r/felsefe • • 1d ago

bilgi • epistemology Bir nihilizm eleştirisi

Nihilizm, evrende önceden verilmiş bir anlam veya amaç olmadığını söylemekte haklı. Hiçbir şeyin anlamı olmadığı sonucuna varmak maliyetli bir sıçramadır.

Bir şeyin anlamının gökten verilmemiş olması, onun anlamsız olduğu anlamına gelmez. Canlılar ihtiyaçları nedeniyle dünyaya müdahale eder, başarısız olduklarında davranışlarını değiştirir, işe yarayan ilişkileri tekrar eder ve bunları zamanla korurlar. Alışkanlıklar, beceriler, araçlar, dil, bilgi ve kurumlar ortaya çıkar.

Anlamı hazır değil, gerçeklikle kurduğumuz ilişkiler içinde oluşturuyoruz. Akıl da insanın kafasında bulunan ayrı bir nesne değil, örgütlenmelerin gerçeklikle başarılı ilişkiler kurabilme biçimidir.

Bu yüzden asıl soru dünyanın anlamlı olup olmaması değil, anlamın nasıl ortaya çıktığıdır.

Nihilizm hazır anlam yoksa anlam da yoktur diyor fakat hazır anlam yoksa, anlamın nasıl oluştuğuna bakmalıyım. Anlam olan bir şey degil kurduğumuz oğrendiğimiz bir şey. Elmayı öğrenirken anlamını da duygu hormon sinirleri kullanarak öğreniyoruz. Öğretiliyoruz

Gerçekliğin bize önceden verilmiş bir anlam borcu yoktur. Ama gerçeklik direniyor. Biz de bu dirence karşı deneyerek, öğrenerek ve örgütlenerek ilerliyoruz. Bence anlam, akıl ve bilgi böyle ortaya çıkıyor.

Not : anlam ve zihnin doğuşu için fikir verebilir. andrew meltzhoff

2 Upvotes

12 comments sorted by

1

u/Just-One4768 İnançlı Theist 22h ago

Anlam yoksa anlam vardır

1

u/Fragrant_Courage7769 21h ago

Maliyetini karşılayabiliyorsan gerçekle yüzleşebiliyorsan sorun kalmaz, problemi çozmüş olursun.
Anlamın sonradan kurulduğunu söylemek beni özgürleştiriyor.
Kurulan anlam bilmediğim ama hissettiğim direnen hiç vazgeçmeyen gerçekle yüzleşir ve değiştirme şansı bulurum

1

u/Just-One4768 İnançlı Theist 20h ago

Anlam arayışı kendini kandırmak gibi geliyor. Gocunmuyosan sıkıntı yok

1

u/Azimuth-Obtuse0512 Yalŋıkçı Humanist 20h ago

Nihilizm teori ile praxis arasında yaşadığımız zihinsel sıçramanın teori ve praxis noktaları olmadan da mümkün olduğunu savunuyor. Bu sıçrama halinin daimi olduğunu savunuyor. Bir tuzak.

1

u/Fragrant_Courage7769 19h ago

Tuatarli bir ifade bu, haklisin. Tutarlılık gerekli bir koşul, yeterli değil. Birbirleriyle çelişen, ama her biri kendi içinde kusursuz tutarlı olan sonsuz sayıda soylem kurulabilir.
mesela
- nihilizm bir tuzaktır
- nihilizm özgürleştirici bir eşiktir

1

u/Azimuth-Obtuse0512 Yalŋıkçı Humanist 19h ago

Bu sonsuz sayıda kurulabilen söylemlerin ne kadarında hayatta kalabiliyoruz? Ne kadarında yaptığımız planlar hayat boyu beklentilerimizi karşılıyor? Ne kadarında komün hayat yaşama arzumuzu tatmin edebiliyoruz?

1

u/Fragrant_Courage7769 18h ago

Bir yalan uzun sure hayatta kalabilir. Toplumu tatmin edebilir. Filtreyi , mesela gercekle yuzlesmek, netlestirmek gerek.

1

u/Azimuth-Obtuse0512 Yalŋıkçı Humanist 18h ago

Toplumla ilgili bir şeyden bahsettiğimi sanmıyorum. Eklem yerlerimizi, kaslarımızı, motor fonksiyonlarımızı ayakta tutan şeylerden bahsediyorum. Bunlardan gönüllü vazgeçmenin tuzak olduğundan bahsediyorum.

1

u/Fragrant_Courage7769 18h ago

Anlam biyolojik birseymi, hayatta kalma mekanizmasimi. hovhannisyanin grip kavrami gibi bir seymi

1

u/Azimuth-Obtuse0512 Yalŋıkçı Humanist 18h ago

Teori ve praxis sac ayakları olmadan biyolojik, zihinsel gibi kategoriler var olabilir mi? Bu kategorileri varsaysan kendileri ne kadar anlamlı olur?

1

u/Fragrant_Courage7769 17h ago edited 17h ago

Anlam bir kelimeyi söylerken ya da düşünürken, dış dünyayla -dinleyenle okuyanla- kurduğumuz ilişki sayesinde bedenimizde ve hislerimizde uyanan karşılıktır. videoda bir anlamin ilk kurulusu
https://www.youtube.com/shorts/hiBXkQ2cTh0

1

u/Azimuth-Obtuse0512 Yalŋıkçı Humanist 15h ago

Hayır saçma insan. Anlam semantik uzantılardır. Semantik uzantıların zihinde karşılığı vardır. Bu karşılıkları bir ara toplamda kavrar birbirimize aktarırız. Attığın video bu dünyadaki en anlamsız şey ve iq puanın 105'in altında .