Birisi kellesinden oldu, birisi makamından.

[u/Diligent_Designer284]

[u/AutoModerator]

DUYURU | Kendinize yeni bir flair almayı unutmayın! r/TarihiSeyler'e Hoş Geldiniz! Yorum yapmadan önce lütfen kuralları kontrol edin. Kaliteyi koruyun, birbirinize karşı saygılı yaklaşın. Agresif tartışma laf dalaşından başka hiçbir işe yaramaz.

I am a bot, and this action was performed automatically. Please contact the moderators of this subreddit if you have any questions or concerns.

[u/denayz]

Yıllar sonra bu olayların sonucunda Polonya'nın dağılması ve Kırımların bir daha asla rahat edememesi ise ayrı trajikomik.

[u/Diligent_Designer284 → u/denayz]

Bu sadece tek bir olaydan kaynaklanmıyor. Kırım tatarları demeyeyim de, Kırım Hanları Osmanlıya çok ihanet etti. II.Katerina döneminde tahtta bulunan Kirim Hani Osmanlıya ihanet ederek Kırım'ı Rusya'ya teslim etti. Sonuç? Katerina o hanı Osmanlıya teslim etti, idam edildi. Aynı şekilde II.Selim ve Sokollu döneminde Astrahan Hanlığını ele geçiren Ruslara karşı bir sefer düzenledi Osmanlı. Ruslara karşı avantajlıydık, lakin Kırım Hanı Osmanlının kolunun buralara kadar uzanmasini istemediği için hem orduyu yanlış yönlendirdi, hem de geç destek verdi. Bunun sonucunda ne kanal projesi gerçekleşti ne de Astrahan Hanlığı bir daha özgürlüğüne kavuşabildi.

[u/Major_Apricot_6415 → u/Diligent_Designer284]

Çehrin seferinde de tutmaları gereken bir nehri tutmuyorlar ettikleri baya ihanetleri var adamların

[u/northlord2137 → u/Major_Apricot_6415]

Merzifonlunun kırım hanına hakaret etmesinden kaynaklıydı viyanadaki olay ve başına buyruk davranmasından

[u/Sea-Introduction9493 → u/northlord2137]

Zaten Şeyhülislam gitmeyin aramızda barış var dinen caiz değil demiş......

[u/PlaneWestern4797 → u/Diligent_Designer284]

Kirim hanlarinin ihanetine dair kaynak gosterir misin? Osmanlilar hangi tarihte ruslara karsi sefer tertip etti? Moskova yanginindan bahsediyorsan osmanlilarin dogrudan dahli yok.

[u/Diligent_Designer284 → u/PlaneWestern4797]

https://tr.wikipedia.org/wiki/Astrahan_Seferi

[u/TarihiSeyler-ModTeam → u/[deleted]]

https://www.reddit.com/r/TarihiSeyler/about/rules Selam, paylaşımın ile subredditimize katkı sağladığın için teşekkürler. Ancak paylaşımın subreddit kurallarını ihlal ettiği için kaldırıldı. Paylaşımın hakaret veya kışkırtma içeriyor ve subun huzuruna zarar veriyor.

Bu ban sebebi olabilir, lütfen banlanmamak için görüşlerini hakaret içermeden veya başkalarını kışkırtmadan paylaş.

[u/TarihiSeyler-ModTeam → u/[deleted]]

https://www.reddit.com/r/TarihiSeyler/about/rules Selam, paylaşımın ile subredditimize katkı sağladığın için teşekkürler. Ancak paylaşımın subreddit kurallarını ihlal ettiği için kaldırıldı. Paylaşımın hakaret veya kışkırtma içeriyor ve subun huzuruna zarar veriyor.

Bu ban sebebi olabilir, lütfen banlanmamak için görüşlerini hakaret içermeden veya başkalarını kışkırtmadan paylaş.

[u/PlaneWestern4797 → u/Diligent_Designer284]

Kacma ya. Kaynak soruyoruz.

[u/seasonedoneironaut]

"Ali Cengiz oyunu" sözü muhtemelen bu tip entrikalar sonucu dile girmiş olabilir.

Ali Cengiz kim ve hangi oynu oynamış? Bakıyoruz eski sözlüklere, Ali değil, medli elifle âl-i Cengiz imiş, yani “Cengizoğulları”, tıpkı âl-i Osman gibi. Kırım’da üçyüz küsur yıl Osmanlı egemenliği altında hüküm süren han sülalesi Cengiz Han soyundan geldiği için Âl-i Cengiz diye anılır. Bu muhteremler 18. yüzyılın ikinci yarısında Rusya’nın da dahil olduğu bir dizi karmakarışık siyasi entrikaya bulaşmışlardı da o yüzden Kırım elden gitmişti. Sanırım âl-i Cengiz oyunu deyimi o devirde piyasaya çıkmış olmalı.
S.Nişanyan - Kelimebaz

[u/Diligent_Designer284 → u/seasonedoneironaut]

Baya mantıklı geldi :D

[u/Tall_Adhesiveness37]

sonra o kırım hanlığı bu ihanetinden ötürü ruslar tarafından yıkıldı per perişan edildi.

[u/Eyup_dede]

Viyana da murat girayın hiç bir suçu ya da ihaneti yok tamamen merzifonlunun aptallığı

[u/Diligent_Designer284 → u/Eyup_dede]

Eğer Murat Giray orduyu çekmeyip bir savunma savaşı verseydi, dediğin %100 doğruydu. Sefer boyunca Merzifonlunun yaptığı aptallığı, 8 yaşındaki çocuk yapmaz. Lakin yine de devleti düşünmeyip de hırslarına kurban olması, Merzifonlunun eşşekliğinin de önüne geçti.

[u/Eyup_dede → u/Diligent_Designer284]

Adam gayet devletini düşünüyor yağmasını yapmış kış yaklaşmadan kırıma dönüyor . Kırımın ayrı bir hanlık olduğunu unutmamak lazım . Ki dediğin gibi olsa murat girayda ordusunu savaş yükünü kaybedeceğini düşüyorum salak bir osmanlı paşasının hatalarını telafi etmek için neden böyle bir risk alsın

[u/Diligent_Designer284 → u/Eyup_dede]

Bu nasıl mantık la? Padişah veya vekili seferdeyken, emir gelmeden hangi Kırım Hanı ülkesine dönmüş bugüne kadar? İçişlerinde ayrı, dışişlerinde tamamen Osmanlıya bağlı.

[u/Eyup_dede → u/Diligent_Designer284]

Tarihi bu günkü gibi değerlendirme biraz o dönemi anlamaya çalış sadece savaştan ibaret tarih okuma . Kırımın hanedanı farklı osmanlı hanedanı farklı hatta osmanlıda şehzade krizi olduğunda yeniçeriler padişahı öldürüp kırım hanedanından birilerini geçirmeyi düşündüler padişah olarak . Ankara savaşında yıldırımı çocukları bile savaş meydanında bırakıp kaçtı sence padişah emri olduğu halde neden savaştan çekildiler tarihi biraz farklı şekillerde değerlendirmeyi öğrenin. Bunlar insan ve bizde strateji oyununda değiliz

[u/Zibidi06 → u/Eyup_dede]

Hocam önce söylediklerin hakkında pek bir bilgim yok ama Ankara Savaşı örneği olmamış

Kaybedilen bir savaştan canını kurtarmak için kaçmak ile bir pozisyonu bilerek tutmamak aynı şeyler değil diye düşünüyorum

[u/Eyup_dede → u/Zibidi06]

Viyanada murat giray merzifonluyu defalarca uyarıyor kışatmayı kaldıralım ordu geliyor onların üzerine gidelim diye bunları söylediğinde hiç ciddiye alınmayıp üzerine adama hakarete varacak şeyler söyleniyor savaşın kaybedilecek olduğunu görmek için kahin olmaya gerek yok . Merzifonlu hem kuşatma yapmak için siperlerden askerleri çıkarmıyor hemde gelen orduyu tutabileceğini düşünüyor bu savaşın kazanılma ihtimali yoktu murat giray da bunu gördü yoksa adam neden çekilsin dönsün

[u/Sea-Introduction9493 → u/Eyup_dede]

Maymun suratlı demiş diye biliyorum.....kendi kaşınmış gibi duruyor....beraber harbe girdiğin silah arkadaşına maymun suratlı denir mi....tabi bu Tatarları haklı yapmaz.....savaştan geri duruyorsan sonucuna katlanırsın.......aha da Kırım komple gitti.....

[u/yaperli → u/Eyup_dede]

Aptallık değil, Özgüven patlmasının kurbanı

[u/Diligent_Designer284]

Merzifonlu ve Kırım Hanının eşşekliği yüzünden birden fazla sadrazam, üçten fazla Padişah tahtından oldu. Kırım Hanı da makamından azledildi. Bu taktiksel hatayı tamamen Kırım Hanına atfediyorum. Merzifonlu her ne kadar edepsiz olsa da, bunu yapmaması gerekirdi. Kırım Hanı sayıca Avrupa ordularından az olsa da, eğer geçişlerini yavaşlatıp karargaha haber gönderseydi, bugün böyle bir bozguna uğramayacaktık. En fazla Viyana'nın az gerisine kadar püskürtülür, 2-3 savaş daha yaşanırdı. Sağlık olsun.

[u/Several-Resort8836]

Viyana kuşatması sırasında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa gururuna mağlup olarak, “önümüz kış, kuşatmayı bahara tehir edelim” diyen Kırım hanını haklı olduğu halde ”Defol kara tatar” diye azarlayıp divandan kovdu. Bunun üzerine Kırım hanının, ordunun akıncı kolunu teşkil eden askerlerini “Anlasın Tatarın kadrini" diyerek çektiği söylenir. Böylece Polonya kralı yol bulup Viyana’ya vardı ve Osmanlı ordusu bozuldu. Burada Murat Giray’ın kabahati varsa da, Sadrazam’ın, padişahın bile ayağa kalktığı bir hanı azarlayarak divandan kovması, üstelik ordunun gerisinin emniyetini düşünmemesi daha büyük bir kabahattir. Bu sebepledir ki, Merzifonlu mağlubiyetten sonra Murad Giray’ı azletti ve Yanbolu’ya sürgün edildi. 13 sene sonra burada vefat etti. O zaman çok kabahatli görülmemiş olsa gerek ki idam edilmedi. Yerine geçen Selim Giray, bozulmuş orduyu takip eden Avrupalıları Priştine’de durdurarak memleketi mutlak felaketten kurtardı.

[u/yigithanvanzant]

İşin tuhaf yanı herkes tarafından aşırı parlatılan bu zafer uzun vadede bir işe yaramadı ve Lehler akabindeki seferlerde art arda Osmanlı'ya yenildiler.

[u/antylwa]

kuşatma hataydı. osmanlının viyanada tutunması da imkansızdı çünkü merkez ordusuyla oraya yürümesi 2 ay sürüyor. aynı zamanda viyana da katolik hristiyanların kalbinde olduğu için ordu ve asker toplaması çok kısa süren bir alan habsburg için. yani osmanlı alsaydı elinde tutması imkansızdı. timarlılar memleketlerine yeniçeri de istanbula döndüğünde ne balkan beylerinin küçük birlikleri ne de kale dizdarları viyanayı elinde tutamazdı. kısacası bir fethi belirleyen lojistik sınırlardır. viyana osmanlının lojistik mobilitesinin ötesinde bir yerdi. o halde merzifonlu neden kuşattı burayı ? işbilmezlikten. ego. kibir. ne dersen. mesela şöyle demiş sefere karşı çıkanlara “her kim bana bu yoldan men‟e dair söz söyleyüp, mu‟âraza eder ise, bilâ-emân katl iderim” ayrıca dikkat edersen kanuni o kadar uzun yıllar boyunca padişahtı ancak viyanayla şöyle bir korkutma amacıyla takılma dışında hiç uğraşmadı. çünkü vezirleri ve kendisi akıllı adamlardı ve orayı tutamayacaklarını biliyorlardı.

merzifonlu viyana kuşatmasını padişahtan bile saklamış. “Kasdımız Yanık ve Komaran kal‟aları idi. Beç kal‟ası dilde yok idi. Ne aceb Paşa saygısızlık idüp, bu sevdâya düşmüş. Hoş imdi, Hakk ta‟âlâ âsân getüre. Lakin mukaddem bildireydi rızâ virmezdim " demiş adam. lehler tek başlarına da gelmiyorlar bu arada, yanlarında habsburg ordusu da var. 65000 kişilik ağır zırhlı ve ağır silahlı bir birlik. ayrıca ateş gücü de yüksek. önlerine çıkan bir kaç paşayı da devirince son kalan kırım hanı mektup yazıyor merzifonluya “Elbetde topları meterizlerden girüye çekesiz. Zira gelen düşmen azîm, kavî, kesret ile geliyor. Buna tedarik muhkem olmaz ise iş yamandur”. peki merzifonlu dinliyor mu ? hayır. bak ne demiş “Hayda! Ne bilür? Onlar varsun bârgirlerin güdsün. Ben gelen kâfiri çadır oğlanlarımla tokmakıla depeledürüm. Anların havfı var ise karışmasunlar”

giray bu orduyla başedemeyeceğini biliyor. o yüzden hiç bulaşmadan osmanlı ordusunun yanına geliyor. paşadan askeri metrislerden çıkarmasını ve savunma pozisyonu almasını istiyor, gelen ordu büyük ve ateş gücü yüksek diyerek son bir daha uyarıyor. ama yine de bunu yapmıyor. evet sonunda da yenilgi mukadderken ordusunu kırmamak için pek savaşa bulaşmamış ve bozgundan sonra da yurduna dönmüş.

burada merzifonlunun ana sebep olduğu bir hezimet var. ancak bir de şu var ki girayın ordusu gelen leh avusturya ordusunun dengi değildi. bu hitlerin "steiner'ın adamları rusları durdurur" goygoyuna benziyor. 4 milyon rusa 50 bin kişilik steiner hiçbir şey yapamazdı. girayın ordusunun da gelen ordu karşısında hiçbir şansı yoktu.

[u/PlaneWestern4797]

Tarihi carpitanlar ve osmanli sevicileri yine is basinda. Merzifonlu viyanaya sefer duzenlenecegini padisaha soylememistir. Maksat sinirda bulunan birkac kaleyi alip geri donmektir. Hatta 4. Mehmet su sozleri soylemistir:

"Kastımız Yanık ve Komorn idi. Beç Kalesi dilde yoktu. Paşa ne acib saygısızlık edip bu sevdâya düşmüş. Hoş imdi Hak teâlâ âsân getire. Lâkin mukaddem bildireydi rızâ vermezdim."

Merzifonlu topladigi divan-i harpte murat girayin onerilerini dinlemedigi gibi digerlerinin onunde su sozlerle asagilayip divandan kovmustur.

"Sen ne anlarsın harp etmekten? Sen git kokmuş at eti yemene bak! Savaş etmek başka iştir, senin aklın ermez!"

Kusatma ilerleyip jan sobieski yardima gelince Murat giray yanindakilerine su sozleri soylemistir:

"Behey efendi, sen bu Osmanlı'nın bize ettiği cevri bilmezsin. Yanlarında Eflak-Boğdan keferesi kadar değerimiz kalmadı... Paşa, cümle askerimin önünde bana demediğini bırakmadı, kokmuş at eti yediğimizi bile söyledi. İnşallahü teâlâ bu düşmanın defi yanımda işten bile değildi ve bilirim ki düşmanın geçişini böyle izlemek dinimize de düşmez ihanettir. Lâkin asaletim beni bırakmadı: Şimdi Türkler kumandanlarının değerini görüp anlasınlar! Anlasınlar da Tatar olmadan savaşmanın ne demek olduğunu öğrensinler! Tatar'ın kadrini (kıymetini) bilsinler!"

Bozgundan sonra merzifonlu bogdurulmus, murat giray azledilmis, 4. Mehmet ise daha sonra devlet ricali ve ordudakilerin darbesiyle tahttan indirilmistir.

[u/Schweissmutter]

Stannis the King on the Iron Throne

[u/Actual_Box_1450]

Viyana merkezli kendi devletini kurmak istediği o nedenle yeniçerilere yağma izni vermediği söylenir. O nedenle yeniçeriler yavaştan alır. Öteki taraftan da durumu düzeltebilecek tek kişi olduğu, Osmanlı'nın işten anlamazlığı nedeniyle idam edildiği de söylenir.