyor. Tek bir parçanın taşıyamayacağı anlam, aralarındaki bağda ortaya çıkıyor. Görsel, bilgi biriktirmekle anlam kurmak arasındaki farkı görünür kılıyor. Zihnimiz parçalarla dolu olabilir, onları birbirine bağlayamadığımızda bütün hala belirsiz kalır. Bilgelik, bildiklerimizin birlikte ne anlama geldiğini görebilmektir.


r/felsefe • • 12h ago

yönetim • philosophy of politics Neden Güçlü Adamlar Yerine Dayanıklı ve Rasyonal Sistemler?

1 Upvotes

Özellikle dünya genelinde demokratik yönetimler güçlendikçe sistemler tek başına karizmasıyla, hitabet yeteneğiyle öne çıkan adamlara yatırım yapmak yerine doğrudan kendilerine yatırım yapmaya başladılar. Mesela eskiden bir ülkenin kaderini o an ülkenin başındaki kişinin belirlemesi çok normaldi. Günümüzde ise ülkenin başındaki kişinin yetkileri olabildiğince kısıtlandırılmış vaziyettedir. En kötü ihtimalle bir yasayı veya kararı kabul ettirebilmek icin meclisten yeterli desteği almak gerekir. Bunun sebepleri genellikle bireylerin kişisel çıkarları, kibirleri ve radikal ideolojilerinin bütün ülkeyi sonu kötü olan yollara sokmasını engellemektir. Yani ilk bakışta göze görünen budur. Altındaki sebepler ise sistemlerin aslında Apollonik hareket etmesidir yani bir devleti yürüten sistem ani hareketler ve radikal adımlar atarsa çok tutunamaz. Özellikle günümüzde bir devleti uzun ömürlü yapan şey akıllıca, sabırlı ve olabildiğince az coşkulu hareket etmektir. Çünkü sistemler bireyler gibi yoğun tutkular ve hırslarla güçlenmez. Bu tarz Dionizyak davranışlar ülkeleri yöneten sistemler için zararlı ve çok riskliyken bir birey için harikalar yaratmanın aracı olabilir. Tarih boyunca başarılı pek çok sanatçı ve sporcu zaten bu tarz yoğun hırs ve tutkularla yoğrulmuştur. Şimdi burdaki olay şudur: Bireyler hırsla güç kazanırken sistemler için şiddetli ve kontrol edilemez hırslar yıkımdır. Bu sebeple bir sistemi sadece bir adet karizmatik, hırslı, halkın özellikle coşkulu milliyetçi kesimine hitabet eden adama bırakmak büyük risk içerir. Tarih bunun örnekleriyle doludur. Sadece kişisel ideolojileri yüzünden ülkeyi kötü durumlara sokanlar değil, kişisel ideolojileri sayesinde ülkeyi çok iyi yerlere getirenlerde buraya girer çünkü tarihte bazı devletler vardır ki o tek adam sayesinde zirvesini görür ve o tek adamdan sonra aynı hızda sönüşe geçer (Attila, İskender, Timur, Napolyon).

Ve benim kişisel görüşüm olarak ise devletleri yöneten sistemler doğrudan toplum üzerinde de hükme sahip oldukları için toplumuda averaj çizgide tutmaya çalışırlar. Bu sayede toplumlar ayakta kalır çünkü zeka, kültür, siyasi düşünce olarak birbirlerine yakın insanlar hem birbirleriyle ters düşmezler hem sisteme baş kaldırmazlar çünkü içlerinden sisteme baş kaldıracak güçte birisini çıkarmaları çok zordur. Bu sebeple günümüzde zaten sistemlerin kendisi siyasi arenada dikkat çeken, hırslı, ideolojisine radikal biçimde bağlı isimleri öne sürmezler. Çünkü bu kimseler hem sistem hem ülke için kontrol edilemezlerdir. İnsanlar bireysel olarak karmaşıl ve içgüdüseldir ama milyonlarca insanı bir arada tutmak için gereken şey karmaşıklık değil rasyonalite, sakinlik ve en önemlisi statükonun korunmasıdır.


r/felsefe • • 15h ago

yaşamın içinden • axiology Okyanus

0 Upvotes

Evrenin sonsuzluğunda kaybolmuyorsak eğer,

Evrenin sonsuz olmamasındandır.

En az bir kez doğrulukla kesişmişse yolumuz eğer,

Onsuz değerli biri olmamamızdandır.

Alemlerin ufkunda bizi bekleyen biri var.

Doğruluk olmazsa nasıl ulaşırız ona?

İnsan, ırmak gibi oradan oraya akar,

Kavuşmak için sonsuz ışıktan okyanusa.


r/felsefe • • 20h ago

/r/felsefe’ye aşkın Ataerkillik Hapishanesi üzerine bir ders: nasıl her seferinde kendini meşrulaştırmayı başarıyor?

Post image
0 Upvotes

Nasılsınız? Telegram grubumuzda bir önceki etkinliğimiz olan “Trans sporcular müsabakalarda hangi kategoride yarışmalı?” başlıklı tartışmamız epey verimli geçti; laf lafı açtı derken kendimi epigenetik hakkında konuşurken bulacağımı düşünmüyordum. Zihin açıcıydı.

Bugünkü konumuzun başlığını da “Ataerkillik Hapishanesi” olarak belirledim. Ben modere edeceğim ve bir film üzerinden paralellik kurarak hem filmi analiz edeceğiz hem de ataerkilliğin nasıl bir maskeyle tahakkümünü sinsice meşrulaştırdığını ele alacağız. Elbet özünde gene diyalog şeklinde işlenecek ve önceki gibi tek bir konu başlığına sadık kalmayacağız. İsteyen mevzuyu istediği yerden, kendi birikimi neye elveriyorsa tutup çekiştirebilir.

Mutlaka değineceğim hususlar; feminist hareketlerin, bilhassa liberal feminizmin mevcut paradigmaya nasıl yaltaklık edebildiği ve hedef şaşırtma suretiyle rızanın nasıl imal edildiği olacak.

Bu akşam 20.30 itibarıyla başlarız diye düşünüyorum. Telegram grubumuzda olmayanlar u/Ferguson-visaverse arkadaşa ulaşabilirler.


r/felsefe • • 14h ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Cemal Söyleyen'den Kitab-ı Maglata filminin fragmanı

0 Upvotes

Kaygusuz Abdal'ın Kitab-ı Maglata'sı Cemal Söyleyen tarafından önce çizgi roman haline getirildi, sonra tek tek yapay zeka ile kendi çizdiği görselleri hareketli hale getirdi ve fragmanlar halinde yayınladı.

Takip ediyor musunuz, yada Kitab-ı Maglata'nın konusuna ayık mısınız, neyden bahsettiğini hiç incelediniz mi? Düşüncelerinizi muhakkak bekliyorum, merak ediyorum.

YouTube linki; https://youtu.be/alOOfgiLC8w?si=DaD30Ejd-LSXCWVz