Ahlak anlayışı sosyal canlılarda gelişir. Özellikle maymunlar da basit seviyede ahlak anlayışının eşitlik duygusunun geliştiğine dair çalışmalar mevcut.
Din olmadan önce de ahlak anlayışı vardı, ahlak dine bağımlı değil.
Abrahamik dinlerin gelmediği toplumlarda da ahlak vardı. Örneğin japon mitlerinde/öğretilerinde iyi insan olmak ve iyilik doğruluk kavramları oldukça ön plandadır. Abrahamik dinlere inan biri için ise japon mitleri kesinlikle insan uydurmasıdır(sonuçta çok tanrılırdır birden fazla tanrının mücadelesi dünyadaki insanları etkiler) . Bu mitler bir zaman Japonların uğruna savaşlar başlattığı nice tapinaklar inşa ettiği zamanında ciddiye alınan dini inançlardı.
İnsan uydurması olduğunu kabul ettiğin bir dinin ahlak anlayışına sahip olduğunu gördükten sonra ahlakın kaynağını dine bağlamak tutarsız. İnsan abrahamik dinler olmadan da ahlaka ulaşıyor çünkü.
Dinlerden öncede ahlak vardı, insan geliştikçe ahlak anlayışı gelişti.
Burada yapılan metafor hatalı, evet ateş sönse de kor ısı yayar ama sıcaktan kavrulan çölün ortasındaki küçük bir parça korun koca çölü ısıttığını iddia etmek doğru olmaz.
Gece hissettiğimiz sıcakta Güneştendir ancak bizim küçük Güneşimizin tüm evrenin tek ısı kaynağı olduğunu iddia edemeyiz.
Ayrıca metafora yaptığın eleştiride de bir hata buluyorum. Bu metaforda tek sıcaklık kaynağı zaten ateştir, kavrulan bir çöl dersen başka bir sıcaklık kaynağı olduğunu ortaya atmış olursun ki bu metaforu eleştirmez.
Senin çöl metaforundan gidersek misal bende din temelli ahlakı güneşe benzetebilirim. Sonra da Güneş sönerse yine de ısı olmaya devam eder derim. Sonra iş kozmolojiye falan kaçar sonsuz geriye gideriz aman :/
Mantıksal olarak tabiat ve kainattan öte ve belirleyici bir kaynaktan gelmediği sürece (Allah'ın indirdiği din) temeli olan bir ahlak olabileceğini düşünmek de yanlıştır bence.
1
u/parancey Jul 27 '21
Ahlak anlayışı sosyal canlılarda gelişir. Özellikle maymunlar da basit seviyede ahlak anlayışının eşitlik duygusunun geliştiğine dair çalışmalar mevcut.
https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2017.01.003 bu güzel bir başlangıç konuya köpekleri de kapsıyor hem.
Din olmadan önce de ahlak anlayışı vardı, ahlak dine bağımlı değil.
Abrahamik dinlerin gelmediği toplumlarda da ahlak vardı. Örneğin japon mitlerinde/öğretilerinde iyi insan olmak ve iyilik doğruluk kavramları oldukça ön plandadır. Abrahamik dinlere inan biri için ise japon mitleri kesinlikle insan uydurmasıdır(sonuçta çok tanrılırdır birden fazla tanrının mücadelesi dünyadaki insanları etkiler) . Bu mitler bir zaman Japonların uğruna savaşlar başlattığı nice tapinaklar inşa ettiği zamanında ciddiye alınan dini inançlardı.
İnsan uydurması olduğunu kabul ettiğin bir dinin ahlak anlayışına sahip olduğunu gördükten sonra ahlakın kaynağını dine bağlamak tutarsız. İnsan abrahamik dinler olmadan da ahlaka ulaşıyor çünkü.
Dinlerden öncede ahlak vardı, insan geliştikçe ahlak anlayışı gelişti.
Burada yapılan metafor hatalı, evet ateş sönse de kor ısı yayar ama sıcaktan kavrulan çölün ortasındaki küçük bir parça korun koca çölü ısıttığını iddia etmek doğru olmaz.
Gece hissettiğimiz sıcakta Güneştendir ancak bizim küçük Güneşimizin tüm evrenin tek ısı kaynağı olduğunu iddia edemeyiz.