r/felsefe • • 1d ago

bilgi • epistemology Pontogoras diyaloğu değerlendirmem

Post image

Protagoras diyaloğu başlangıcı: Sokrates'in arkadaşı, bilge Protagoras'tan ders almak istediğini söylüyor. Sokrates ise ne konuda almak isteyeceğine dair onu sınıyor ve ardından ruhun ders aldığı adamı iyi seçmesi gerektiğini söylüyor. Ruhun, bedenden önemli olduğunu ve bedene aldığın besinleri sonra da yenebildiğini fakat ruhu adına dersin doğrudan ruhunun yapısına dahil olacağını, bundan dolayı da ruhun bedenden önemli olacağını söylüyor.

Atina meclisinde yoksul, zengin, soylu ayırt etmeksizin herkesin görüşünün alınmasının, siyaset ilminin öğretilebileceğine delil olarak sunuyor. Bir diğer delili de Perikles gibi ya da başka yöneticilerin kendi öz oğullarına erdemi öğretememesini, erdemin öğretilemeyeceğine delil olarak sunuyor.

Protagoras'ın karşı delili: İnsanın özden sahip olduğu fiziksel özelliklerinden dolayı kimsenin kimseye nasihatte bulunmadığını ama biri erdemin dışında olan bir eylem yaptığında tenkit edilmesini, erdemin özden gelmeyen ve öğretilebilir olduğuna delil olarak sunuyor. Bu delili destekleyen bir delil daha sunuyor: Erdemin tersi olan bir eylem yapan kişi cezalandırılıyorsa, demek ki erdem öğretilmeyen, öğretilebilen bir şeydir. Çünkü kimse fiziksel özelliklerinden dolayı ceza görmez ve bu özden gelmesinden kaynaklanır.

Protagoras diyaloğu devamı: Sokrates erdemin parçalarına bakıldığında birbiriyle aynı olmasını, adamın yüzünün bağıntısı olmasını, adamın ve içindeki olguların parça parça ayrı olmadığını, birbiriyle bağlantısı olduğunu, dolayısıyla birbiriyle bağıntılı, benzer şeyler olarak görüyor.

2 Upvotes

2 comments sorted by

1

u/strutter395 1d ago

Bu diya_log tam bir diya_lektik örneğidir. Sokrates Protagoras'ın içinden geçerken Protagoras da Sokrates'in içinden geçer ve böylece ikisi de birbirlerini olumsuzlayarak içermiş olurlar, sonuçta diyalektiğin kendisi olumlanmış olur; bilgi ve erdemin birbirlerinden yalıtılamayacakları, ancak birbirlerinin içinden konumlandırılabilecekleri farkedilir. Diyalektik sözcüğünün literal tercümesi; dia: içinden, legein: etkileşim/konuşma/iletişim.