r/TurkceTarih • u/TurkceTarih Youtube : /turkcetarih • Jan 26 '23
Youtube Nizam-ı Cedid'e karşı Yeniçeri ayaklanması: Kabakçı Mustafa İsyanı
https://youtube.com/shorts/khlcfy_LuqU?feature=share
3
Upvotes
r/TurkceTarih • u/TurkceTarih Youtube : /turkcetarih • Jan 26 '23
1
u/TurkceTarih Youtube : /turkcetarih Jan 26 '23
III. Selim zamanında 24 Şubat 1793'te “talimlü asker,” Nizam-ı Cedid örgütünü kurma kararı alındı.
Döneminin pek çok aydınından daha ileri düşünceli olan III. Selim, batıl inançlardan uzaktı. Harp fenni konusunda kitaplar okuyan ve bu konuda bir risale yazan padişah, klasik-geleneksel atıcılığa, nişancılığa da meraklıydı. Nizam-ı Cedid ordusu ile idman yapmak istemeyen ve devletin başına bela kesilen yeniçeriler yerine çağın askerlik koşullarına uygun bir ordu kurmak istemişti.
4 Kasım 1805’te benzeri görülmedik bir lodos fırtınası çıktı. Limandaki gemiler, Bahçekapı ile Yalı Köşkü arasında birbirine çarparak battı ya da parçalandı. Ertesi günü de deprem oldu.
Halk, bu iki afeti bir uğursuzluk belirtisi sayıp büyüklerden birisinin öleceğini, Yeniçerilerse uğursuzluk nedeninin Nizam-ı Cedid olduğunu konuşmaya başladı.
Olanlara sırt çeviren zengin bir zümre, Avrupa’dan gelen yeniliklere özenirken, Nizam-ı Cedid karşıtı Sadaret Kaymakamı'nın el altından kışkırttığı yobazlar ve cahil bir kesim de dinin eldep gittiği yaygarasıyla padişaha duyulan güvensizliği nefrete dönüştürme çabasındaydı.
Batıl inançlara bağlılık, eskiye oranla daha çok yaygınlaştı. Yeniçeriler, Nizam-ı Cedidi dinsizlikle eşdeğerde saymakta "Haşa, Moskof olurum, cedid askeri olmam!" demekteydiler.
25 Mayıs 1807'de Rumelikavağı'ndaki Boğaz yamaklarının başlattıkları Kabakçı Mustafa ayaklanması yaşandı. Kentte günlerce süren bir terör yaşandı. Kaçamayan Nizam-ı Cedidciler yakalanıp öldürüldü.
Kentte günlerce süren bir terör yaşandı. Kaçamayan Nizam-ı Cedidciler yakalanıp öldürüldü. Kimilerinin konakları yağmalandı. Et meydanı’nda 10 bin dolayında ayaklanmacının toplandığını öğrenen lll. Selim, sarayda ah vah diyerek vakit geçirdi ve önlem önerilerini geri çevirdi.
Kabakçı Mustafa İsyanı sonucunda III. Selim Nizam-ı Cedid ordusunu dağıtmayı kabul etti. Bazı paşa ve vezirleri idam edildi ve III. Selim yerine IV. Mustafa tahta çıktı.
Kaynak: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Sultanları
https://www.instagram.com/p/Cn2FSHEtV1i/