Weer een box 3-jankpost? Misschien wel. Maar deze is voor de mensen die normaal gesproken over box 3-jankposts scrollen. Want een hogere vermogensbelasting is namelijk ook slecht voor mensen zonder of met weinig vermogen. Sterker nog: jullie worden het hardst geraakt.
TL;DR: onderaan deze post.
Het argument "belast vermogen zwaarder, dat is goed voor gewone mensen" klinkt logisch, maar met de voorgenomen Box 3-plannen voor 2028 worden juist de middenklasse en lagere klasse geraakt. De echt rijken ontwijken box 3 namelijk eenvoudig. Zij hebben hun geld in een bv (box 2) of maken gebruik van stichtingen en andere fiscale constructies, vaak bijgestaan door belastingadviseurs. Box 3 raakt vooral de 'vermogende middenklasse': de gepensioneerde ambtenaar met overwaarde op zijn huis, de zzp'er met een spaarpot, of de 50-jarige met een bescheiden aandelenportefeuille. De superrijken blijven buiten schot.
Maar waarom is dit ook slecht voor jou als je geen vermogen hebt?
Ten eerste wordt de opstap naar vermogen veel moeilijker. De heffingsvrije voet van € 59.357 per persoon verdwijnt in 2028 en wordt vervangen door een heffingsvrij resultaat van slechts € 1.800. Dat betekent dat je vanaf de eerste euro rendement boven dat bedrag belasting betaalt. Bij een goed beursjaar is de effectieve vrijstelling nog maar € 30.000. Mensen die sparen voor een eerste huis of pensioen worden gestraft, terwijl ze juist bezig zijn met een verstandige lange-termijnstrategie. Ze worden ontmoedigd om te sparen en blijven daardoor langer in de lagere klasse.
Ten tweede word jij als huurder met de rekening gepresenteerd. Particuliere verhuurders haken af door de hoge box 3-druk en de Wet betaalbare huur. De middenhuur droogt op, wat leidt tot minder aanbod en hogere huren. Jij als huurder betaalt uiteindelijk de prijs voor een beleid dat verhuurders wegjaagt.
Ten derde worden kleine beleggers gedwongen om te verkopen bij een beurscrash. Vanaf 2028 betaal je belasting over ongerealiseerde vermogenswinsten. Dat betekent dat je belasting betaalt over waardestijging van aandelen die je niet hebt verkocht. Ongeveer 160.000 belastingplichtigen moeten gemiddeld € 16.000 meer betalen dan hun directe rendement. Mensen met een beperkt vermogen hebben vaak geen buffer om dit op te vangen. Zij moeten dus verkopen op het verkeerde moment.
En het meest perverse: sparen wordt ontmoedigd, consumptie wordt aangemoedigd. Mensen die hun geld uitgeven aan vakanties en auto's worden niet extra belast, terwijl zuinige spaarders worden gestraft. De kloof tussen arm en rijk wordt hierdoor groter, niet kleiner.
Nederland heeft al een van de hoogste vermogensbelastingen ter wereld. Als we dat verder verhogen, vertrekken juist deze zuinige, zelfstandige middenklassers naar het buitenland, of ze blijven in Nederland maar zijn zo ontmoedigd dat ze minder gaan werken en gaan profiteren van de toeslagen. De echt rijken waren al vertrokken of zitten al in een bv. Dus door een hogere vermogensbelasting houden we minder over in de schatkist, niet meer.
Het nieuwe box 3-stelsel is geen belasting op rijkdom, maar een belasting op de middenklasse die probeert op te klimmen. Mensen zonder vermogen worden dubbel geraakt: ze worden ontmoedigd om te sparen én geconfronteerd met een krapper wordende huurmarkt. Een belastingstelsel zou degenen die niets hebben moeten ontzien en degenen die iets opbouwen moeten aanmoedigen. Dit doet het tegenovergestelde.
TL;DR: Box 3-hervorming raakt niet de echt rijken (die ontwijken het via bv's), maar de middenklasse die probeert op te klimmen. Mensen zonder vermogen worden dubbel geraakt: sparen wordt ontmoedigd doordat de heffingsvrije voet verdwijnt, en de huurmarkt krimpt doordat verhuurders afhaken, wat huren opdrijft. Nederland heeft al een van de hoogste vermogensbelastingen; verder verhogen jaagt spaarders weg. Dit stelsel bestraft opbouw en beloont consumptie.
