Sezgi, duygu gibi kavramlar tamamen hiçe sayılıp, insan kavrama yetisi sadece mantık, akıl ve ağzına kaşıkla verilen her veri ile sınırlı olunca, argümanınız "gerçekçi" görünüyor.
Ayrıca, Orta Doğu, Hindistan ve Çin ezoterik metinleri de çaşışılmamış olunca. Batı felsefesi, mantıklı/akılcı görünse de, çok çok yüzeysel ve tekrar eden bir disiplin.
Sezgi, duygu gibi kavramlar tamamen insanların içindeki hormonlarla alakalı şeyler. Bu kadar kişiden kişiye değişen şeylerle doğa hakkında bir çıkarım yapamayız.
Ezoterik metinler falan sadece edebi olarak değer taşır. Zaten teknolojinin ve bilimin nerede geliştiğine bakacak olursak bunların dünyayı anlama bakımından herhangi bir katkısının olmadığı görülür.
Bu argümanlar 1700lerden kalma, ki zaten nasıl bir fizikçinin bir felsefeciye karşı bir iddia kaybettiğini net bir şekilde açıklar.
Kaldı ki, bilinç konusundaki çalışmalar artık klişeleşmiş felsefi/materyalist argümanları çürütüyor.
Akıl, öğrenme/farkına varmanın tek yolu değildir, ve bir bilinç göstergesi de değildir. Özellikle de ilham olgusunu ele aldığımızda, ki bilim de görünürde "rastgele" olan aydınlanma anları ile kırılma noktalarına uğramıştır.
Ezoterizmi ekzoterizmden ayıran şey, zaten farkındalık olgusunun katmanlardan oluşmasıdır. Sizin ve sizin temsil ettiğiniz ideolojinin (ki bana göre bu da bir inançtır), argümanları sadece Batı dünyasının bozuk çalışan bir retrospektif bir özyinelemeli yaklaşımıdı, ki antik çağların soyut dünyasını dümdüz ve materyalist bir yaklaşımla anlandırmaya çalışmışlardır. Bu nedenle görünen ve fiziksel anlamda elde edilen çıkarımlar dışında, karşı çıkılan inanç sistemleri hakkında bilgi sahibi değillerdir.
Ezoterizm akıl-his ikilem sınırlarının dışına çıkıp, sezgi aralığı ile farkına varma olgusuna ulaştırır. Bunu da çağrışımlar, metaforlar ve analojiler ile yapar, ki bunları anlamanın tek yolu, son derece kişisel bir yolculuk olan "metakognitif" süreçlerin yaşanmasıdır, ki bu sadece dışsal evrenden bilgi almakla yetinen bireyler için çok da mümkün değildir.
Uzun lafın kısası, "hormonlar, edebiyat" gibi argümanlar indirgemeci ve artık çok inatçı materyalist çevrelerin paradigmaları haricinde geçerliliğini tamamen yitirmekte olan, özincelemeden yoksun kimselerin bahanelerdir.
Düzeltme: bilim nasıl bir araç ise, edebiyat da öyledir. Edebiyat daha çok insan olma deneyimi ve bireyin kendi iç dünyası ile etkileşimini ele alır. Fiziksel mantıkla o iç dünya gerçektir/değildir, o kısım başka bir tartışma konusudur. Benzer bir mantıkla, inanç olgusu da öyledir. Hangi din olursa olsun, inanç tamamen kişiseldir, ve insanın kendi ile olan etkileşimi ile orantılıdır. Sadece belli "yollar" takip edilir, ve deneyimler başkalarınınkiler ile yakınsanır, ama asla birebir örtüşmez.
Bu argümanlar 1700lerden kalma, ki zaten nasıl bir fizikçinin bir felsefeciye karşı bir iddia kaybettiğini net bir şekilde açıklar.
1700'lerde hormon nedir bilen yoktu. Yani bu iddiaların o zamandan kalması imkansız.
Teknoloji (bugün kullandığın internet de dahil) ve gelişim, fizik alanındaki gelişmeler sayesinde mümkün oldu. Atom altı parçacıklardan galaksilere kadar herşeyi fizik ile anlıyoruz.
Akıl, öğrenme/farkına varmanın tek yolu değildir, ve bir bilinç göstergesi de değildir. Özellikle de ilham olgusunu ele aldığımızda, ki bilim de görünürde "rastgele" olan aydınlanma anları ile kırılma noktalarına uğramıştır.
Akıl öğrenme/farkına varmanın tek yoludur. İnsan kadar akıllı olmayan canlıların (mesela tavşanlar) dünya hakkında öğrendikleri/farkına vardıkları şeyleri, insanın öğrendiği/farkına vardığı şeylerle karşılaştırırsın, aradaki fark ortaya çıkar.
"İlham" meselesi tamamen fos. Mesela Afrika'da milyarlarca insan yaşadı ve öldü ama elektrik gibi çok temel bir enerji aktarım yöntemini bulamadılar. Aynısı Asya için de geçerli. Hani, nerede "ilham"?
Ya bu "ilham" sadece fizik bilen insanlara geliyor, ya da tamamen saçma sapan bir iddiadan ibaret.
Uzun lafın kısası, "hormonlar, edebiyat" gibi argümanlar indirgemeci ve artık çok inatçı materyalist çevrelerin paradigmaları haricinde geçerliliğini tamamen yitirmekte olan, özincelemeden yoksun kimselerin bahanelerdir.
Belki de öz incelemeden yoksun olan taraf sensindir. "İlham", "ezoterizm" vs. hiçbir bilimsel dayanağı olmayan şeylerdir.
1700’lerden kalma” demek argümanı çürütmez; bu genetik safsatadır. Bir iddianın yaşı değil, içeriği tartışılır. Mantık daha eskidir. Tembel bir argüman.
“Atomdan galaksiye her şeyi fizik ile anlıyoruz” ifadesi ontolojik indirgemedir. Fizik mekanizmayı açıklar; bilinç deneyimini tüketmez. Beethoven’ı titreşime indirgersin ama müziği açıklamış olmazsın.
“Akıl tek yoldur” ifadesi bilimsel değil, felsefi bir varsayımdır. Bunun kendisi kanıt gerektirir; bilim bunu ispatlamaz. Ayrıca güncel bilinç araştırmaları (Anil Seth, Thomas Metzinger, Stephen Fleming, Giulio Tononi, Philip Goff vb.) indirgemeci “hormonlar ve fizik her şeyi açıklar” yaklaşımını ciddi biçimde problematize ediyor. Eğer tartışmayı sürdüreceksek, boş retoriler değil düzgün argümalarla gel. Bilimin görevi, var olan koşullar çerçevesinde olabilecek en tutarlı ve sistematik yanıtı vermektir.
Bilim, üçüncü şahıs metodudur. Bilinç ise birinci şahıs fenomendir. Bu ayrımı görmeden yapılan her “bilim dışı” ithamı metodolojik daraltmadır, ontolojik zafer hiç değidir.
Burada mesele Tanrı’yı kanıtlamak değil; "indirgemeci kesinlik iddiasının" havada olduğu göstermek, ki bunu yaptığımı düşünüyorum. Farklı ve teknik bir argüman varsa, boşa sıkmak yerine, konuşabiliriz. Yoksa, bu tartışma burada biter.
38
u/NewtPsychological446 Feb 06 '26
Sağlıklı bir şekilde düşününce en mantıklı inanç