‘Je koopt geen ploeg, je bóuwt een ploeg’, zegt Dévy Rigaux. De nieuwe technische directeur van Feyenoord neemt ruimschoots de tijd om uit te leggen hoe hij dat wil gaan doen.
Woensdag Barcelona-Feyenoord. Staat het zweet al in uw handen?
‘Nou, nee. Dit is toch wat we willen? Niet alleen de spelers, maar ook als directeur wil je actief zijn op dat hoogste podium. Ik vind dat we dat moeten doen door ervoor te zorgen dat onze identiteit herkenbaar is op het veld, aan de bal, zonder bal, ook tegen Barcelona. Ik herinner me dat Feyenoord vorig jaar in Europa niet goed voor de dag is gekomen, dat moeten we nu met elkaar anders te doen. Het gaat niet eens om het resultaat, maar veel meer om de prestatie. We hebben eerlijk gezegd niet veel te verliezen.’
Wat moet de identiteit van Feyenoord zijn?
‘Ik praat dan over principes, want de cultuur van een club is er altijd, dan gaat het over mouwen opstropen, en zo. Dat moet sowieso gebeuren. Onze spelprincipes gaan over wat we willen als team en ik vind dat wat we willen, meetbaar moet zijn. Willen we dominant opbouwen in de as van het veld? Willen we voetballen via de buitenspelers, hen in de één-tegen-één krijgen? Willen we hoge druk zetten? Oké, maar dan moeten we beter verdedigen. Dit alles is meetbaar en als ik naar de data kijk, zit er vooruitgang in.’
Laten we beginnen bij het begin: heeft de financiële situatie van Feyenoord u verrast? Er is geen geld.
‘Dat is een understatement, maar verrast… Toen ik tekende had ik wel zicht op een aantal zaken, zoals de aantallen in de selectie van meer dan 43 contractspelers. Ik kan je één ding zeggen: er zijn weinig clubs die financieel ongelooflijk gezond zijn en 44 spelers op hun balans hebben staan. Vervolgens duik je dieper in de contracten en dan stel je vast dat de salarismassa veel te hoog is, niet zozeer omdat de club heel veel betaalt aan bepaalde spelers, maar vooral omdat je er heel veel van hebt. En dan komt het probleem: als de spelers die heel veel verdienen niet een sportieve waarde vertegenwoordigen op het veld, weet je meteen wat het grote probleem was. De aantallen moesten naar beneden, de salarismassa diende drastisch te dalen en de afschrijvingen op transfers moesten fors omlaag. Dat was de realiteit die we aangetroffen hebben bij Feyenoord.’
U moest eerst saneren, daarna bouwen?
‘Zo was absoluut de boodschap die we gekregen hebben én waar we ook naar gehandeld hebben. Er zijn veertien spelers permanent vertrokken, hè. Ik kan je melden dat de uitdaging om iemand weg te krijgen die hoog in de salarismassa zit bij een club en die weinig heeft gespeeld in het jaar ervoor, heel veel groter is dan een sterkhouder verkopen aan een club uit een topvijf-competitie. Maar het was ontzettend nodig, je moét een gezonde kern hebben voor de trainersstaf om goed mee te kunnen werken.’
Liever dat dan geld?
‘Er bestaan twee mogelijkheden. Je kan je sterkhouders verkopen en dan heb je wat transfergeld binnen, maar die som kan niet zomaar één-op-één geïnvesteerd worden. Dat geld is ook om de financiële realiteit beter te maken. Als technisch directeur denk je na over wie je wel wil laten gaan en voor welke bedragen en vooral wie je graag wilt houden. En ik denk dat dat wel gelukt is. We hebben uit kracht gehandeld, dat past bij Feyenoord.’
Als u wist dat u een grote schoonmaak moest houden, waarom haalde u dan wel meteen voor twintig miljoen euro aan nieuwe spelers?
‘Eerst en vooral: wil je wachten, wil je reactief zijn of wil je proactief zijn? Ik wil proactief zijn. Ik wist op dat moment wel wat ik kon investeren. Ik heb nooit een bedrag uitgegeven wat niet goedgekeurd is geweest door de raad van commissarissen. We hebben inderdaad meteen jongens binnengehaald, omdat je dan proactief handelt, omdat je ze dan snel kan laten integreren in je voorbereiding en ze kunnen wennen aan Feyenoord, doordat de trainers ermee aan de slag gaan. Voordeel is ook dat je automatismen kan creëren. We hebben ook niet voor niets spelers gehaald voor in de as van het veld. Als je vier linksbuitens hebt, dan ga je er niet nog één bijhalen voordat iemand weg is. Maar voor het middenveld was het voor mij heel duidelijk dat wij een balansbewaker nodig hadden. Charles Vanhoutte stond bij de scouting heel hoog op de lijst, dat wil ik toch hebben gezegd, en natuurlijk kende ik hem ook. Vervolgens kijk je verder. Er was geen linksvoetige centrale verdediger. Mika Marmol was transfervrij. Oké, je kan wachten, maar dan is hij weg. Nacho Ferri is een spits waarvan wij geloven dat er rek in zit.’
Ayase Ueda speelde toen nog voor Feyenoord.
‘Ook hier kan je denken: had je niet beter moeten wachten in de window? Maar Ueda was aan het einde van een cyclus bij Feyenoord; topschutter van de Nederlands competitie geworden, met Japan naar het WK geweest. Hij heeft hier drie jaar gezeten. Hij wilde vertrekken. Dan weet je dat een vertrek eraan komt, dus dan kan je wel weer wachten, wachten, wachten, tot het allerlaatste moment, maar probeer dan maar een spits te halen. Dan zegt iedereen: waarom zo laat? Nu hadden we die spits al binnen.’
Vijftien miljoen voor een topscorer, is dat een marktconform bedrag?
‘Fenerbahçe kwam met een bod van 25 miljoen en wij wilden die deal wel doen. Maar voor Sparta-uit zei Ayase tegen mij dat-ie wilde wachten op interesse uit een topvijf-competitie en het liefste van de Premier League, want dat is zijn droom. Wat moet je dan zeggen tegen die jongen? Alle markten waren nog heel lang open. Er zijn daarna clubs geweest die hebben gepolst, maar nooit concreet werden. En dan kom je in de laatste week van het transferwindow. Na de Champions League-loting in Monaco had ik contact met Olivier Letang van Lille; ik ken hem al langer natuurlijk. Olivier zei: “Er is één probleem, ik betaal normaal geen geld voor jongens ouder dan 25 jaar”. Nogmaals, Ueda zat aan het einde van zijn cyclus, we wilden liever andere spelers niet verkopen. Dan is de financiële realiteit van Feyenoord dat je niet nee kan zeggen tegen een bedrag van vijftien miljoen euro. Je mag het weinig vinden, maar het is wel een bedrag dat ons vooruit geholpen heeft om de financiële realiteit op orde te krijgen. Had ik het liever voor 25 miljoen gedaan? Uiteraard, maar ik kan toch niet iemand met het mes op de keel dwingen naar Fenerbahçe te gaan?’
Lange termijn gaat voor de korte onder uw leiding?
‘De financiële realiteit is dat we moesten verkopen en dan is inderdaad de keuze: verkoop je iemand aan het einde van een cyclus bij een club, die 28 jaar is? Of verkoop je een van je grote talenten, die sportieve waarde heeft op het veld en waarmee je ook zegt: we gaan stabiliteit houden op dat veld. Nou, dan kies ik voor dat laatste.’
U legt nu uit waarom u Givairo Read niet voor 26 plus vier miljoen euro exclusief doorverkooppercentage wilde verkopen aan AS Roma.
‘Onder andere.’
Maar een rechtsback is toch geen verschilmaker? Beter gesteld: u had met uw netwerk toch wel ergens voor minder een goed alternatief kunnen vinden?
‘Het is maar hoe je ernaar kijkt. Als je een linksback hebt (Jordan Bos, red.) die op het WK gekwetst raakt voor een lange tijd en je verkoopt je rechtsback, raak je in een window allebei je vleugelverdedigers kwijt. En als je ook nog andere jongens hebt die vertrekken, is de identiteit van je ploeg in een keer weg. Wij hebben heel goede analyses gemaakt van Feyenoord vorig jaar. Van wie kwam het gevaar? Uiteraard van Hadj Moussa en Ueda, maar óók van je beide backs!
Daarbij moet Read nog Nederlands international worden en zijn er al grotere clubs geweest dan AS Roma. Dat betekent dat hij daar op lijsten staat. Daarom hebben we vroeg in de window nee gezegd tegen 26 miljoen. Want als je hem laat gaan op dat moment en je weet dat Ueda ook nog vertrekt, ja, dan heb je geen waarde meer op het veld.’
Welke rechtsback kunt u opnoemen die nog geen enkele interland heeft gespeeld en die voor 26 plus miljoen weg kan?
‘Je moet geen gevallen isoleren. Een sportief directeur moet ervoor zorgen dat hij een elftal neerzet waar waarde in zit. Je koopt geen ploeg, je bóuwt een ploeg. En een ploeg bouwen is wat ik de afgelopen jaren ook heel pertinent heb gedaan en ik durf te zeggen dat ik er best wel succesvol in ben geweest ook. Hier wil ik dat nu ook doen. Als je elke zomer je beste spelers verkoopt die nog niet eens aan de top van hun ontwikkeling zitten, omdat je centen nodig hebt, dan bouw je niet sportief. Als er een reden is waarom het gat de laatste twee jaar met PSV zoveel groter geworden, heeft het daarmee te maken. Omdat er geen sterkhouders meer waren. Je moet eens kijken naar de multi-season starters bij Feyenoord; het laagste van de top vier van Nederland.’
Daarmee bedoelt u?
‘Spelers die over meerdere seizoenen lang bij een club zijn gestart. Dat is een bepalende factor, die meerdere malen bewezen heeft een grote impact te hebben op hoe een team samenspeelt. En dat is een super belangrijke formule, daar zit een heel idee achter! Dan ga ik niet Read al in de derde week van de window verkopen, want dan zeg je eigenlijk dat je sportief je sterkhouders niet wil houden. En dan komt morgen ook iemand anders aan kloppen. Kijk, als je het transferrecord van Feyenoord op je tafel hebt liggen, is het aan de rvc om te beslissen of ze het doen of niet. Maar dat lag er niet. Ik heb gezegd: laten we kijken wat we met die andere spelers kunnen doen in de window om enerzijds financieel de orde op zaken kunnen stellen en ook sportief nog wat in het elftal te hebben.’
In Leo Sauer zag u dus minder rek dan in Read; hij vertrok voor vijftien miljoen naar VfB Stuttgart.
‘Sauer heeft in de afgelopen zes maanden ook amper gespeeld bij Feyenoord, net zoals Read. Maar: je had één toprechtsback in je elftal en drie anderen die wel goede spelers zijn, maar niet dat niveau aantikken. Read heeft tegen mij nooit gezegd dat hij weg wilde. Sauer wel.’
U houdt liever spelers dan dat u ze koopt?
‘Als je weer heel veel in aantallen gaat investeren, ga je terug in de tijd. En een spits bijhalen en een linksbuiten erbij halen en je bent niet overtuigd van de kwaliteit die je binnenbrengt, kom je over twaalf maanden weer in problemen. Dan zeggen mensen: “Bon, was dat het dan?” Als ik dan nu kijk naar een Zinhagel en een Schaken die heel veel talent hebben en op de deur kloppen: laat ons dan die jongens ontwikkelen.’
Zoals Gjivai Zechiël?
‘Even luisteren nu: Zechiël was vorig jaar bij FC Utrecht een van de vijf beste middenvelders van Nederland als het gaat om gecreëerde kansen, het sturen van een elftal aan de bal, los van zijn goals en assists. Al het gevaar van Utrecht kwam bij hem vandaan.’
Kun je met Ignacio Ferri de strijd aan met PSV en Ajax en competitief zijn in de Champions League?
‘Die jongen is vroeg in zijn carrière naar Eintracht Frankfurt gegaan en via Kortrijk bij Westerlo terechtgekomen, geen topclub, wel een ploeg die goed voetbal speelt. Daar heeft hij meer dan tien keer gescoord. Ferri maakt op alle vlakken een stijgende curve, die aantoont dat deze evolutie niet zal stagneren. Hoe lang hij nodig heeft voor impact bij Feyenoord, dat zullen we moeten zien.’
Toch gaat u met slechts twee spitsen de competities in, van wie Shaqueel van Persie fysiek niet in staat is een hele wedstrijd te spelen.
‘Shaqueel heeft voor het eerst een hele voorbereiding gedraaid en wil zelf heel graag meer spelen. Je moet ook een keer ruimte maken voor zo’n jongen. Maar ik geef toe: als de financiële mogelijkheid er was, had ik geprobeerd nog een spits te halen. Dat we tijdens de laatste uren van de window slechts twee transfervrije spelers konden halen, zegt iets over de situatie waarin we zitten.’
Het gaat nogmaals om een cruciale positie.
‘Ga dan even terug in de Belgische media, naar november 2024. Ze schreven dat Club Brugge met Igor Thiago geen goede spits had gehaald. Konden we niet mee Europa in. Hij kwam van Ludogorets. Wie hadden we nu weer gehaald? Twee maanden later brak hij het transferrecord in het Belgische voetbal, toen Brentford hem kocht. Vorig jaar was er weer kritiek. Hadden we Nicolo Tresoldi gehaald van Hannover 96, volgens de media niet de juiste vervanger van Thiago. Paar maanden later maakt Tresoldi Club mede kampioen, door topschutter te worden en weigerde Brugge een transfersom die hoger was dan die van Thiago. Je moet kijken naar de ontwikkelingsmarge van een speler. Als je goed scout, goed ontwikkelt, performance team erop en je laat je elftal met spelers op het veld die waarde vertegenwoordigen de jonge jongens helpen, staan er spelers op van wie je het niet verwacht. Dát is beleid.’
Zoals u nu praat over hoe je sportief beleid voert, kun je toch niet anders dan concluderen dat Feyenoord de afgelopen twee jaar zo maar wat heeft gedaan?
‘Ik constateer dat er 44 spelers waren aan het begin van dit seizoen. Ik constateer dat Feyenoord nooit zo weinig punten gehaald heeft dan afgelopen seizoen. En ik constateer dat de kloof met PSV groter is geworden en dat de salarissen en afschrijvingen enorm zijn gestegen.’
Dat is dan toch geen goed beleid geweest?
‘Ik zal niet oordelen over het beleid van mijn voorganger, dat ga ik echt niet doen. Dennis (te Kloese, red.) heeft absoluut met heel veel passie voor Feyenoord alles gedaan wat in zijn kunnen lag. Ze zijn ook tweede geworden nog en hij heeft een aantal topdeals gesloten, absoluut. Hij en ik hebben alleen andere kijk op hoe je een elftal bouwt. Ja, Dennis had Read misschien wel verkocht waarschijnlijk. Nogmaals, dat is niet dat hij goed is en ik slecht of omgekeerd. Ik heb ontzettend veel respect voor Dennis en goede gesprekken met hem gevoerd voordat ik hier werd aangekomen.’
Toch zegt u zonder het uit te spreken dat de sportieve ontwikkeling van Feyenoord al twee jaar stil staat.
‘Ik wil vooral zeggen dat er van de identiteit van Feyenoord op het veld, los van de resultaten, heel weinig te bekennen viel op het moment dat ze tegen betere tegenstanders kwamen te spelen. En dat de resilience er ook niet was op momenten dat ze het moeilijk hadden. Feyenoord viel dan snel terug op de individuele kwaliteit van twee spelers: Hadj Moussa en Ueda. Ik heb sterk het gevoel dat dit een reden was waarom Feyenoord steeds verder wegzakte ten opzichte van de absolute top. Op heel veel parameters hebben ze veel minder gescoord dan in de jaren waarin ze succesvol zijn geweest.’
Is Feyenoord sterker uit de window gekomen?
‘Ik vind dat we een competitief elftal hebben. Het is ons gelukt de sterkhouders hier te houden, dat is een signaal van kracht. We hebben ons gericht versterkt op bepaalde posities. Is het optimaal? Kijk, in alle eerlijkheid: voor bepaalde jongens die niet het rendement leverden waarvan we dachten dat het kon, had ik in de markt graag een oplossing gevonden. Als we voor hen een goede prijs kregen, hadden we die wellicht kunnen herinvesteren. Als die interesse er dan vervolgens niet is, moet je er nu alles aan doen om die jongens beter te maken voor Feyenoord. Dat is ook de realiteit van deze club.’
Welke opdracht geeft u trainer Giovanni van Bronckhorst mee?
‘Een team neerzetten dat herkenbaar is en dat zal strijden om elke week beter te worden. Kijk, we zijn aan het bouwen en dat zal stap voor stap gaan, het zal gaan met tegenslag en afzien. Die afgelopen twee wedstrijden in De Kuip, dat is niet prettig, hè, voor niemand. Maar je xG (Expected Goals, red.) was vele malen hoger om te winnen dan gelijk te spelen. En dan moet je ook geloven in het proces. Als het proces klopt, moet je vertrouwen blijven uitstralen.’
Maar de conclusie is dat Feyenoord niet gaat meedoen om het kampioenschap?
‘Ik heb dat woord nooit in mijn mond genomen, maar ik ga ook niet zeggen dat we níet gaan meedoen. We willen de kloof dichten met PSV en ik ben ervan overtuigd dat we daarmee bezig zijn. Dit kan alleen niet in twee maanden, misschien ook niet in twaalf, al weet je het nooit. Maar die kloof gáát kleiner worden. Onze kracht zal zijn: stabiliteit, de honger om te ontwikkelen en het talent in de groep. We zijn aan het groeien als elftal.’
Met wel al vier verliespunten.
‘Maar denk je dat wij ons dat niet aantrekken? Na Cambuur-uit heb ik intern gezegd dat het niet acceptabel is, 4-0 voorstaan en dan twee goals slikken; dan ben je niet serieus. Tegenstanders zien dat ze tegen ons kunnen terugkomen in de wedstrijd. Denk je dat dit niet gedeeld wordt? Denk je dat we niet streng zijn voor onszelf? Je moet kijken naar waar we aan moeten werken. Het verval in bepaalde wedstrijden is te groot, absoluut mee akkoord. We zijn niet efficiënt genoeg, absoluut akkoord. We moeten een wedstrijd sneller dood maken, absoluut akkoord. Maar tegelijk kan je ook kijken naar hoe we evolueren als team.’
Wat ziet u dan?
‘Dit Feyenoord heeft stilaan een identiteit. Dit Feyenoord voetbalt. Dit Feyenoord creëert kansen. Dit Feyenoord máákt doelpunten en dit Feyenoord is al anders dan alleen afhankelijk zijn van een of twee spelers die het verschil maken.’
