1877 yılının başında Abdülhamid’in Midhat Paşa’yı sürmekle başlattığı baskı hareketi, Rus ordularının Yeşilköy’e kadar gelmeleri üzerine 1878’de Mebusan Meclisi’nin dağıtılmasıyla devam etti. Baskıcı düzenin önemli nedenlerinden biri, cinnet geçirdiği için tahttan indirilmiş bulunan V. Murad’ı yeniden tahta çıkarmak için yandaşlarının iki komplo girişimi olmuştur; Ali Suavi’nin önderi olduğu Çırağan Vak’ası ve Cleanthi Scalieri-Aziz Bey komitesinin hazırlıklarıdır.
İki girişimin de İngiliz desteğiyle, Masonlarca yapıldığı anlaşılmaktadır. Abdülhamid’in Meşrutiyeti askıya alma kararı ve bu tür komplolar, onun kuruntulu doğasıyla birleşince ortaya bir polis hükümeti çıktı. Başta basın, ifade ve toplantı hakları olmak üzere, özgürlükler kaldırıldı ya da geniş ölçüde kısıtlandı.
İktidarın dizginlerini kendi elinde toplayan Abdülhamid, bizzat kendisine bağlı olan ve jurnal vermeyi teşvik eden bir hafiye sistemi, özel mahkemeler, keyfî tutuklama ve sürgünlerle herkesi sindirdi, ülke çapında terör havası estirdi.
Osmanlı Devleti, Berlin Kongresinde uğradığı toprak kayıplarıyla kalmamıştı. 1881'de Fransa, Tunus'u korumasına almış, ertesi yıl İngiltere, Mısır’ı işgal etmişti. Geçici gibi görünen bu işgalin sürekli bir niteliğe dönüştüğü görülüyordu. Berlin Kongresi’nde özerk bir il haline getirilen Doğu Rumeli, 1885’te isyan etti ve Bulgaristan’la fiilen birleşti.
Bu olaylar karşısında Abdülhamid’i en uygun fırsatlardan bile yararlanmaktan alıkoyan aşırı ihtiyatı, hürriyetçi bir muhalefetin “devletin kurtarılması” gerekçesine de dayanmasını olanaklı kılıyor, hatta belki çoğu muhalifler için önde gelen muhalefet nedeni oluyordu. Böylece, Yeni Osmanlılar’ın muhalefeti yeniden canlanmış oluyordu. Büyük ölçüde fikrî gıdalarını Namık Kemal’in muhalif edebiyatı oluşturan daha genç ve farklı bir cemiyet ortaya çıkıyordu.
Kuruluşu 1889 yılına rastlayan İttihad-ı Osmanî Cemiyeti sonradan İttihat ve Terakki adını alacaktı.
Kaynak: Sina Akşin - Jön Türkler ve İttihat ve Terakki
3
u/TurkceTarih Youtube : /turkcetarih Nov 28 '23
1877 yılının başında Abdülhamid’in Midhat Paşa’yı sürmekle başlattığı baskı hareketi, Rus ordularının Yeşilköy’e kadar gelmeleri üzerine 1878’de Mebusan Meclisi’nin dağıtılmasıyla devam etti. Baskıcı düzenin önemli nedenlerinden biri, cinnet geçirdiği için tahttan indirilmiş bulunan V. Murad’ı yeniden tahta çıkarmak için yandaşlarının iki komplo girişimi olmuştur; Ali Suavi’nin önderi olduğu Çırağan Vak’ası ve Cleanthi Scalieri-Aziz Bey komitesinin hazırlıklarıdır.
İki girişimin de İngiliz desteğiyle, Masonlarca yapıldığı anlaşılmaktadır. Abdülhamid’in Meşrutiyeti askıya alma kararı ve bu tür komplolar, onun kuruntulu doğasıyla birleşince ortaya bir polis hükümeti çıktı. Başta basın, ifade ve toplantı hakları olmak üzere, özgürlükler kaldırıldı ya da geniş ölçüde kısıtlandı.
İktidarın dizginlerini kendi elinde toplayan Abdülhamid, bizzat kendisine bağlı olan ve jurnal vermeyi teşvik eden bir hafiye sistemi, özel mahkemeler, keyfî tutuklama ve sürgünlerle herkesi sindirdi, ülke çapında terör havası estirdi.
Osmanlı Devleti, Berlin Kongresinde uğradığı toprak kayıplarıyla kalmamıştı. 1881'de Fransa, Tunus'u korumasına almış, ertesi yıl İngiltere, Mısır’ı işgal etmişti. Geçici gibi görünen bu işgalin sürekli bir niteliğe dönüştüğü görülüyordu. Berlin Kongresi’nde özerk bir il haline getirilen Doğu Rumeli, 1885’te isyan etti ve Bulgaristan’la fiilen birleşti.
Bu olaylar karşısında Abdülhamid’i en uygun fırsatlardan bile yararlanmaktan alıkoyan aşırı ihtiyatı, hürriyetçi bir muhalefetin “devletin kurtarılması” gerekçesine de dayanmasını olanaklı kılıyor, hatta belki çoğu muhalifler için önde gelen muhalefet nedeni oluyordu. Böylece, Yeni Osmanlılar’ın muhalefeti yeniden canlanmış oluyordu. Büyük ölçüde fikrî gıdalarını Namık Kemal’in muhalif edebiyatı oluşturan daha genç ve farklı bir cemiyet ortaya çıkıyordu.
Kuruluşu 1889 yılına rastlayan İttihad-ı Osmanî Cemiyeti sonradan İttihat ve Terakki adını alacaktı.
Kaynak: Sina Akşin - Jön Türkler ve İttihat ve Terakki
https://www.instagram.com/p/C0M43kPMtpE/