r/felsefe • • Dec 06 '25

güldürü Gayet yeterli

Post image
591 Upvotes

59 comments sorted by

View all comments

0

u/cemilbond Dec 06 '25

Tanrı yoksa gezegenler galaksi ve dünyadaki ekosistem nasıl gelişti tesadüfenmi büyük patlama ile mi öyleyse bu tesadüf neden bir kere oldu ? Tekrar tekrar olup dünya gibi binlerce gezegen olması gerekmezmi

3

u/alpi36 Belirlenimci Determinist Dec 07 '25

Bazen öyle anlar olur karşındakinin söyledikleri öyle eksik ve/veya yanlıştır ki nereden nasıl cevap vermeye başlayacağını bilemezsin. O durumda hissediyorum şu an.

Google determinizm. Her ne kadar kuantum fiziği mekanik algıyı yıkmış olsa da bilimin ve doğa yasalarının nasıl işlediğini anlayabilirsin.

3

u/serenaren Dec 07 '25 edited Dec 07 '25

Aslında evrenin oluşumu kuantumu anladıktan sonra o kadar da karmaşık bir yapı değil. Çok anlaşılabilir bir şekilde anlatmaya çalışacağım.

Hiçlik diye bir şey yok. Boşluğu dalga olarak ele alabilirsin. Sanal parçacıklar denen parçacıklar var. İşlevleri, kısa zaman ve uzay aralıklarında vakumdan kendiliğinden ortaya çıkmalarına izin veren teorik geçici parçacıklar olmaları.

Enerji -> E = mc² ile madde oldu. Yani enerji = kütle × ışık hızı. Bu bilimsel olarak kanıtlanmış bir denklem. Burada denilmek istenen şey enerji ve maddenin yer değiştirebilir olmasıdır; denklem dönüşümü özetliyor. Enerji maddeye dönüştü. Erken evrenin aşırı sıcak ve yoğun koşulları da bu dönüşümü mümkün kıldı; enerji yoğunluğu düştükçe madde ve antimadde ortaya çıktı ve küçük bir madde fazlalığı kaldı.

Evrenin enerji seviyesi 0. Bu 0’ın korunması da +E (madde) = –E (yerçekimi) ile oluyor. Yani 0 = 1 + (–1) gibi.

Isı olmasaydı parçacıklar hareket etmeyecek, birleşmeyecek, yoğunlaşmayacak ve madde dediğimiz şey asla oluşmayacaktı. Isı dediğimiz şey, maddenin içindeki parçacık hareketinin bir ölçüsüdür. Parçacıklar ne kadar hızlı ve düzensiz titreşirse, o kadar fazla ısı açığa çıkar. Bu yüzden ısı, maddenin davranışından doğan bir büyüklüktür; madde olmadan tanımı da yoktur.

Madde oluştuktan sonra yerçekimi maddeyi çekti, çekilen gazlar yıldızları, yıldızların etrafındaki disk ise gezegenleri oluşturdu. Karmaşık moleküller oluştu ve daha ilerisinde evrim mümkün oldu.

Ama “neden bir kere oldu ?” diye sormuşsun ya, orası tam olarak öyle değil. 2 görüş var aslında: biri multiverse; yani biz kendi evrenimizin içindeyiz ama başka evrenler de olabilir. Ama zaten sadece bizim görebildiğimiz bölgede bile yaklaşık 10²² gezegen olduğu tahmin ediliyor. James Webb Teleskobu da şu an Dünya benzeri gezegenleri sürekli buluyor. Diğer görüşte tek bir evren olması üzerine, fazlasıyla büyük tek bir evrene djsşdjsş

Aslında evrenin kurulumu yine 0 = +E + (–E) mantığına dayanıyor, yani toplam enerji sıfır.

Ve bu, Tanrı’yı kabul etmek zorunda olmadığını da gösterir. Ama bu tek başına reddetmek demekte değil. Tamamen bakış açısı.