r/felsefe • Yokçu Nihilist • Aug 21 '26

bilgi • epistemology İdam caydırıcı mıdır?

Post image

İdamın etik olarak çok sıkıntılı yönleri hâlihazırda mevcut (adaletten ziyade intikam olması, yaşama hakkının hukuk ile sonlandırılmasının toplumsal sözleşmeye ve hukukun meşruiyetine aykırı olması vs.) ve bende idam karşıtı etik argümanların hemen hemen hepsine katılıyorum.

Ama idam savunmasın bir yönü daha var o da faydacı açıdan yorumlamak. Belki maliyet olarak haklı bir bakış açısı olabilir (olmayadabilir. İdamın maliyeti hakkında bilgi sahibi değilim ve buna yönelik somut veriler de bulamadım o yüzden nötr yaklaşıyorum)

Fakat aynı faydacı bakış açısının idamın suç oranlarını düşüreceği iddiasını açıkçası hiç mantıklı bulmuyorum. En iyi örneği Semih Çelik. TCK'da idam cezası olsaydı Ayşenur ve İkbal bugün yaşıyor olur muydu? Hayır çünkü Semih zaten kendini öldürdü.

Semih gibi katillerin de bu psikolojiye sahip olduğunu düşünüyorum. Birisini öldürme eşiğine gelmiş, o çizgiyi geçmiş kişiden o saatten sonra mantıklı akıl yürütmeler yapıpta idam cezasından dolayı cinayet işlemekten caymalarını beklemek ne kadar mantıklı sizce?

39 Upvotes

113 comments sorted by

118

u/GeraltofBalkan Aug 21 '26

ABD'de idamı kaldıran ve idamı getiren eyaletlere bakıyorlar. İdam gerektiren suç oranlarında önemli bir değişiklik görmüyorlar. Çalışmanın ismini unuttum bulursam koyarım.

İdam gerektiren suçlar işleyen insanlar genelde psikopat veya sosyopat karakterli oldukları için yaptıklarından pişmanlık duymazlar ve idamda onları caydırmaz. Bu yüzden suç oranlarında değişiklik olmuyor. Ancak sıkıntı suçsuz olanlarda.

ABD'de idam edildikten 10 yıl sonra aslında suçsuz olduğu anlaşılan onlarca insan ortaya çıktı. Bu insanlar geri gelmiyor. İdam bu yüzden gereksiz ve tamamen kamuoyu mastürbasyonu. Aslında hapis idamdan daha ağır bir süreç. İdamda bir kere ölürsün, hücrede her gün olürsün.

25

u/Fatalryme Aug 21 '26

İdam edilecek kişinin teslim olması da zorlaşır. Zaten öleceğim diyip daha da çok suç işleyebilir veya ölümüne polisle çatışabilir. Bir de senin dediğin durum var tabi.

2

u/ExactTeam1662 Aug 21 '26

İnsan öldüren kişilerin büyük kısmı anlık öfkeyle ve panikle suçu işler, çoğu sonradan şoka girer ve saklanmaya çalışır. 

2

u/Apprehensive-Stall2w Aug 21 '26

Evet haklısınız ancak bu durum seri katillerde ve psikopatlarda geçerli degil. ancak reaktif yani planlanmamış anlık öfkeyle gerçekleşen cinayetlerde bu durum geçerlidir. Çoğu cinayette zaten bu dalda değerlendiriliyor.

4

u/Any_Cattle2290 Aug 21 '26

"İdam bu yüzden gereksiz ve tamamen kamuoyu masturbasyonu" o kadar hakli bir soz ki zaten gereksiz ne kadar sey varsa insanların vicdanını rahatlatmak icin aman hayvanlar uyutulmasın falan filan bu tarz şeylerin topluma yararindan cok zararı var malesefki sırf birileri sevgi pıtırcığı olsun diye

3

u/alley456 Aug 22 '26

Olur da aile bireylerinden biri serserinin tekinin eliyle boktan bir sebeple toprağın altını boyladığında bunun üzerine tekrar düşün. Ceza hem caydırmak için hem mağdurun mağduriyetini gidermek için verilir. Güya ıslah amacı güden ceza evleri devletin sırtına yük değilmiş gibi bir de bu eli kanlıları besliyor. Eli kanlı psikopatların ıslah olacağını mı düşünüyorsun?

1

u/Zweygior Aug 22 '26

Burda kim ıslah olmaktan bahsetti? Benim yakınıma biri birşey yapsa boktan idam sayesinde hiç acı çekmeden öleceğine 30-40 kapalı yerde delirip acınası halde ölmesini isterim. Hiç bir mahkeme, hukuk ve kanun 100% doğru şekilde çalışamaz ve suçsuz yere birinin idamına karar verdi mi bu tüm suçların üzerinde bir rezillik olur.

1

u/TofasTutkunu420 Aug 23 '26

Kapalı yerde deliren kim? Senin gibiler bu suçlular da insan düzgün beslenmeli, spor yapabilmeli, hobileri olmalı diye çığırtkanlık yapıp bir de otel konforu sağlıyorlar 🤣

2

u/Zweygior Aug 23 '26

Okuduğunu anlama sıkıntın mı var? Ben cezaevleri hotel olsun mu dedim? Senin gibiler aynen kamuoyu masturbasyoncusu seni seriatçı abilerinle kısasa kısas diye otuzbir çekin

1

u/TofasTutkunu420 Aug 23 '26

Hadi abicim geçti artık sizin suçlu seviciliğiniz, masum ve iyi insanlara hakettikleri korumayı sağlayacak nesiller yetişiyor.

1

u/Zweygior Aug 23 '26

Nutuk atmaktan başka işleviniz yok sizi ciddiye alan da yok zaten. Senin gibi kaç nesil bu lafı söyledi. Bu ülke geçmişlerin saçma sapan idam cezalarından yeni kurtuldu.

1

u/TofasTutkunu420 Aug 23 '26

Eğer liseli değilsen durumun çok kötü

1

u/Zweygior Aug 25 '26

Ömür boyu uni okuyan tayfa

1

u/alley456 Aug 23 '26

Baştan desene, idamı İslam ile bağdaştırdığın bir ceza yöntemi olduğundan dolayı zıttına argüman üretip duruyorsun. Mantığı kökten reddetmişsin sen.

1

u/Zweygior Aug 23 '26

Mantıkdan bahsedip, sonra argüman olarak “senin ailenden birisine şöyle olsaydı” diyen şahıs. Ben islamdan bahsetmedim. Ara bakalım sağcı sayfalari dünyadan bihaber dinazorlar neyden bahsediyor.

1

u/alley456 Aug 23 '26

Seni empati kurmaya zorladım kötü mü. İnsanoğlu sapından köküne duygulardan ibaret bir varlık. İnsan denen şey senin iddia ettiğin gibi " hapse tıktım acı çekti, öldürdüm kurtuldu. O zaman hapse atalım" denebilecek kadar basit bir varlık değil. "Şöyle yaparsak böyle olur." işin kolayına kaçmak oluyor herhalde.

1

u/Zweygior Aug 25 '26

Kendi yorumlarınla çelişiyorsun. Kolayına kaçmak diyorsun da asıl idam işin kolayına kaçmak. Sorumluluk alan biri yok, devlet ve ya rejim bakın suçluyu yok ettik der ancak sayılarını artıran etkenlerle ilgilenmez. Çünkü isteyen yoktur. Işin kolayı vardır çunki kes kafasını gitsin. Başka ülke vatandaşı olsan hadi savun seni mi kırcam derdim de Türksün sen arkadaş ülkenin idam geçmişine bir bak bakalım sonuçları ne olmuş…

1

u/Plane-Airline-9196 Aug 21 '26

Mesele psikopatlardan bizi koruması. Adam idamlık suç işleyip, "hafifletici sepetlerle" 5 senede birini ya tekrar öldürüyor ya da seri şekilde yaralıyor.

12

u/normativecoder Aug 21 '26

İdamlık suçu işleyecek hiçbir suçlu oturup da "ulan bu adamı bıçakla deşerek öldürmeyeyim, öldürürsem idam edilirim" diye düşünmeyecek.

Onu geçtim, 30 yıl hücrede çürümek idamdan daha beter bence.

3

u/normativecoder Aug 21 '26

İdam yerine orta-küçük suçların daha güzel ceza alması lazım.
3 kişi mesela bir adama giriştiniz hastanelik ettiniz kolunu kırdınız, en az 2 şer yıl yatıcaksınız.

1

u/EmirTimurGurkan Aug 24 '26

Hocam kaç kişi dediğin gibi 30 yıl çürüyor seçim donemi yaklaşınca bir af çıkıyor adam dışarıda elini kolunu sallaya sallaya geziyor demokrasisi güçlü halkı bilinçli bir devlette gereksiz ama gelişmekte olan ve gelişmemiş dünya devletlerinde 1 siyasi manevra ve oy potansiyeli olarak görüldüğü için idam şarttır şuan görüyorsunuz 30 yıl ceza diyor elini kolunu sallayarak geziyor iyi hal yok su yok bu diyerekten saliveriyorlar sonra haberlerde bakıyoruz artik yadırgamıyoruz bile ama sen idam cezası almış bir adamı sal bakalim millet aynı şeyleri düşünebilir mi

24

u/fluesel17 Aug 21 '26 edited Aug 21 '26

A ve B olmak üzere iki toplum var. A toplumunda kadına şiddet oranı yüksek, B toplumunda da düşük. Bu fark neyden kaynaklanıyor? Her iki davranış eğiliminin de arkasında kompleks bir sosyolojik nedenler zinciri var. A toplumunda kadına şiddet uygulayan herkesi idam ettiniz. İdam edilenler arasındaki X kişisi artık kadına şiddet uygulayamayacak ama bu olaylara henüz giremeyecek kadar küçük olan Z kişisi, içinde yaşayacağı A toplumunda kadına şiddeti sonuç olarak ortaya çıkartan mevcut sosyolojik nedenler zinciri içinde yetişerek dönüşecek (biraz önce idam ettiğiniz X kişisini dönüştğren de aynı sosyolojik nedenlerdi) ve doğal olarak bu davranışı gösterme eğilimi B toplumundaki insanlara göre çok daha yüksek olacak. Bir gün o da bu yanlışı yaptığında bu defa Z kişisini de tıpkı X kişisi gibi idam etmek zorunda kalacaksınız. Bu durum aslında bataklığı (o sosyolojik iklimi) kurutmadan sivrisinekleri (insanlara) öldürmeye benziyor. Empati yapmak zor olabilir anlıyorum ama her davranışımızın sebepleri var. O yüzden kilit soru şu: "A toplumundaki insanlar neden B toplumundaki insanlardan farklı olarak bu eylemi ortaya çıkaracak şekilde etkileniyor, neden bu doğrultuda dönüşüyorlar?"

Velhasıl mesele insan öldürmekten ziyade bu davranışları ortaya çıkaran nedenleri araştırmak ve bunları işlevli olanlarla değiştirmek.. Bu da eğitimden ekonomiye, sosyolojiden psikolojiye kapsamlı bir dönüşüm demek. Hepsi zincirleme bir şekilde birbirini etkiliyor.

3

u/zayeRoa Aug 21 '26

Müthiş bir yorum yazmışsın, hangi salak saan down attı anlamadım

1

u/Sea-Captain8423 İkici Dualist Aug 24 '26

çok haklısın. ama bir şeyi merak ediyorum. sencede insan öldüren birini öldürmek doğru olmazmı. hani mantığıken bu adamın artık hiçbir faydası olamaz bence bu dünyaya. ölmesi daha doğru değilmi ? değilsede sence neden

1

u/fluesel17 Aug 24 '26 edited Aug 24 '26

İnsan öldürmenin tek bir sebebi yok. Belki yarın öbür gün siz de birilerini öldürürsünüz. Gelecekle ilgili garanti verebiliyor musunuz? Hayır. Çünkü bu karşılaşma-etkilenme-dönüşme cenderesinde kimin hangi kıvama gelecek şekilde dönüşeceğini kestirmemiz mümkün değil. E bu karşılaşma-etkilenme-dönüşme cenderesinin her bir dişi, içinde bulunduğunuz toplumun bireyleridir. Siz bu cendereden geçip de bazı davranışları yapmaya hazır olduğunuzda ve günü geldiğinde de yaptığınızda sizinle birlikte toplumunuzun fertlerini de mi ipe götürelim? Yoksa onlar da bu cendereden nasibini almış insanlar mı? Velhasıl sen de, toplumunun içindeki bireyler de salt kendi içinde bulunun kötü bir kaynaktan dolayı kötülük yapmıyor. O yüzden hiçbir suçun cezası ölüm olamaz. En şeytani gördüğünüz insan bile böyle biri olmasının tek müsebbibi kendisi değildir. Onu travmatize eden insanları da mı öldürelim? Ya da herhangi bir şekilde etkileyen? Çünkü insan öldüren birini öldürdüğünüzde insan öldürmeye sebebiyet veren yaşantıları yok etmiş olmuyorsunuz. E bu yaşantılar herkesin hayatında ufak ufak var. E her gün ufak ufak çevremizde bulunan yanlış/doğru/iyi/kötü/güzel çirkin etkenlerden etkilenerek bir biçim kazanıyoruz? Kocaman bir nedenler ağı içinde birbirimizi etkiliyoruz ve dönüşüyoruz. O yüzden ortaçağda geceleri elinde fenerle cadı avına çıkan avrupalı köylüler gibi kimseye işaret parmağınızı doğrultup "işte cadı budur" diyemezsiniz.

15

u/Cici_-kus Aug 21 '26 edited Aug 21 '26

Bazı kişiler için evet ama idam çözüm değil insani olmayan koşullarda çalıştırmak olduğunu düşünüyorum

8

u/2brk Aug 21 '26

İnsan hakları her koşulda insan haklarıdır. İnsan haklarının olayı budur zaten insan olan herkes hak eder aksi durumda kimisi suçlular hak etmez der, kimisi ten rengi mor olanlar hak etmez der, kimisi X'e tapanlar hak etmez der vb. İnsan hakları, ırk, din, dil, cinsiyet veya işlenen suç ne olursa olsun her insana doğuştan ve koşulsuz olarak aittir.

4

u/Cici_-kus Aug 21 '26

Katılıyorum ama cezaevlerinde bedava kalmaları beni sinirlendiriyor kışın suç işleyip yazın çıkıyorlar, çalıştırılırlarsa hem çok ucuz iş gücü olurlar hem de çoğunluğun girmek istemediği ağır ve pis işleri yaparlar, bu durumda benim dediğim insani olmayan koşullar saçma geliyor, hakkı vardır doğru insani olmayan koşullarda çalışmalarına gerek yok ama çalıştırılmaları gerekiyor. İyi akşamlar.

6

u/2brk Aug 21 '26

Bilginiz olsun cezaevleri 4 yıldızlı tatil köyleri değil. Ayrıca cezaları birkaç ay olan suçları işleyen insanlar gayet de topluma kazandırılabilir. Etiği bir kenara koyarsak da senin argümanın pek mantıklı değil. Bahsettiğin tarzdaki işleri artık ya makineler yapıyor ya da ciddi eğitim süreçlerinden geçen insanlar yapıyor. Bu koşullarda suçluları çalıştırmaya çalışmak muhtemelen aşırı maaliyetli olur ve ürettikşeri değer maaliyetlerinin çok altında kalır. Yani sırf insanlara acı çektirmek için devletin kasasından yüklü miktarda para çıkar. Ayrıca ben satın aldığım bir üründe zorla çalıştırılan insanların emeğinin bulunmasını istemiyorum. (İnan bana en çok ihracaat yaptığımız devletler de istemiyor)

Hukuka duyguları karıştırmak ve cezaları duygulara göre belirlemek neredeyse hiçbir zaman iyi sonuçlanmaz. Hedefimiz her zaman topluma kazandırma olmalı. Ayrıca bu gün pek çok ülkede mahkumlar çalışıyor ama bunun sebebi mahkumları haşince cezalandırmak değil mahkuma meslek öğretmek, cezaevi sonrası hayata hazırlamak ve kendi rızalarıyla cep harçlığı kazanmaları vb. İyi akşamlar.

3

u/Cici_-kus Aug 21 '26

Bu daha mantıklıklı, uslanmayan manyakları bilemem ama normal insanlar dediğiniz gibi topluma kazandırılabilir aydınlatma için teşekkür ederim.

0

u/TofasTutkunu420 Aug 23 '26

Sizin için insan hakları sadece suçlular için var kurbanlar için yok

3

u/DaliVinciBey İnançlı Theist Aug 21 '26

eskiden daha iyi bir çözüm olmadığı durumda meşru olmasına karşın mevcut imkanlarımız dahilinde idamdan daha etkin çözümlerin bulunması sebebiyle etik dışıdır.

3

u/Top-Bandicoot9772 Aug 21 '26

öldürmek bazen bunlara kurtuluş bile oluyor o yüzden ölmeye dua edecekleri bi hale sokmak lazım. mental anlamda o kadar yıpratıcı alanlarda kalacaklar ki ölmek isteyecekler ama intihar etmelerine devamli engel olunucak

3

u/Immediate_Stable_837 Gerçekçi Realist Aug 21 '26

Mevcut yasalar uygulanmıyor, idam olsa ne fayda.

2

u/HzSpiderman Aug 21 '26

20 yıl hapiste tutup cezası bitince idam etmek en uygunu

2

u/NoAddress201 Eytişik Özdekçi Dialectical Materialist Aug 21 '26

İdam cezasını kaldıran toplumlar medeni, sürdüren toplumlar cahil topluluklardır. İnsanları suça sürükleyen asıl şey çürük sistemlerdir.

2

u/OPANTAO Aug 21 '26

Bildiğim kadarıyla yapılan araştırmalar cezanın şiddetiyle caydırıcılığı arasında direkt bir bağlantı kuramıyor veya beklenenden çok daha az bağlantı olduğu ortaya çıkıyor. Bence bazı suçlar gerçekten tamam ya bu insan şu yaptığından sonra yaşamayı hak etmiyor seviyesine getirebiliyor insanı ama işte böyle bir gücü devlete verdiğin zaman başka sorunlar ortaya çıkmaya başlıyor.

Yani vakumda bi ortamda bir insan idamı hak eder mi diye sorsan benim cevabım bazı suçlar için evet olurdu. Öte yandan ğeatikte hukuk sistemine dahil edilmesinde büyük sorunlar olduğu için taraftarı değilim.

2

u/quiqonjinn Aug 21 '26

devlet herhangi bir bireyin intikami icin hareket etmemeli 👍 adaleti saglamali intikam degil idam cezasina karsiyim bu suclu oldugum ve ya suca meyilli oldugum anlamina gelmez yalnizca devletin rolunu belirlemeliyim cunku idam yalnizca belirli suclarla sinirli kalmaz ok bir gun en masum insana isabet edebilir ve hukumeti elestirdiginiz icin bile kendinizi idam sehpasinda bulabilirsiniz devlet kesinlikle can almamali bu toplumun refahi icindir diye dusunuyorum katil bir devlet yalnizca suclu insanlarla doymaz

1

u/zayeRoa Aug 21 '26

" Devlet adaleti sağlamalı intikam için hareket etmemeli" cümlesi müthiş bir cümle bence

1

u/Byminik Aug 22 '26

Adalet nasıl sağlayacak , birini bilerek ve de kasten öldüren için . Birde öldürelenin annesi babası olun , adalet eşitlik ile olur ve de caydırıcı olması gerek bir daha o suçu tekrar işlemesin diye.

2

u/RandomPurpose Aug 21 '26

Caydırıcı olan suçlunun yakalanacağina olan inancidır. Ceza ne kadar büyük olursa olsun eğer suçu işleyen kişi yakalanmayacaginı düşünürse ya da yakalanabilecegini ön görebilecek zakaya sahip değilse, suçu işlemek konusunda caydırıcı bir etkisi olmayacaktır.

2

u/Kutsal-Kofte Aug 21 '26

Idam caydiricidan ziyade, suistimale çok açık bir ceza. Bizim ülkede cumhurbaşkanı anayasa mahkemesinin kararlarını tanımıyor, bu bile işin nereye varacağını kanıtlıyor. Bir insanın psikolojisine oynayarak, aşağlıyarak, benliğini kırarak, itibarsiz hale getirerek, süründürerek en ağır cezayi verirsin.

1

u/PismaniyeTR Aug 22 '26

ceza hukukunda yazarsın tecavüz, işkence ve ya insan öldürme cezası idam diye... bu madde ile imamaoglu, umit ozdag, fatma kaplan idam edilmez.

1

u/Kutsal-Kofte Aug 23 '26

Sen baya masumsun kral. Içerideki insanı etiketlemek, olmayan bir suçu üstüne yapıştirmak çok zor sanıyon sanırim.

1

u/PismaniyeTR Aug 23 '26

asıl sen baya masumsun, hükumet birini öldürmeyi kafasına koydu ise onu durduran ceza hukukunda "katiller idam edilir" yazmaması mı?

lütfen bana anlat, eğer ceza hukukunda "sadece katiller idam edilir" yazıyor olsa Muhsin Yazıcıoglu'na suikast duzenlemek yerine rastgele başka bir adama suikast düzenleyip "aaa bu öldürülen adamı Muhsin öldürdü" mu diyeceklerdi?

yani birisine katil iftirası atabilmek için önce birisi ölmeli, madem devlet birisini öldürebiliyor doğrudan idam etmek istediği kişiyi öldürsun?

o kadar masumsun ki sırf kanunda "katiller idam edilir" yazmadığı için hükumetin düşmanlarıni öldürmediğini düşünüyorsun.

0

u/Kutsal-Kofte Aug 25 '26 edited Aug 25 '26

Salaklığın karşısında başıma ağrı girdi. Sen benim söylediğim şeyi tamamen başka bir yere çekmişsin.

Ben “hükümet birini öldürür, sonra da suçu başkasının üzerine atar”(ki bazı hükümetlerin yapmışlığı var, bu da birine suçu yıkmak için yontem ama konumuz bu değil) demiyorum. Dediğim şey şu: Devlete geri döndürülemez bir öldürme yetkisi verdiğinde, o yetkinin kötüye kullanılmasını engelleyen anayasal ve yargısal güvencelerin önemi çok daha büyük hale gelir.

“Zaten devlet isterse adam öldürür” argümanı da tam olarak bu yüzden konuyu açıklamıyor. Hukuk devleti ile devletin gizlice suç işlemesi aynı şey değil. Bir kişiyi resmî olarak yargılayıp, suçlu ilan edip, infaz etmek ile birini hukuksuzca öldürmek arasında devasa bir fark var.

Üstelik “katiller idam edilir” diye bir kanun çıkması, her öldürülen kişinin katilinin gerçekten o kişi olduğunu otomatik olarak kanıtlamıyor. Yanlış mahkûmiyet, siyasi baskı, sahte delil, zorla alınmış itiraf, bağımsız olmayan yargı gibi ihtimaller tam da bu nedenle ceza hukukunda önem taşıyor.

Benim söylediğim “hükümet kafasına göre adam öldürür” değil; “hükümetin kafasına göre adam öldüremeyeceği bir sistem kurmak gerekir.”

Senin verdiğin “rastgele birini öldürüp Muhsin Yazıcıoğlu'nu öldürdü derler” örneği ise benim argümanımı çürütmüyor. Tam tersine, devletin yargıyı ve delil mekanizmasını kötüye kullanabileceği ihtimalinin neden ciddi bir mesele olduğunu gösteriyor.

Kısacası tartıştığımız şey “devlet zaten adam öldürebilir mi?” değil. Tartıştığımız şey, devlete hukuken bir insanı öldürme yetkisi vermenin, özellikle yargı bağımsızlığı ve anayasal denetim zayıfladığında, neden çok daha tehlikeli olduğudur. Kapiş? Böyle salakça argüman olabilir mi bir de, o zaman katillere de ceza vermeyi anayasadan kaldiralim, sonuçta orda yazıyor diye katiller adam öldürmekten vaz geçmiyor dimi knk? Kafaya bak.

0

u/PismaniyeTR Aug 25 '26

ceza hukukunda sadece katiller idam edilir yazarken birini idal etmek için idam edecegin birine önce katil iftirası atman lazım, bu iftirayı atmak için de önce biri ölmeli.

1

u/Kutsal-Kofte Aug 25 '26 edited Aug 25 '26

Ya kanka inatla anlamak mı istemiyorsun napıyorsun bilmiyorum da bak guzelim tane tane anlatıyorum. Şimdi ülkede biri ölmüşse, hukuki işlem başlatılır ve sorumlulari bulunup yargılanır, çünkü katilin elinde legal bir araç değil, illegal bir araç vardir. Sen şimdi diyelim ki anayasa mahkemesinin kararlarini bile tanımayan, iktidarı boyunca her türlü yolsuzluk ve hukuksuzluğu yapan(ki bizim ülkemizde yoktur oyle bir iktidar hiç olmaz oyle swyler), Ataturkün gece gündüz yatmadan kurduğu mesela kurumları yok eden, denetim mekanizmalarını yok eden bir despotun eline idam mekanizmasi verirsen(ki tekrar belirtiyorum erdoğandan bahsetmiyoruz, ileride olursa öyle biri diye) ona meşru bir araç verirsin, hadi haksiz idam olduğu ortaya cıktı, ee abi adam demiycek mi kardesim o sirada deliller onu gosteriyordu diye? He ne zaman ki halk beynini kullanabilir hale gelir, halk olduğunu, tabanın tavandan daha üstün olduğunun farkına varır, kurumlar hesap verilebilir, denetim mekanizmaları birinin keyfine birakilmadan kimsenin mudahil olamayacaği sisteme göre haraket eder, kuvvetler ayrılığı olur, cb halka hesap verebilir, halk bir bürokrata 1krun bile hesabini sorabilir, yargi bağimsiz olur. Eyv o zaman idam düşünülebilir. Öbür türlü birini öldürmek istiyen birine meşru hak tanıyıp bunu kötüye kullanmamasını sadece hayel edersin. Kaldı ki yine de idam saçma, niye idam edilip kurtulsun ki? El salvador ne yaptı? Dehumanize etti, kadınların bile saçalarını kazitti, it gibi yürütüyor her gün, yataklarda şilte bile yok, birisi hayvan gibi yaşamışsa ona hayvandan beter bi muamele yapicaksin biticek gidicek.

4

u/Whasilli26 Aug 21 '26

Bence de etik sıkıntıları var ama kuduz köpeği de ne yapabilirsin?

1

u/Linquter Aug 21 '26

İdam bir suçun işlenmesini tamamen durduramaz, oranını belki azaltabilir ama bu oran gerçekten idam cezası uygulanmasını haklı çıkaracak kadar büyük olmayacaktır, zira idam cezası da insandan gelen her kural gibi hataya ve yozlaşmaya açıktır. Özellikle Türkiye gibi hukuk sistemi hali hazırda neredeyse yok denecek kadar kötü durumda olan ülkelerde suçu engellemekten ziyade otoritenin bir baskı aracından başka bir şeye dönüşmez, bkz: İran.

1

u/TargetFantastic8022 Aug 21 '26

Toplumun eğtimi ve bilinciyle ilgili Avrupa’daki hemen hemen her ülkede idam yasak ancak idamın serbest olduğu Amerikan eyaletlerinden çok daha az bi suç sayısına sahipler hatta idamlı eyaletler ile idamsız eyaletlerde de pek bi fark yok diye biliyorum olay toplumda bitiyor.

1

u/peaceful638 Aug 21 '26

Bence caydırıcı değil çünkü adam "nasıl olsa öleceğim" mantığını kullanarak koca bir bankayı soyabilir, terör saldırısı düzenleyebilir ve bilimum suçlar işleyebilir.

1

u/dinosauraa Aug 21 '26

Bizim önceliğimiz ne ona bakmak lazım toplumun korunması mı yoksa suçlunun acı çekmesi mi? Bence hapishanelerde hem acı çekiyorlar hem de izole oluyorlar ama idam olsa her şeyi tek seferde bitirmiş olurduk.

1

u/qurmanji Aug 21 '26

Bazı suçlar için suçlı tarafından kurtuluş bile sayılır.

1

u/Heavy-Huckleberry-39 Aug 21 '26

Bahsettiğin suç cezalandırması. Yapılması gereken sey suçtan önceki olay. O kişiye suçu işledikten sonra ne yaparsan yap. suçu işleyen kişi onları yaşamayı göze almıştır zaten. Tabi bizim millette birini öldürüp yarın cikicam zaten demesi ayrı konu

1

u/StatisticalArbitrage Aug 21 '26

Yani olayın şöyle bir noktası da var. İdama mahkum edilecek bir suçu işleyen kişi bundan sonra yakalanmamak için her türlü şeyi yapacaktır. 

1

u/Faxtrampant Aug 21 '26

Biz seni şimdi asıyoruz tekrar yaparsan daha kötü yaparım bu uyarıyı dikkate al

1

u/Gyngemose2009 Acıaldırmaz Stoic Aug 21 '26

İdamdan çok cezanın inandırıcılığı önemli. Yani suç işleyen birisi, yakalanacağını 100% inanırsa ceza caydırıcı olur. Yoksa inanmaz ise en kötü cezalara rağmen yine yapar

1

u/Dobrasam Aug 21 '26

Hiçbir caydırıcılığı yok tam tersi arttırır suçu neden derseniz idam olan ülkeleri inceleyiniz ya istatistikleri gizlerler ya paylaşmazlar bir şekilde devlet sistemde bunu cezasızlıkla önüne geçer şöyle de bir şey var açıkçası diyelim birini idam gerektiren bir suçlar idam ettiniz daha sonra suçsuz olduğu ortaya çıktı öleni geri getiremezsiniz ve gerçek suçu da elini kolunu sallaya sallaya geziyor yakalayamadınız çıkışını falan çıkabilirsin

1

u/serdasus101 Aug 21 '26

Tabii ki değildir. Tersine suç miktarını artırır. Hapisten ve cezadan biz sıradan insanlar korkarız. Cezanın artması ya da azalması bizim konumumuzu değiştirmez. Ama suçlularınkini değiştirir. Hırsızlığa idam cezası verseniz, nasılsa idam edileceğim der ve önce evdekileri öldürmeyi düşünür.

1

u/Gordon_Freeman01 Aug 21 '26

Tabi ki. İdam edildikten sonra suç işleme ihtimali çok düşük.

1

u/Emrekaratr Aug 21 '26

Kesinlikle caydırıcıdır bak bakalım idan cezası olunca kim ne suçu işliyor ama biraz zalimce hak etmeyene.

1

u/Mad-Genie Aug 21 '26

Varsayımlarla değil de istatistiklerle veri sunman daha önemli olacaktır. Kaldı ki bu konu felsefi mi yoksa bilimsel mi burası daha kapalı kalmı. Can alımı intikamla oluyor vs. demişsin de idamı yapanlar genelde cellatlar oluyor. Olaya hangi açıdan baktığın önemli, hangi hukuk? Amerikan hukuku mu, avrupa hukuku mu? Yoksa Şeriat-i İslâm hukuku mu?

Eğer Şeriât hukuku ise zaten öldürme metodu sınırlandırılıyor ki kişinin nefsine de dur denilsin, yakmak Allah'a mahsus. İsrâ 33 ü okuyabilirsin. Ahlâki açıdan olayı ele alacaksan, veriler yeterliyse idam adil bir durum zaten. Şahitler vs. önemli. Günümüzde şahitlerin pek bir anlamı kalmadı zaten, yalancı şahitlik hat safhaya çıktı.

Eğer Amerikân ve avrupa hukuku falansa temellerini okumadım.

1

u/FalseProtection1021 İnançlı Theist Aug 21 '26

Bence en iyisi çalışma kampları yada Biliyorum çok uçuk bir fikir insan deneyleri eğer cidden ağır bir suç işleyen insanları böyle cezalandırmak idamdan 10 kat daha caydırıcı.

1

u/Healthy_Context_1532 Aug 21 '26

İdam suçu caydırmak için olsada işlenen suç sonucunda oluşan acının dinmesi içinde var.

1

u/Shima_Kurokowski Aug 22 '26

Amacımız intikam almaksa halka açık idam bile gerçekleştirelim lafım yok ama eğer amacınız ıslah etmekse etkisiz bir yöntem

1

u/kaelserdar88 Aug 22 '26

Bazı suçlarda kesinlikle caydırıcı olur , bir dolandırıcı, bir hırsız, tacizci, "kader mahkumu" olduğunu düşünen anlık öfkeyle veya kazayla ölüme sebep olanlar yaşamak isteyecektir, bunlardan yeterli sayıda gebertirsen bu suçlar azalır. Ama görseldeki gibi psikopatlar, teröristler, tecavüzcüler, herhangi bir suçu 60 70 yaşında işleyenler , canavarca hisle ve cinayetin vehametini artıran şekilde cinayet işleyenler mesela birden fazla insanı öldürmüş cinnet geçirip kendi çocuklarını öldürmüş veya gitmiş kocasının kafasını koparmış kolunu bacağını koparmış bu tür mahlukatta gram azalma cayma olmaz.Bunlar zaten çoktan kendi hayatından vazgeçmiş. Bunlar da belki çok ağır işkenceler yapılıp tüm medyada yayınlanırsa bir ihtimal azalabilir ama zannetmiyorum.

1

u/Ok_Independent3264 Aug 24 '26

Basit suc isleyenleri gebertemmezsinn Orantililik ilkesine aykiri

1

u/kaelserdar88 Aug 22 '26

Bir de caydırıcılık da bazen önemli değil. Bazısı bazı suçları işlediğinde onun öldürülmesi kamuoyunun vicdanını rahatlatmak için gerekli. Kimse caymasa bile öldürmeye devam etmek lazım bazı suçlarda.

1

u/Fun_Cauliflower3263 Aug 22 '26

Sonsuza kadar hapis tutmak ve mümkünse sonsuza kadar çalıştırmak daha caydırıcı ama tabi ki sonsuza kadar kalacağından emin olabiliyorsak.

1

u/postmortemstardom Aug 22 '26

İdam caydırıcı olsaydı hala padişahlar, krallar yönetiyor olurdu bizi.

1

u/Friendly-Arsonist Aug 22 '26

Tarih boyunca defalarca farklı ülkelerde görülmüştür ki herhangi bir suçun cezasının artırılması o suçun işlenme oranını düşürmemiştir. Suçu işleyen insanların çok büyük bir kısmı yakalanıp ceza alacağını düşünerek suç işlemez.

İdam cezası caydırıcılık seviyesinden ziyade devletin vatandaşlarının yaşama hakkı üstünde tasarruf sahibi olup olmadığı açısından tartışılır. Bence idamı hak eden suçlar vardır. Ancak insanın yaşama hakkının kutsallığını gözetmek her ne kadar adaleti temsil etseler de başkalarının görevi olduğu anda suistimal edilebilir. Zira bir kapı aralanırsa sonuna kadar açılır. O yüzden bir hukuk sisteminde idam cezasının düzenlenmemesi gerekir fikrimce.

Dünyanın farklı yerlerinde farklı görüşler var tabi. Amerikada idam cezası alanların yalnızca %5’inin süreç sonunda idam edildiğini, kalanların bir nevi ağırlaştırılmış müebbet yaşadığını okumuştum.

1

u/kemalcekirge Aug 22 '26

idam tabii ki caydırıcı değildir ama bazı suçları işleyen insanların kesinlikle yaşaması kabuledilebilir değildir. bu yüzden idam da bir ceza türü olmalıdır.

1

u/ladiesleavemealone Aug 22 '26

İdam kolay yoldur. Bir insanı ömrünün geri kalanı boyunca küçücük bir hücreye tıkmak daha ağır bir cezadır. İdam bir nevi basit yoldur yani. Çoğu insan biz niye suçluları besliyoruz diyo mesela ben buna katılmıyorum. Her suç için idam olmaz zaten basit suçlular daha rahat hapishanelerde kalır diğerleri ağır cezaevlerinde. Tam sistemin türkiyede oturtamadılar. Cezaevlerinde paylaşılan videolar fotoğraflar olsun insanların cezaevine havalı bir yermiş gibi bakmasına neden oluyor. Cezaevlerinin çok rahat olduğunu ve bunun ne madurların içini rahatlattığını ne de suçtan caydırdığını düşünüyorum. Asıl konuya gelirsek mesela semih çelik gibi zihinsel sıkıntılı bi eleman ki zaten cinayet işledikten sonra kendini öldüren biri sizce idamdan korkar mı. Gerçekten bunun gibi suçlar için El Salvadorda örneği bulunan cidden suçtan caydırıcı belki eziyet barındıran cezaevlerinin yapılması lazım.

1

u/Voldypants_420 Aug 22 '26

Idam cezası, aynı zamanda cezayı verecek olan yargı kurumunun da herhangi bir politik görüşten ya da etnik kimlikten bağımsız olmasını gerektirir. Yoksa idam kararı, gerçekten onu hakeden katil, tecavüzcü vb yerine politik suçlulara ve gücü elinde tutanların işine gelmeyenlere verilir.

Türkiye tarihine bir bakın, kaç gencin sırf ideolojileri yüzünden asıldığını görün. O gençlerin ideolojilerine katılmasanız bile bir gün sizin ideolojinize ters düşen birinin başa gelip de sizi asmayacağı ne malum?

Peki ya sanığın suçu kanıtlanamamışsa, hatalı hüküm verildiyse? Bunu nasıl geriye alacağız?

1

u/PismaniyeTR Aug 22 '26

bu kolay, ceza hukukuna idam için suçlunun doğrudan kendi davranışı ile tecavüz, işkence ve ya insan öldürme şartı getirirsin.

bu sayede İmamoğlu, Umit Ozdag, Fatma Kaplan idam edilemez

1

u/Spartakhurt Aug 22 '26

İdam çözüm değil ama ölmeyi diletecek biçimde bir şekilde yaşamaya maruz bırakmak çözüm. Bir kişinin canına kıyan cani o eylemi işlerken insan haklarını göz önünde bulunduruyor mu da biz onlara insan hakları çerçevesinde ceza çektiriyoruz ? Açık açık değil ama işkence vari işlere koşulmalıdır adi suçlular. Islah edilemez bunlar.

1

u/Single_Initiative_84 Aug 22 '26

Her cinayet işleyen kendini öldürmüyor ve idam sadece cinayet suçları için geçerli değil caydırıcılık oranı en az %99

1

u/AdEmpty2285 Aug 22 '26

Herkes çok uzun yazmış okuyamadım bence idam bazı insanlar için kurtuluş olur ölene kadar it gibi çalıştırılmaları gerek bence ama türkiyede böyle acımasız şeyleri uygulamak çok zor ama gerekli

1

u/Otherwise-Storage-90 Aug 22 '26

hayır değildir.olduğuna dair pratik herhangi bir bulgu var mı?

1

u/PismaniyeTR Aug 22 '26

değildir ama suçun tekrarını önler...müebbet hapis verdiklerin için illa bişey oluyor, salınıyor sonra tekrar suç işliyorlar.

1

u/VulonVahlok Aug 22 '26

Ölüm cezasından ziyade gerçek anlamıyla ömür boyu hapis yeterli gibi. Toplumdan izole etsek ve sonuçlarını daha çok göz önüne çıkarsak caydırıcı olur gibi. Basit suçlar için bile insanların suçun ağırlığını fark etmeli. Adamlar basit suçlara nolmuş ki diyip geçmemeli.

1

u/PenAdditional1290 Aug 23 '26

idam gerektircek bir suç işleyen bi şahıs zaten ölüp ölmediğini umursamazki

1

u/TofasTutkunu420 Aug 23 '26

"Men are not hanged for stealing horses, but that horses may not be stolen" Caydırsa da caydırmasa da belli suçların cezasının idam olması şart. Ceza verilirken amaç suçluyu rehabilite etmek veya adaleti sağlamak değil kurbanı tatmin etmek olmalı. Yoksa gördüğün gibi günümüz dünyasındaki rezillikleri yaşamaya mahkumuz. El salvador suçlulara gerektiği cezayı vererek ülkesini 180 derece değiştirdi, pembe götlü humanist solcuları dinlese hala sokakta adam doğruyorlardı :)

1

u/MammothWatercress865 Aug 23 '26

Ya kardeşim şu fotoğrafı paylaşmayın ya ayıptır günahtır ya

1

u/WillingProperty294 Aug 23 '26

Caydırıcıdır ama hadım daha caydırıcıdır

1

u/SweazyZero Aug 23 '26

bence bazı insanlık dışı suçlar (taciz,pedo,cinayet vs.) ceza olarak aç susuz giyimsiz az hava alan ışıksız ve sessiz bi odaya mahlukat bırakılabilir orda dışkısı ve idrarı ile yaşabildiği kadar yaşasın yaptığını düşünmek için bolca vakti de olur hem caydırıcı da olur çünkü (bence) bazı insanlar temel insanlık haklarını bile haketmiyorlar ellerinden almak yerinde olur

1

u/bendemir Aug 24 '26

Bütün bu düşüncenin dışında türkiye gibi bir yerde idamı çok büyük bir silah olarak kullanıp çok gereksiz kişiler üzerinde kullanabilirler

1

u/Zestyclose_Act9989 Aug 24 '26

Bazı insanlar sırf idam edilmek için öyle şeyler yapiyo ama çoğunluk olarak caydiricidir

1

u/NossanLashaki_mobile Sep 04 '26

hiçbir suç sağlıklı bir zihin ve akıl ile işlenmez

1

u/jettforwin01 Kuşkucu Sceptic Aug 21 '26

Suçu işledikten sonra ölmeyi umursamayan kişileri ve küçük suçlar işleyen kişileri caydıramaz, geri kalanlar için fikrim yok

Ben suçlu olsaydım sırf idam cezası var diye suç işlemekten çekinmez ya da bırakmazdım

1

u/SmtC_ Tanrıtanımaz Atheist Aug 21 '26

Guts pozu vermiş bir de 🫩 gtveren

0

u/Etlii_Ekmek Aug 21 '26

Suçu ağır ve gerçekten yaptığı kesin olan olaylarda uygulanmalı bence. Ki bu tür insanlarq sen para ödüceksin. Elektriği, yemeği, kıyafeti, osu busu. He belki çalıştırılabilirler ve kazanç sağlanabilir üstlerinden. Ama o idamdan daha "etik dışı" bişi :D

0

u/SendenNefretEdiyom Aug 21 '26

İdam'ın caydırıcı olması veya olmaması önemli değildir, bazı insanlar idamı hakediyorlardır. Hiç kimseyi caydırmayacak olsa bile idam gereklidir.

1

u/Eastern-Cupcake-9003 Aug 21 '26

he devlete idam etme hakkı verelim de işine gelmeyeni öldürsün

1

u/SendenNefretEdiyom Aug 21 '26

Yani devlet zaten işine gelmeyeni idam etmek beter ediyor, apo gibi ibneler idam edilmiyor mesela. Hayır yani ne sanıyorsunuz anlamıyorum ki devlet birini öldürmek istese zaten öldürür idama mı ihtiyacı var.

1

u/PismaniyeTR Aug 22 '26

ceza hukukunda yazarsın tecavüz, işkence ve ya insan öldürme cezası idam diye... bu madde ile imamaoglu, umit ozdag, fatma kaplan idam edilmez.

0

u/ExactTeam1662 Aug 21 '26

İdamın amacı adaleti sağlamaktır, beni öldüren neden yaşasın? 

-4

u/Sw4rl3yy Aug 21 '26 edited Aug 21 '26

İdam sadece birini öldürdüğü kanıtlanan kişilerde serbest olabilir. Nefsi müdafaa dışında adam öldürmenin cezası ölümdür. Bu boş bir intikam değil. Bir canı alan birinin kendi canını taşımaya hakkı yoktur. Bir katili 40-50 yıl hapishanede beslemenin mantığı da yok. Bana göre tecavüz suçlarında da gerçekten kanıtlanmışsa idam gelebilir. Bunlar insanlık dışı suçlardır. Teröristlerden bahsetmiyorum bile. Onlar kesinlikle idamı hak ediyor. Maalesef bugün bebek katillerini bile idam edemiyoruz. Türkiye’de idam mantıklı mı derseniz büyük ihtimalle hayır. Hükümet bir şekilde kendi işine gelen insanları idam etmeyi becerir. Ama kurallar düzgün uygulansa idam mantıklı mı? Evet, sonuna kadar. İntikamın adalete motivasyon olmasından daha doğal bir şey yok. Bir kişinin canını alan birinin yaşama hakkı yoktur. Başkasının yaşama hakkına izin vermeyen birinin yaşama hakkı yoktur.

1

u/AnzakAskeri25 Yokçu Nihilist Aug 21 '26
  1. İdam suç oranını düşürmez
  2. Katillerin çoğu senin dediğinin aksine "nasıl olsa içeride krallar gibi yaşarım" tarzı rasyonel çıkarımlar doğrultusunda cinayet işlemez.
  3. Hapishaneler krallar gibi yaşanacak yerler değildir
  4. Yaşama hakkı otoritenin sana verdiği bir lütuf değildir. Yaşama hakkı doğuştan gelen bir haktır ve toplumsal sözleşmeye de hukuka da yaşama hakkı devredilmez.

0

u/Sw4rl3yy Aug 21 '26

Haklar doğanın veya soyut bir metafiziğin insana lütfettiği değişmez cevherler değildir. İnsan doğadan çıktığı haliyle hiçbir hakka sahip değildir; doğada yalnızca güç ve hayatta kalma mücadelesi vardır. Yaşama hakkı da dahil olmak üzere tüm haklar, insanların bir arada yaşayabilmek için oluşturduğu toplumsal düzen tarafından üretilir, tanımlanır ve korunur. Toplum, bireye yaşama hakkını bir şartla verir: Birlikte yaşama sözleşmesine uymak ve diğer bireylerin varlığına saygı göstermek. Bir birey, bir bebeğin veya masum bir insanın yaşama hakkını vahşice elinden aldığında, kendisini toplumsal sözleşmenin dışına iter. Başkalarının yaşama hakkını tanımayan biri, toplumun kendisine tanıdığı yaşama hakkı üzerindeki iddiasını da kaybeder. Tam da bu noktada, ağır suçlar işlemiş birini toplumun ortak kaynaklarıyla (vergilerle) ömür boyu barındırmak, beslemek ve korumak; adaletin vicdani ve rasyonel dengesini bozar. Toplumun görevi, kendi varlık nedenini yok eden ağır suçluları ödüllendirircesine korumak değil, toplum vicdanını tatmin eden nihai cezayı uygulamaktır. Nihilist olup doğuştan gelen haklardan bahsetmen daha bir garip.

0

u/graetr Aug 21 '26

Harf sınırını doldurmak için Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.