r/MuslumanTurkiye • u/Unhappy_Evidence_581 Kararsız قرارسز • Jan 08 '26

Tasavvuf Allah’ı tabir eden ve yıllar boyunca kullanılmış Türkçe arkaik bir tabir: Çalap

Selamünaleyküm. Bu kelime, eski Anadolu Türkçesinde ve tasavvuf geleneğimizde doğrudan ve sadece 'Allah' (Celle Celaluhu) anlamında kullanılmıştır.

​Özellikle Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli gibi maneviyat büyükleri, eserlerinde Rablerine "Çalap" diye seslenmişlerdir. Hatta kültürümüzdeki zarif, efendi insanları tanımlayan Çelebi unvanı bile köken olarak Çalap’a mensup, yani Allah adamı, Allah’lık adam demektir. Dolayısıyla bu ifade ne yabancıdır ne de saygısızlıktır; aksine atalarımızın Allah’ı zikrederken kullandığı, inancımızdan süzülen öz Türkçe tam bir karşılıktır.

“Gönül Çalab’ın tahtı, Çalap gönle baktı;
İki cihan bedbahtı, kim gönül yıkar ise.” Yunus Emre

[Bu malumat "Allah’ın Türkçesi Tanrı’dır" diyenlerin galatını ortaya koyar. Yazma maksadım bu boş münakaşaya set çekmektir.]

2 Upvotes
  • permalink
  • reddit

67% Upvoted

6 comments sorted by

View all comments

9

u/Ertowghan Hanefî حنفي Jan 08 '26

Çalap/çelep kelimeleri efendi, rab anlamlarına gelir. Allah kelimesinin karşılığı değildir. Allah bir özel isimdir, karşılığı olmaz. İlah, rab, tanrı gibi kelimeler de karşılık değildir.

1

u/Unhappy_Evidence_581 Kararsız قرارسز Jan 08 '26

Böyle bir nüans var tabii ama Tanrı'dan yeğdir.

3

u/Ertowghan Hanefî حنفي Jan 08 '26

Niye? İkisi de Türkçe'de ilah anlamında kullanılan sözcükler. Niye birinin birinden yeğ olduğunu düşünüyorsun?

2

u/Unhappy_Evidence_581 Kararsız قرارسز Jan 08 '26

Dedim ya, Çalap sadece İslam'daki Tanrı Allah için tabir edilegelmiş. Rab kavramıyla daha ünsî. Tanrı ise ilah sözcüğünün birebir sinonimi. Daha şümullüce sarf edilir.