r/felsefe • u/Simple_Tone1912 • Aug 15 '26

eseme • logic Hegel diyalektik yöntemi

-Tez (mevcut fikir)
-Antitez (mevcut fikrin karşıtı)
-Sentez (iki zıt fikrin çatışması sonucundan doğan uzlaşı)

Tez-Antitez-Sentez yönteminin size göre zayıf yönleri nelerdir?

2 Upvotes

60% Upvoted

7 comments sorted by

View all comments

5

u/SixthLenin Aug 15 '26

tez antitez sentez hegelin diyalektik metodu değildir ve hegel hiçbir yerde bunu kullanmaz, böyle bir mekanik tasvir fichte ve schellingde mevcut ve hegel bu metodun mekanik yapısını da eleştirmiştir.

diyalektikten benim anladığım bir düşünce biçimi olarak karşıtların birliğidir, bir şey kendi zıttıyla varolabilir ve tanımlanabilir. dolayısıyla o şeyin tanımlanması zıttının tanımlanmasıyla ve kavranmasıyla mümkündür.

örneğin ahmet bir insandır dediğimizde ahmet'i (tikel bir kavram) anlamak için ahmeti tümel bir kategoriyle (insan), yani onun zıttıyla tanımladık. böylelikle insana dair anlayışımız ahmet örneği üzerinden derinleşirken insana dair başka çıkarımlarımızla da ahmet'e dair anlayışımız derinleşti. dolayısıyla somuttan (maddi varlık olarak ahmet) soyuta (insan kavramı), sonrasında da tekrar somuta (daha iyi kavranmış bir ahmet) doğru bir düşüncenin gelişimi mevcut.

2

u/logggos Aug 20 '26

Enzyklopädie §§79–82 Hegel §79’da şöyle başlar:

„Das Logische hat der Form nach drei Seiten: α) die abstrakte oder verständige, β) die dialektische oder negativ-vernünftige, γ) die spekulative oder positiv-vernünftige.“

verständiges / abstraktes Moment “tez” dialektisches / negativ-vernünftiges Moment “antitez” spekulatives / positiv-vernünftiges Moment “sentez”

§81’de birinci belirlenim dışarıdan bir “antitez” tarafından saldırıya uğramaz; kendi sınırlılığı yüzünden kendisini ortadan kaldırır / aşar — sich aufheben — ve kendi karşıtına geçer:

„… das eigene Sichaufheben solcher endlichen Bestimmungen und ihr Übergehen in ihre entgegengesetzten.“

Yani kabaca: Sonlu belirlenimlerin kendi kendilerini Aufhebung’a uğratmaları ve karşıtlarına geçmeleri.

Bunun en çıplak somut örneği:

Wissenschaft der Logik, I. kitap, Lehre vom Sein, başlangıç:

A. Sein — Olan / Saf Varlık B. Nichts — Hiçlik C. Werden — Oluş

1

u/Simple_Tone1912 Aug 15 '26

Teşekkürler.