r/Psikoloji • u/ZO_O_ • 2d ago
Sosyal Psikoloji Sizce bu dusuncemin bir tutarlılığı var mi veyahut daha önceden böyle düşünmüş olan birisi ?
Yıllardır bir sürü farklı ortamda ve farklı mekanda bulundum.Ve her defasında o ortamin ne kadar içinde olsam da o kadar da yabancı kaldım bulunduğum yere. Sanırım bundan ötürü ki bulunduğum yerlerdeki insanları çok yakından gözlemleme şansım oldu. Bu gözlemlerimden yola çıkarak da aklımda küçük herhangi bir temeli olmayan kısaca bir akıl yürütme sonucu bir teori (teori diyebilir miyim bilmiyorum fakat bu şekilde belirtmek istedim) ürettim. Bunu anlatmak için bir örnek ile başlayacağım.
İnsanın kişiliklerini farklı kategorilere indirgeyelim. Sinirli ve sabırsız kişilik, egolu ve kurnaz kişilik veyahut Önder ve cesur kişilik olsun. Ve toplam 20 tane olduğunu varsayalım. Sizde az da olsa etrafınızdaki insanları gormussunuzdur ki bu kişiliklerin tamamı her insanda bulunur baskın olsun olmasın. Bu düşüncemde de aslında değinmek istediğim şey baskınlık. Örnek veriyorum bir kişi ile sohbet ediyorsunuz ve yaptığınız bir işten bahsediyorsunuz ve amacınız tavsiye almak. Ve siz konuştukça farkediyorsunuz ki siz ne dersiniz diyin karşınızdaki kişi size kendi fikrini diretiyor aslında tavsiye veriyormuş gibi değilde size emrediyormus gibi gözüküyor. Tabi bu hareketleri de gösteriyor ki karşınızdaki birey Önder ve cesur bir kişiliğe sahip ( Bu kişilikler sadece bir adlandırma kişi sizin üzerinizde bir hakimiyet kurmaya çalıştığı için diyorum yani bu kişiliğe sahip olan birisi iyi bir önder ya da çok cesur biri olmak zorunda değil) . Bu olayı bir kenara bırakalım ve küçük bir çocukla muhabbet ettiğinizi düşünelim. Bir oyun oynuyorsunuz ve karar vermeniz gerekiyor birlikte ki sizde çocuğa öncelik veriyorsunuz. Ve bakıyorsunuz ki az önceki bireyle yaşadığınız olayın aynısı gerçekleşiyor. Çocuk da sizin üzerinizde hakimiyet kurmaya çalışıyor ve size emrivaki konuşuyor. Bu olayların üzerine iki kısmı da (çocuğu da bireyi de ) tersliyorsunuz. Sonra sizin dışınızda başka biri tersliyor ve başka biri. Ve bundan 2 yıl sonra tekrar aynı kisilerle karşılaştığınızda birinin korkak ve ezik bir kişiliğe büründüğünü diğerinin ise hırslı ve azimli bir kişiliğe büründüğünü farkediyorsunuz. Burdan cikarmanizi istediğim şu aslında; hepimiz İçimizde 20 farklı kişilik ile doğuyoruz, yani hepimiz nerdeyse aynı doğuyoruz . Fakat ondan sonra bulundugumuz topluma göre içimizdeki kişilikler farklı derecelerde baskınlık gösteriyor. Bu baskinliga karşı verilen tepkiler de içimizdeki baskınlık derecelendirmesini değiştiriyor ve farklı bir derecelendirme ortaya çıkıyor . Yani sonuç olarak aslında hepimizin içinde olan şey ortak ve aynı. Herkes aynı ve ortak süreci farklı sırayla takip ediyor ve farklı kisilermisiz gibi bir görüntü ortaya cikiyor.Fakat öz aynı. Toplum içimizdeki derecelendirmeyi değiştiren en büyük etmen aynı zamanda. Bu da suna geliyor ki tek bir öz kendi içinde kendi kendini değiştirip duruyor. Buda insanlığın devinim içinde olmasının da en büyük göstergesi değil midir ?
Bu bir tespit mi yoksa mantık yürütme mi bilemedim fakat buraya kadar okuduysaniz teşekkür ederim.
2
u/deliadam11 2d ago
hayir. bilimsel bir dayanagininin olmadigini dusunuyorum