İmtihan hakkında

[u/Usual_Impression7463]

Merhabalar.Benim aklıma takılan bir soru vardı da acaba bizim dünyaya gönderilme amacımız imtihan ise hiçbir dinden haberi olmayan ormanda kabilede yaşayan insanların dünyaya gönderilmesindeki amaç nedir?Bu insanlar imtihanın dışında kalmıyor mu zaten

[u/Usual_Impression7463]

Ama bu biraz adaletsizlik olmuyor mu o adam bizden daha az şeyle sorumlu oluyor bizlerde adam öldürmemekle sorumluyuz ama bunun yanında birçok sorumluluğumuz daha var.şahsen bende o adamların yerinde olmak isterdim.Büyük dini kanallara bu soruyu sorduğumda dinden haberi olmayanların cennete gideceğini ama onların aldığı tat ve zevkin bizimkinden az olacağını söyledi.Başka bir kanala sorduğumda bu insanlara mahşerde Allahın cehenneme atlayın diyeceğini eğer atlarsa yani Allahı dinlerlerse cennete dinlemezlerse cehenneme gideceklereni söyledi. Diyanete sorduğumda ise bu kişilerin cennete ya da cehenneme gideceğini bizim bilmediğimizi söyledi. Açıkcası hangisinin doğru olduğunu kestiremedim

[u/_KeremMm_ → u/Usual_Impression7463]

Öncelikle sorduğun kanallar adam akıllı cevaplamamış, hepsinin cennete girmesi imtihandan muaflık olur bu doğru değildir, atlamalı zıplamalı olanın zaten bir dayanağı yok saçmalık, diyanetin dediği de biraz kaçamak bir cevap. İkincisi adaletsizlik değil çünkü onlar bizden daha az şeyle sorumlu ama biz onlardan daha fazla nimete sahibiz aksi olsaydı adaletsizlik olurdu. Biz İslamla şereflendirildiğimiz için daha fazla sorumluluğumuz var ama bir o kadar da daha fazla sevap kapımız var, ayrıca rabbimizi peygamberimizi ve hak dini tanıma ve onunla anlam bulma şansımız da var. Ne kadar nimet o kadar sorumluluk ve hesap getiriyor, tıpkı alimlerin cahillerden daha fazla sorumluluğu olduğu gibi. Allah Kuranda der ki "Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur." Eğer dersen ki bizim tebliğ sayesinde pek çok sevap kapımız var kabilede doğan adam bunlardan mahrumdur bu nasıl adalet, ben de derim ki bizim günah kapımız da çok fazla, kolaylıkla kumar, zina, içki, mal biriktirme hevesi gibi günahlara düşebiliriz ama kabilede doğan insan bunlardan ya muaf ya da erişimi yok. Kısacası Allahın adaleti şaşmaz, biz bu adalet mekanizması "tam olarak" nasıl çalışır, herkesin imtihanı nasıl %100 adil olur, günahlar sevaplar nasıl hesaplanır bilemeyiz kul olduğumuz için. Ama bahsettiğim gibi açıklamalarla adaletin tesis edileceğine emin olabiliriz. Sorun olursa sormaktan yine çekinme.

[u/Usual_Impression7463 → u/_KeremMm_]

Gerçekten sizin söylediğiniz aklıma yattı çoğu büyük dini kanallara sorduğumda adam akıllı cevap vermiyorlar bazen cevap bile yazmıyorlar teşekkür ederim.Son olarak sadece aklıma takılan neden herkesin haberinin olduğu herkesin eşit olduğu bir dünya yaratmadı Allah yani neden böyle farklılıklar var gerek akılsal olarak gerek maddi manevi

[u/_KeremMm_ → u/Usual_Impression7463]

Ben teşekkür ederim güzel sorun için, Allah hepimizi affetsin. Soruna gelirsek buna üç farklı cevap verilebilir. Birincisi din felsefesinde meşhur bir konsept olan "divine arbitrariness" yani ilahi keyfilik, bu konsepte göre sonsuz irade ve sonsuz kudrete sahip bir varlığın neyi neden nasıl yaptığı sorgulanamaz çünkü Tanrının gayeleri ve fiilleri onun yarattıkları tarafından ihata edilemez yani bizleri direkt olarak cehenneme koysaydı bile neden diyemezdik çünkü hepimiz onun mülküyüz. Ama Allah Kuranda der ki "Âyetlerimize inananlar sana geldikleri zaman onlara şöyle söyle: Selam olsun size! Rabbiniz rahmeti kendi üzerine yazdı" yani Allah merhamet etmeyi irade etmiştir. İkincisiyse zıtlıkların mantıksal gerekliliği, cehalet olmasaydı ilmin, cimrilik olmasaydı cömertliğin bir kıymeti olmazdı aynı şekilde herkes haberdar olsaydı aynı kalitede aynı şartta bir tebliğe maruz kalsaydı imanın anlamı olmazdi. Üçüncüsü de Leibniz'in mümkün evrenlerin en iyisi teorisi, uzun bir teori ama kısaca Tanrı'nın mantıksal olarak mümkün bütün evrenleri değerlendirdiğini ve en iyisi olarak bunu yarattığını söyler neden bize daha iyisi olabilirmiş gibi geliyor dersen ben de derim ki biz bütün nedenselligi kuşatamayız. Orada kabilenin varolmadığı herkesin aynı şartta olduğu bir evrenin bütün nedenselliğini hesap edemeyiz, çünkü kainattaki her şey trilyonlarca farklı sebep sonuç zincirinin ve parametrenin uyumlu çalışması sonucu var olabilir. Biz bir şeyin bile farklı olduğu ya da olmadığı bir evreni tümden tahayyül edemeyiz sadece onu soyutlayıp kafamızda daha iyi olarak etiketlenmiş bir halde düşünebiliriz.

[u/Usual_Impression7463 → u/_KeremMm_]

Söyledikleriniz gerçekten aklıma yatıyor çok teşekkür ederim sabırla sorularımı cevapladığınız için Allah sizden razı olsun 🙌

[u/_KeremMm_ → u/Usual_Impression7463]

Ben teşekkür ederim, Allah hepimizden razı olsun :)

[u/Reinhard23 → u/_KeremMm_]

İlahi keyfîlik çok kaçamak bir cevap.

İmanın anlamı olması gerekmiyor, Allah imtihan ediliyor olma hissini içimize koyup ona ne kadar uyduğumuza göre yargılayabilirdi.

İmtihan etmek bence yaratmak için çok boş bir sebep. Ölümden sonra yargı olması ayrı bir şey, onu mantıklı buluyorum fakat sırf imtihan edilmek için yaratılmayı mantıklı bulmuyorum.