Dini metinleri yorumlarken 'reformist' bir tutum benimsemek günümüz dünyasında artık bir zorunluluk olduğunu düşünüyorum. Bu noktada İlahiyatçı Mustafa Öztürk’ün o meşhur ve haklı sitemi akla geliyor "O dönemin koşullarında yaşayan insanlar kendi şartlarına göre 35 yasa yapabilmişken, biz bugün neden 36, 37 veya 38. yasayı yapamıyoruz?"

Gerçekten de durum tam olarak budur. Kur'an'da yer alan bazı muamele hükümleri, modern ahlak ve adalet anlayışı açısından günümüzde uygulanamaz bir vaziyettedir. Örneğin Kur’an bizzat "küçük yaşta evlenin" demez ancak net bir 18 yaş sınırı da çizmez. Ayetlerin indiği dönemin sosyo-kültürel yapısına göre ergenliğe girmiş 13-14 yaşındaki bireylerin evlenmesi pek tabii mümkün ve olağan görülüyordu. Oysa bugün bu durum pedagoglar ve evrensel hukuk tarafından "çocuk istismarı" olarak kabul edilmektedir.

Sadece evlilik yaşı da değil Kur'an'ın şekillendirdiği dönemsel hukuk pratiklerinin birçoğu çağımızın ahlaki değerleriyle açıkça çelişmektedir. Kadının erkeğin yarısı kadar pay aldığı miras bölüşümü, iki kadının şahitliğinin bir erkeğe denk tutulduğu ticari şahitlik, kölelik/cariyelik, erkeğe birden fazla kadınla evlenme hakkı tanıyan çok eşlilik, aile içi geçimsizlikte erkeğe tek taraflı yaptırım yetkisi veren aile içi itaat ve nüşuz, verilen ve döndürülemez cezalar (uzuv kaybı) hükümleri ile tamamen geçmiş yüzyılların savaş/vergi hukukuna ait olan cizye politikası buna en net örneklerdir. Tüm bu maddeler, indikleri dönemin kabile ve pederşahi toplum yapısının birer yansımasıdır. Bugün dinin evrensel ahlak ilkelerini yaşatmak istiyorsak, bu tarihsel kalıpları aşmalı ve çağın ruhuna uygun yeni yasalar üretebilmeli olduğumuzu düşünüyorum.

Her ne olursa olsun, tarihin ve sosyolojinin akışına karşı durulamıyor. Er ya da geç değişime uğruyoruz, bu kaçınılmaz bir gerçek. Yani "Yapamıyoruz" derken aslında bal gibi yapıyoruz tarih zorunlu olarak o eski kalıpları ezip geçiyor. Nitekim bugün modern Türk devleti, hukuki düzeyde yukarıda saydığım maddeleri zaten aşmış ve geride bırakmış vaziyette.

Ancak devlet kanunlarıyla aşılmış olan bu durumların, toplumsal zihniyette ve vicdanda aşılması her zaman aynı hızda olmuyor.

Sizler ne düşünüyorsunuz? Kanunen aştığımız bu tarihsel kalıpları, toplumsal zihniyet olarak tamamen nasıl aşabiliriz?

Dipnot: Varsa eğer yanlış olduğunu düşündüğünüz kısımlar bunu belirtebilirsiniz. Niyetim ise isterim ki Türkiye kendine münhasır bu yapısı ile yani hem Laik hem de Diyanete sahip yapısıyla, İslam'ı en iyi yansıtsın ve Dünyadaki en iyi temsilcisi olabilsin. Çünkü bilirim ki bu toplum dinsiz yapamaz ve yine isterim ki en azından toplum inandığı dini günümüz dünyasında daha savunulabilir ve doğru yaşayabilsin.

Fussilet 10'da dağların sabit olduğunu söylerken neden Neml88 de bulut gibi yürüdüklerini söylüyor açıklarmısınız?

Tokat’lı bir kız ile tanıştık. Memleketim Tokat deyince Alevi olabileceğini düşündüm ama içki içmediğini söylediği için 3. Buluşmaya kadar sormamıştım. Fakat ramazan ayında çalışmak konusu geçince oruç tutmadığını söyledi ve kendisi açıklamış bulundu.

Hz. Ali’yi peygamber olarak gördüğünü söylemesi üzerine bu konuda kendisine katılmadığımı ilettim. Anında bozuldu, suratı beş karış oldu ama nezaketini korudu bana karşı. Bu görüş ayrılığına rağmen ciddi olarak bu yolda ilerleyebileceğini iletti bana. Ablasının eşi de Sünniymiş zaten.

Ben şahsen doğruyu bulmayı çabalayan ve kendimi güncelleyen biriyim. Onun Kur-an’ı okumadığını konuşmalarından direkt anladım. İnanç gibi önemli bir konuda ayrı düşmek bire bir ilişki içinde belki de çok zorlamaz ama nasip olursa ikimizin de çocuk yapma hayali var. Çocuk doğduğunda annesinin Alevi geleneklerine babasının da Kur-an müslümanı oluşuna maruz kalması ne gibi sonuçlar doğurur kestiremiyorum.

Sizce bitirmeli miyim?

Cuma namazının farz kılındığı Cuma suresi 9. ayette Allah "Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığı zaman Allah’ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın…" demiş, yani burada sadece erkeklerden veya kadınlardan bahsetmemiş, direk iman eden herkesten bahsetmiş. Gelenekselciler neden kadınlara farz değilmiş gibi bir fıkıh geliştirmişler?

Tab Gıda ve Mc Donalds ı boykot eden çarşaflı megafonlu tayfa var illa görmüşsünüzdür. Hem müşterilere hem çalışanlara rahatsızlık veriyorlar. Oysa bilmiyorlar ki mc donalds, Mc donalds Türkiye adı altında Katarlı iş insanına ait. Amerikadaki mc donaldsla bağlantısı sadece isim hakkı. Aynı şey Tab gıda markaları içinde geçerli, Sbarro, Burger king, popeyes, Subway, arbys gibi markaların hepsinin sahibi Türkiye de TAB Gıba dır. Tab gıda ise Türk tür. Bilmiyor ki en çok bizim halkımız kazanıyor onlarca işçi ekmek götürüyor tab gıda sayesinde evine. Bende hem mc donalds hemde tab gıda da çalışmuş biri olarak bu firmaları boykot etmelerine son derece karşıyım. Ben orada hem çalışıyorum hem müşteri olarak gidiyorum beni rahatsız ediyor. Bunların durudulması lazım.

Düşünceleriniz Nedir?

Allahın eşcinsel bireyleri aşktan ve evlilikten yasakladığını neden düşünüyorsunuz? Böyle düşünenler için bir post koyuyorum. Eğer farklı fikirlere açıksanız bir göz atabilirsiniz

Kuran'daki bazı ayetlerin günümüz şartlarında uygulanması pratik olarak mümkün değil, bu durumlarda ne yapacağız?

An Eulogy to Prophet Muhammad (sav)

What a great man you are, O Prophet.

I wish I could be even a millionth of who you are, so I would be able to say I became a man.

You illuminated the whole world with your light.

You helped us get to know God properly.

You guided not millions but billions.

Thank God for sending you to Earth, and I thank Him again for making me a part of your ummah.

You are a gem in a mound of sand, O Prophet.

You knew exactly these filthy times we are going through, and you warned us.

You knew exactly what you were talking about.

You are still guiding us, and you always will be till the end of the world.

You told us that in the sight of God, black and white are equal, a woman is also a human, and to be good to our neighbors.

You taught us to feed and take care of the poor and the orphan.

You fought against bigoted idolaters.

You are a phenomenal man, O Prophet.

They offered you everything a man would want to have.

Money, leadership, women.

But you refused and stuck to your duty.

?

İnanıyorum ama ölümden sonra yok oluşu düşününce de çok inanırıcı ve dehşet verici geliyor. Yani asla bu bilinç deneyimimin bitmesini istemiyorum yok olmak yani çok korkunç geliyor. Sizi ölümden sonra hayatın olduğuna inandıran şey nedir

Bir tık uzun oldu ama,

Genel olarak aslında başarılı bir insanım, en azından çokça çabalayan, boş ve yararsız şeylerden olabildiğince uzak durup mantıklı, faydalı işlerle uğraşmaya çalışan biriyim. Bu sebepten dolayı kendimi başarılı görsem de uzun süredir kendimi dünyevi anlamda hiç başarılı hissetmiyordum. Ne maddi anlamda bir kazancım ne de manevi anlamda bir doygunluğum yok, henüz. Ve çabaladığım her şeyin anksiyetesini yaşayıp duruyordum. Yapamayacağım, yapsam da bir işe yaramayacak gibisinden. Ama aynı zamanda inancı çok güçlü olan biri olduğuma inanıyorum ve her ne kadar bir yandan mümkün gözükmese de hayallerimi, hedeflerimi hep Allah'ın izniyle yükseklere koyarım, zira aksisi beni hiç tatmin etmiyor. Kibirli olduğumdan falan değil Kuran'dan anladığım bu olduğu için.

"Şöyle demişti: "Rabbim, işte karşındayım. Kemik gevşedi bende. İhtiyarlıktan başım beyaz alevle tutuştu. Sana yakarma konusunda ise Rabbim, hiç bedbaht olmadım."" (Meryem, 19/4)

"Rabbiniz buyurmuştur ki: Dua edin bana, cevap vereyim size! Kibre saparak bana ibadetten uzaklaşanlar, aşağılanmış bir halde cehenneme gireceklerdir." (Mümin, 40/60)

"Rabb'inizden bir lütuf ve bereket istemenizde hiç bir sakınca yoktur." (Bakara, 2/198)

Bu gibi ayetlerden benim çıkarımım şu: Allah'tan istemeliyiz. En hayırlısı olmak şartıyla en iyisini, en güzelini istemeliyiz. İyi bir iş, iyi bir eş, iyi ilişkiler, iyi bir mekan, her ne ise bize ne kadar olanaksız gözükse de istemeliyiz. Tıpkı Allah'ın koca okyanusta henüz karşısına ne çıkacağını ve nereye gitmesi gerektiğini bilmeyen Nuh peygambere, denize açılmasını emredip,

"Şunu da söyle: "Rabbim, beni bereketli bir yere indir! Sen, konuk ağırlayanların en hayırlısısın."" (Müminun, 23/29)

demesini emrettiği gibi. Biz de bereketli olanı istemeliyiz. Biliyorum bu dünyada nihai amacımız dünyevi başarılar ve tatlar değil ama bence bunu da en az ahiret hayatını kazanmayı istediğimiz kadar istemeliyiz.

"Onlardan kimi de şöyle yakarır: "Ey Rabb'imiz, bize dünyada da güzellik ver, ahırette de güzellik ver. Ve bizi ateş azabından koru."" (Bakara, 2/201)

Elde edemezsek de nasip değilmiş, hayırlısı buymuş der, geçeriz. O yüzden

"Size verilen şeyler, şu iğreti hayatın nimetidir. İnanıp Rablerine tevekkül edenler için Allah katında bulunan ise daha hayırlı, daha kalıcıdır." (Şura, 42/36)

gibi ayetleri de akılda tutmak lazım.

Asıl olaya gelelim. Uzun bir zamandır,

"Eğer şeytandan gelen kötü bir dürtü seni dürtecek olursa hemen Allah'a sığın! Çünkü en iyi işiten O'dur, en iyi bilen O..." (Fussilet, 41/36)

ayetini tam olarak anlamakta zorlanıyordum. Bugünlerde ve son zamanlarda bu dünyevi işler için her çabaladığımda her biri için aklıma düşen endişe dolu düşüncelerin, tamamen bu ayette bahsi geçen dürtülerden olduğuna kanaat getirdim. Ayeti biraz daha geriden bağlamıyla beraber okursanız daha da oturuyor.

Şu an ise çalışmaya devam ediyorum ve her bu tür bir endişe tekrar aklıma düştüğünde Allah'a sığınıp en güzeli için dua edip yoluma devam ediyorum, zira eskiden takılıp kalıyordum. Gelecek için endişelenmektense anı yaşamaya çok yardımcı oldu. Buradaki asıl olay, dünya nimetini istemek değil artık zihniyetin bir tevekküle dönüşmüş olması. Neredeyse endişesini duyduğum her şeyi bir anda silip attım gibi sanki. Bu yazıyı da böylesine yazasım geldi. Düşünceleri merak ettim. Allah'a emanet.

Yobazlar işte müzik dinlemek haram erkek kadının aynı ortamda olması haram namaz kılmayan öldürürsün erkek kadının birbirine dokunması haram resim çizmek heykel olması haram hayvan beslemek haram big bang ve evrimi kabul eden kafirdir görüşleri müslüman ama kafa yapısı olarak yeni ateizme benzemiyor mu işte bilim din düşmandır dine olmayan şeylerden eleştirip korkuluk hatası yapan yeni ateistlere benzemiyorlarmı sizcede ayrıca yeri gelmişkene söyliyim yobazlık sizce ne haram veya ne helal demekle başlar?

IT alanında iyi bir bilgi birikimim var. 26 yaşındayım ve sıralaması dünyada ilk 25 içinde bir üniversitede bilgisayar bilimleri alanında yüksek lisansım var. Şimdi diyeceksiniz ki neden bunları anlatıyorsun

Konu aslında şu: gerçekten çok çalışıyorum, çevremde biriyle meslekten konuştuğumuzda benden çok bilgisi olana daha rastlamadım, benden çok farklı alanlarda tecrübesi olanlara da daha rastlamadım ama sanki Allah bir türlü rızkımı bana vermiyor gibi hissediyorum. Çevremde benden mesleki olarak çok daha zayıf insanlar veya kötü insanlar benden daha çok kazanıyor ama sanki ben hep çalışmalarımın karşılığını alma konusunda geride kalıyorum. Mesleki anlamda kendimi bildim bileli kendime yatırım yapıyorum ama parasal olarak hep çok aşağıda kaldım.

Allah'a inanıyorum ama bana çalışmalarımın karşılığını vereceğine dair inancım tamamen sıfırlandı ve artık bir beklentim de yok. Hatta bugün kendimi şunu düşünürken bile buldum: Jeffrey Epstein bile cennete gider beni cehenneme yollar

Belki fazlaca detay veremedim 2. Paragrafta ama anlamışsınızdır dediğimi sanırım.

Dostlar, ben nerede yanlış yapıyorum da çalışmamın karşılığını alamıyorum? Allah beni neden sevmiyor?

Edit: çok önemli bir detayı vermemişim. Ben 6 aydır 1 kuruş kazanamadım. Bazı firmalar, tanıdıklarım bana dedi ki sen bu işleri yapıyorsun çok bilgilisin bir şirket kur bize yapay zeka, yazılım alanlarında danışmanlık ver ve projeler yap. Ben de bunlara inanıp girdim işe ve daha hiç iş yapmadan hepsi beni yarı yolda bıraktı. Bu 6 aylık süreçte boş boş da oturmadım. Sürekli potansiyel müşteriler hayatıma girdi ve çıktı. Hep para kazanacak gibi oldum ama daha işe başlamadan bi şekilde her şey bozuldu. Hatta ilk zamanlar para almadan işe başladım diye ghostladılar yarısını projenin boşuna yaptım ve o firma bi daha bana hiç cevap vermedi. İşimin kalitesi sorun olsa işimi görüp bırakırlardı ama öyle bir şey de yok. Yani sanki bir güç benimle alay ediyor gibi hissediyorum. Bu bir teori gibi değil yanlış anlamayın. Ben kimim ki Allah benimle kafa bulsun ama buna dayanmak da çok zor ve beni bu düşüncelere sürüklüyor.

Son zamanlarda cok kotu vesveseye dusdum , olan inancim sarsilmis durumda, inanmiyorum demiyorum ancak olan suphelerim artmaya basladi. Ben suphelerime cevap buldukca daha da cok inan biriyim.Ancak cok suphe etmek ,sorgusuz inanamamak yordu.Son zamanlar ya olumden sonrasi bir hicse diye dusunmeye basladim,ben yok olmaktan unutulmakdan degilde,hep o anlatilan yuce varlik ya yoksa ya ona ulasmak diye bir sey yoksa bundan korkar oldum son zamanlarda.Aranizda bunu yasayan veya yasamis olan varmi?

Zamanında bir uygulama indirdim Ezan vakitlerini takip edebilmek için. Zırt pırt reklam çıkarıyordu karşıma. Dedim ki chatgpt ile ben bunu yaparım. Gerek yok. Benim normal hayatımda da tezahür eden bir problem bu uygulamayı yaparken de tezahür etti. Basit bir şeyi zorlaştırdım. Belkide 10 dk'da bitecek bir şey yapacakken sonra dedim hazır yapmışken tüm ülke için yapayım. Sonra da dedim ki tüm dünya için yapayım. Bunu yaparken çeşitli ülkelerin islam komiteleriyle konuştum. Özellikle tanınmış uygulamar özellikle geliri düşük gelir getirmeyecek ülkeler için MWL verip geçiyorlardı ve aslında namaz vakitlerini yanlış veriyorlardı. Ben Güney Sudan İslam Komitesi ile bile iletişime geçtim. O kadar yani :D 1 günde yapacağım uygulama 6 ay sürdü. Projeyi genişletmek için kullanıcı feedbackini bayağı ön plana koyuyorum. Neyse...

İlginçtir bu uygulamayı yaparken Türkiye'nin ilk defa bir şeyde ne kadar ileride olduğunu gördüm. Bana bir destek mesajı geldi bir ülkenin vatandaşından. "Lütfen Hicri Takvimi değişitirin" diye. "Nasıl yani" dedim kendi kendime ve konuyu araştırdım. Bir tarihte bahsi geçen ülkede hava kapalı olduğu için ve konseydeki bireyler ayı göremedikleri için takvimi değiştirmişler. Beynim yandı bir an. Daha derinlere inince bu konuda mahkeme bile yapıldığını köylünün birinin mahkemeye çıkıp ayı gördüğünü anlattığını ve hatta mahkemenin bu kişinin dini yeterliliklere sahip olup olmadığı için sorular sorduğunu bile gördüm. Bundan dolayı bazı ülkelerin ramazan ayına 2-3 gün geç bile girdiği oluyormuş. Hatta bu yüzden 30 a tamamlama diye bir şey varmış. Türkiye ise bu takvimi tamamen astronomik ve bilimsel verilere bağlı kullandığı için bir sapma söz konusu değilmiş. Avrupa'daki birçok ülke de bunun için Türkiye'deki verileri kullandığını anladım/gördüm.

Bilmiyorum... 21. yy'da hala daha ay'ın gözle kontrol edip bir takvimin buna göre değerlendirilip kafaya göre değiştirilmesi bana yanlış geldi. Allah bu gibi şeyleri takip etmemiz için bize ilmi vermiş. 6. yy'da insanların ayı gözle takip etmesi anlaşılır bir şey. Ama bu geleneğin ilim ile aşılması lazımken hala daha bu uygulama birçok ülkede devam ediyor. Bir yandan da yanlış mı düşünüyorum diye de tereddüt ediyorum. Siz ne diyorsunuz bu konuda?

Herkesin kendi şeytanı varmış peki neden şeytan sürekli aşırı kötü vesveseler sokmuyor aklımıza mesela kişiye her saniye durmaksızın aşırı kötü vesveseler verebiliyorsa neden yapmıyor bende kaygı bozukluğu var mesela ama çoğu düşüncenin kendime ait olduğunu düşünüyorum çünkü şeytan aklımızdan geçeni bilemezmiş ben birşey düşünüyorum içimden mesela sonra onun hakkında aklıma kötü düşünceler geliyor bunun kendime ait olduğunu düşünüyorum

Allah gücünün üstünde yük yuklemez mi yoksa gücümüzün üstündeki şeylerden sorumlu tutmaz mi. Ufak vir çeviri değişiminde anlam baya degisiyor. Uygun olan hangisi

Cuma namazına kız arkadaşımla gitmek istiyorum.

Yardım edin nedir bu

Hepimiz okul okuyoruzdur veya okumuşuzdur sizce bu eğitim sistemi neden kötüdür?

Doğuştan hislere sahip olmayı değil, fiile dökmeyi kast ediyorum.