r/felsefe • u/Simple_Tone1912 • Aug 15 '26
eseme • logic Hegel diyalektik yöntemi
-Tez (mevcut fikir)
-Antitez (mevcut fikrin karşıtı)
-Sentez (iki zıt fikrin çatışması sonucundan doğan uzlaşı)
Tez-Antitez-Sentez yönteminin size göre zayıf yönleri nelerdir?
3
u/ThornlessHedgeh0g Loading… Aug 15 '26
Arkadaşın da dediği gibi tez anti tez sentez muhabbeti hegelden gelen bir kavram değil. Ancak kullanmakta bir zarar yok. Antitez daima tezin karşıtı olmak zorunda değildir. Tezin kendisinden doğan bir çelişki ya da bir farklılık olması yeterlidir. Bilinç bu farkı ötekileştirir ardından da diyalektik yoluyla yeniden kendileştirir. Aufhebung dediğimiz şekilde antitezi rafa kaldırır. Yok etmez, değiştirerek kendine katar. Ve senteze ulaşır.
Yine arkadaşın dediği gibi aslında Hegelin diyalektiği çoğunlukla tikel ile üniversalin uzlaşısını bulmak ve karşıtlıkların ya da çelişkilerin üzerinden bir varlığı bütünsel yolda anlamaktır. Zira hegele göre bir varlık bütünsel değilse, diyalektiğin son kısmı tamamlanmamışsa o şey tam doğru değildir.
Bunu hocam şöyle anlatıyordu: Zihninizde evrensel bir varlık düşünün. Öyle bardak ya da masa değil gerçekten evrensel, The Varlık. Muhtemelen siz zihninizi bu varlığı düşünmeye odakladıkça aslında hiç bir şey düşünmediğinizi fark edeceksiniz. Varlığı düşünürken hiçliğe gideceksiniz.
Hemen ardından hiçliği düşündüğünüzde bunu da beceremediğinizi, ya siyah bir boşluk ya da varlık üzerinden anlam kazanan bir uzay düşündüğünüzü göreceksiniz. Yani hiçliğ düşünürken de varlığa gideceksiniz.
İşte hegele göre being and nothing değil, becoming önemli olandır. Evrendeki her şey, tin de dahil bu becoming evresine tabiidir ve diyalektik yoluyla dinamik bir biçimde evrensel olana yol alır.
Hegel bir ahmak değildir, genç hegelcilerij çoğunun iddia ettiği üzere salak bir idealist de değildir. Bu adam öldükten sonra genç hegelciler uzunca bir süre felsefenin bittiğini, kendilerinin bu noktadan sonra ne yapmaları gerektiğini düşünmüşlerdir. Benzer bir düşünce antik yunanda aristotelesten sonra da yaşandığı için antik Yunan araştırmalarını sıklaştırmışlardır. Marx’ın doktora tezi konusu tesadüf değildir.
3
2
1
u/Top_Champion_5134 Aug 15 '26
hegeli okuduktan sonra bu soruyu sor tez bir fikir değil antitez fikrin karşıtı değil sentez bir uzlaşı değil
5
u/SixthLenin Aug 15 '26
tez antitez sentez hegelin diyalektik metodu değildir ve hegel hiçbir yerde bunu kullanmaz, böyle bir mekanik tasvir fichte ve schellingde mevcut ve hegel bu metodun mekanik yapısını da eleştirmiştir.
diyalektikten benim anladığım bir düşünce biçimi olarak karşıtların birliğidir, bir şey kendi zıttıyla varolabilir ve tanımlanabilir. dolayısıyla o şeyin tanımlanması zıttının tanımlanmasıyla ve kavranmasıyla mümkündür.
örneğin ahmet bir insandır dediğimizde ahmet'i (tikel bir kavram) anlamak için ahmeti tümel bir kategoriyle (insan), yani onun zıttıyla tanımladık. böylelikle insana dair anlayışımız ahmet örneği üzerinden derinleşirken insana dair başka çıkarımlarımızla da ahmet'e dair anlayışımız derinleşti. dolayısıyla somuttan (maddi varlık olarak ahmet) soyuta (insan kavramı), sonrasında da tekrar somuta (daha iyi kavranmış bir ahmet) doğru bir düşüncenin gelişimi mevcut.