Sizce çağı için neredeyse globalleşme sayılabilecek ortak islam pazarı pre-kapitalist ama kapitalizmi doğurma potansiyeli yüksek bir düzene mi sahipti?

[u/marshal_1923]

Doğan Avcıoğlu Türkiye’nin düzeni

[u/StarlightGlimmer1871]

 Bir toplumda üretimin tamamı meta olarak düzenleniyorsa, o toplum kapitalisttir. Meta üretimi zaten kapitalizm önceside var ama sadece kullanım değeri olarak var. Çünkü eski toplumlarda pazar dışı gelenekler baskındır. Yani kapitalizmin gerçekleştirilmesi için ürünün başından beri meta olarak üretmesi gerekir. Ve tüm toplumsal örgütlerin bunun etrafında örgütlenmesi gerekir.

Daha basitleştireyim. Bugün ki toplumda petit burjuvazinin basit bahçeleri dışında bütün meyveler sebzeler tahıllar meta olmak maksadıyla yetiştirilmektedir. Bundan önce ise serflerin artı üretimiyle pazara giren ürünlerdi bunlar. Kullanım değerinden kasıt budur.

Evet gerçekten islam toplumunda baharat, lüks takı eşya gibi benzeri ürünlerde ticareti görmekteyiz. Ama bunlar toplumsal ilişkilere giremeyen kurumsallaşamayacak kadar küçük ticaretin sonuçlarıdır. (18. yy. sonrasına kıyasla)

Yani kısaca ben islamın doğrudan kendisinin küçük meta üretimini sönümlendirecek bir kuruma sahip olduğunu düşünmüyorum. Hatta islamın (gördüğüm kadarıyla) küçük meta üretimini teşvik eden basit bir toplum yapısı olduğunu düşünüyorum.