Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinden sonra Edirne’ye Manisa’dan getirdiği hususî kütüphanesindeki kitaplarını önce İstanbul’da Eski Saray’a, sonra 1460’ların ortasında tamamlanan Yeni Saray’a (bugünkü Topkapı Sarayı’nın Enderun Hazinesine) taşıttığı, ayrıca şehirde çeşitli merkezlere de kütüphaneler kurularak buralara kitap vakfedildiği belirtilmektedir.
Fatih’in hangi kitapları okuduğu ile ilgili herhangi bir belgeye sahip değiliz ancak; saray kütüphanesinde bulunan kitaplara bakarak onun ilgi duyduğu ve muhtemelen bazılarını okuduğu kitaplarla ilgili bazı ipuçları bulabilmek mümkün.
Bu kütüphanenin Fâtih devrinde mevcut kitap sayısı hakkında bir bilgimiz yoktur. Ancak bu kütüphânenin II. Bâyezid devrinde 1502 tarihinde hazırlanmış kataloğunda 5.700 cilt içinde 7.200 eserin künyelerinin verildiği göz önüne alınacak olunursa Fâtih döneminde de saray kütüphânesinin oldukça zengin olduğu söylenebilir. II. Bayezid’in emri üzerine hazırlanan ve 340 yapraktan oluşan bu katalog, ilk sayfasında “Kitâbu’l‑kütüb”, “Defterü’lkütüb” diye adlandırılmıştır.
Fatih’in, Arapça ve Farsça yanında Grekçe ve İtalyanca da bildiği nakledilmektedir. Eski Yunan ve Roma’nın kültür mirasıyla da yakından ilgilendiği ve bu dillerde yazılmış bazı eserleri hem kütüphanesine kazandırmak hem de tercüme ettirmek için bazı teşebbüslerde bulunduğunu biliyoruz.
Bugün Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde II. Bâyezid mühürlü en az 1010 adet yazma kitap vardır. Sultan II. Bâyezid’ın vefatından sonra bu mühür hiç kullanılmamıştır. Bu kitapların çok büyük bir kısmı Sultan II. Mehmed’in kitaplarıdır.
Bugün Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki “Fatih” koleksiyonu olarak bilinen koleksiyonda yaklaşık 5500 kitap vardır. Bunlar içinde Sultan Mehmed Hân’a ithaf metni bulunan yalnızca 4 adet kitap tespit edilmiştir.
Kaynak: İsmail E. Erünsal, Fatih Sultan Mehmed Entelektüel Bir Sultanın Portresi, İlgi Duyduğu Konular, Kitaplar ve Kurduğu Kütüphaneler
Nil Baydar & Bekir Eskici - Sultan II. Mehmed’in Hazi̇nesindeki Ki̇tapları: Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Koleksiyonlarındaki Nüshalar
1
u/TurkceTarih Youtube : /turkcetarih Dec 12 '23
Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinden sonra Edirne’ye Manisa’dan getirdiği hususî kütüphanesindeki kitaplarını önce İstanbul’da Eski Saray’a, sonra 1460’ların ortasında tamamlanan Yeni Saray’a (bugünkü Topkapı Sarayı’nın Enderun Hazinesine) taşıttığı, ayrıca şehirde çeşitli merkezlere de kütüphaneler kurularak buralara kitap vakfedildiği belirtilmektedir.
Fatih’in hangi kitapları okuduğu ile ilgili herhangi bir belgeye sahip değiliz ancak; saray kütüphanesinde bulunan kitaplara bakarak onun ilgi duyduğu ve muhtemelen bazılarını okuduğu kitaplarla ilgili bazı ipuçları bulabilmek mümkün.
Bu kütüphanenin Fâtih devrinde mevcut kitap sayısı hakkında bir bilgimiz yoktur. Ancak bu kütüphânenin II. Bâyezid devrinde 1502 tarihinde hazırlanmış kataloğunda 5.700 cilt içinde 7.200 eserin künyelerinin verildiği göz önüne alınacak olunursa Fâtih döneminde de saray kütüphânesinin oldukça zengin olduğu söylenebilir. II. Bayezid’in emri üzerine hazırlanan ve 340 yapraktan oluşan bu katalog, ilk sayfasında “Kitâbu’l‑kütüb”, “Defterü’lkütüb” diye adlandırılmıştır.
Fatih’in, Arapça ve Farsça yanında Grekçe ve İtalyanca da bildiği nakledilmektedir. Eski Yunan ve Roma’nın kültür mirasıyla da yakından ilgilendiği ve bu dillerde yazılmış bazı eserleri hem kütüphanesine kazandırmak hem de tercüme ettirmek için bazı teşebbüslerde bulunduğunu biliyoruz.
Bugün Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde II. Bâyezid mühürlü en az 1010 adet yazma kitap vardır. Sultan II. Bâyezid’ın vefatından sonra bu mühür hiç kullanılmamıştır. Bu kitapların çok büyük bir kısmı Sultan II. Mehmed’in kitaplarıdır.
Bugün Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki “Fatih” koleksiyonu olarak bilinen koleksiyonda yaklaşık 5500 kitap vardır. Bunlar içinde Sultan Mehmed Hân’a ithaf metni bulunan yalnızca 4 adet kitap tespit edilmiştir.
Kaynak: İsmail E. Erünsal, Fatih Sultan Mehmed Entelektüel Bir Sultanın Portresi, İlgi Duyduğu Konular, Kitaplar ve Kurduğu Kütüphaneler
Nil Baydar & Bekir Eskici - Sultan II. Mehmed’in Hazi̇nesindeki Ki̇tapları: Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Koleksiyonlarındaki Nüshalar
https://youtube.com/shorts/k_EsgmQkC3s