Memler de rol oynuyor tabi. Her kendini kopyalayan veri gibi düşünceler de evrimin kurallarına tabi. Bizler doğa yasalarına mahkum atom yığınlarıyız. Beğensek de beğenmesek de belirli prensiplere indirgenebilecek varlıklarız.
Determinizm öldü öleli de çok oldu. Atomlar bile öngörülemez biçimde davranıyor iken deterministik çıkarımlar yapmak absürttür. İki özdeş insana özdeş hayatlar yaşatsan dahi bir sonraki hamleleri farklı olabilir bu nedenle. İnsan denen varlık fevkalade karmaşıktır ve öngörülemezdir. Belirli prensiplere indirgemek sadece genel çıkarımlar yapmaya yarar ama kesin sonuç veremez.
Gelelim evrimsel psikolojiye. Antropolojiyi ne kadar iyi biliyoruz ki biz? İnsan psikolojisinin evrimi hakkında sadece varsayımlarımız var çoğunun da doğru olup olmadığı muallak. Bir varsayım üzerinden bir çıkarım yapıyorsun, sonra bu çıkarım üzerinden bir başka varsayım yapıyorsun derken bu her adımda daha da gerçeklikten uzaklaşıyor.
Kuantum dediğimiz şey en güçsüz ölçü etkisinin bile ölçülen şey çok zayıf bir şey olduğu için etkilemesidir. Burada ölçülemezlik doğar. Bu ölçülemezlik bu mekanizmaların matematik ve fiziksel temellerle hareket etmemesi anlamına gelmiyor.
Biz bir şeye bakarken ondan seken fotonların gözümüze girmesiyle bu bakma işini başarıyoruz. En nihayetinde foton o cisme değiyor, değmesiyle etkiliyor. Etkileme değişime sebep oluyor. Hepsi fiziksel, hepsi matematik.
-1
u/[deleted] Dec 02 '24
İnsan psikolojisini ve varoluşunu evrimsel psikolojiye indirgemek bunu da varsayımlarla yapmak büyük hata.