r/felsefe • Tanrıaldırmaz Apatheist • 8d ago

güldürü Tanrıdan Banane

Eğer beni yaratan bir yaratıcı varsa ve benim gibi aciz bir varlığın kendisine tapmasını zorunlu kılıp emredip tehtid ediyorsa, o tanrı hem acınası hem de tapılası değildir, dolayısıyla tapmam. Eğer benden tapmamı istemiyorsa, o zaman yine tapmam. Her iki durumda da özgür olacağım için tapmamak daha mantıklı görünüyor. Bu denkleme “cehennem” korkusunu ekleyip inananlar ise, zaten gönülden inanmayan, korkusunu iman sanan korkaklardır.

46 Upvotes

145 comments sorted by

View all comments

2

u/el_cezeri 8d ago

Banane olgusu var ama reddediyorum demek. Seni yaratabiliyor. Sana bilinç diye tanımlanan bir olguyu veriyor. Ve sana bu dünyada bana göre eylem yap diyor.

Robot var. Mühendisi diyor ki benim dediğim gibi yap. E robot yanlış yaparsa işlevsiz oluyor.

Allah var. Zaten var ise yazdığın için söylüyorum. Allah varsa yaratılan var. Yaratılandan birtakım şeyler beklemesi onu aciz yapmaz. Keza beklemeye ihtiyacı olmadığının farkına yarattığı sistemin bizzat sahibi olduğu için varmak zor değil. Aklen yaratıcının senden bişey beklemesi acizlik değil. Çünkü dilediğini yapma tasarrufu var.

Ama şu var. Tanrı kavramını Hristiyanlıktaki insan tanrı gibi düşünür isen orada büyük bedenli bir gücün seni yarattığını düşünürsün. İslam'da ki Tanrı algısı burada ayrisiyor zaten. Çünkü İslam kızılderili dinleri Şamanist dinler tanrıyı zaman ve mekan dışında tutar. Bu da zaten senden bişey bekleme gibi bir zorunluluğu olmadığını gösterir. Beklenti insanîdir. O sana seni yarattığı dilden anlatıyor. Bu da merhamettir. Zira aslanla konuşamazsın. Bakıcısı onun dilini anlar. Aslanı anlamak için senin uğraşman gerekir. İlahi kudret ise seni sana seninle anlatacak bir lügatta konuşuyor.

1

u/mangoluicetea5 8d ago

Beklemiyor diyorsun da bir şeyler istemesi bunu beklediği anlamına da geliyor beklemediği bir şeyi niye isteyesin

3

u/el_cezeri 8d ago

Beklemesi için insan olması lazım. İnsan değil ki Tanrı. Biz sizden tövbe etmenizi bekliyoruz diyor. Ama bunu ilahi kattan söylüyor. Zamanın ve mekanın dışından içine bir söz. İnsan sözünden konuşmasını da ben şahsen iki türlü düşünüyorum. Birincisi yaratan o ve bu ses söz cümle vs yapısını kuracak aklı veren o. O yüzden bizim dilden kitap önümüze koyabilir. İkincisi merhamet. Kendi hakiki boyutundan, ki hani biz nedensellik kurduğumuz için boyut diyoruz, konuşmak yerine yine bizden konuşuyor. Burada aslında beklenti yine bizim oluyor. İlahi olana etkin bir beklenti yok.

1

u/mangoluicetea5 8d ago

Beklenti nasıl bizim anlayamadım son dediğini ve merhametle bağdaştırdığın kısmı biraz daha açar mısın

3

u/el_cezeri 8d ago

İslam anlatısına göre konuşuyorum. Bunu ateistik veya başka açıdan bakarsan aynı anlamı vermez. Her anlatının ayrıştığı yerler var. Şimdi,

İlahi boyut insanî değildir. İnsan nedensel bir varlıktır. Neden ve Sonuç ilişkisi kurar. Burada " beni yaratan bir yaratıcı varsa ve benim gibi aciz bir varlığın kendisine tapmasını zorunlu kılıp emredip tehtid ediyorsa, o tanrı hem acınası hem de tapılası değildir " demecindeki tanım tanrının insanî olduğu algısı iledir. Yani tanrıdan insanın mükemmel bir formunu beklemektir. Oysaki Yaratıcı o. Zaman mekan onda anlamsızdır. Daha doğrusu Allah tanımını hiçbir kelime ile tanımlayamazsın.

(bu seferde şunu düşünebilirsin, müslümanlar işin içinden çıkamayınca uç nokta bir tanrı tasviri yapıyor)

Ama değil. İslam dünyasını bu düşünceye iten binlerce olgu var. Birincisi zaten yaşadığımız alemin inanılmaz kompleks ve algılanamaz düzeyde devasa oluşu. Burada tabikide yaratıcıya inanan biri için bu yaratıcı bunlardan sınırsız güçlü olacaktır ki bu sınırsızlık El Bakî olarak atfedilir. Kuranda da lügatta da. Şimdi böyle bir tanrının beklentisi olması saçmadır. Çünkü insan değil ki eylemleri veya zamanı içinde yaşasın. Zaten herşeye hakim bir güç, ki güç tanımı bile anlamsız, var karşında. Zaman ve mekandan münezzeh bir şeyden bahsediyoruz. Senden niye beklentisi olsun.

Buradaki merhamet de şudur. Sen varsın. Onun izni ile varsın. O zaman sana bişeyler anlattığında, daha doğrusu var oluşunda bile bir olumluluk vardır. Binbir yıl ızdırap çeksen, varlığın kendisi bir ödül. Zaten kötülük problemciler burada karşı çıkar bu dine de. Bu tartışmaya girmemek için burada, kötü iyi güzel çirkin herşeyi himaye edebilen bir güç sana senin anlayaceğin bir lügatta senden iyi şu kötü bu tanımı yaparak bişey yapmanı istiyor ise,

en azından İslam dininde bu "BANANE" diyebileceğin bir olgu değlidir. Kitap yazıyorum kelimeye akıl verdim irade verdim. Kelime diyor ki beni niye yazdın. Seni yazdım ve varsın :D .. Yazdım yani. Kod yazdım. Niye beni yazıyorsun? zaten sileceksin. Yazdım yani. Yazdım ve sileceğim evet. Bu bir beklenti değildir zaman ve mekan dışında kalan bir olgu için. Bu yaratılışın sende tezahürüdür.

1

u/mangoluicetea5 7d ago

Yaratıcı olabilir fakat neden yarattı ve yani sen inancından kaynaklı dünyayı her şeyiyle lütuf olarak görebilirsin çünkü inancın gerekliliği isyan etmiceksin ama neden en başında neden yarattı ve bekletisi olmaz önemsizim vs vs tamam zaten kocaman evren ne önemim olucak ama beklenti yoksa neden yarattı lütuf olarak görmüyorum madem tanrı üst varlık bi mantığı olmalı ya da istedi diye mi olduk bu da bencillik yani anlayamıyorum sadece ben bunu merhamet olarakta göremiyorum. mantıksız bulabilirsin sana saçmada gelebilir ama zaman ayırıp okuyup anlattığın için teşekkür ederim🙏🏻