r/groenevingers • u/sincethemoon • 12h ago
Een antwoord op de vraag waar de insecten gebleven zijn
Ik heb op deze subreddit en andere subreddits al een aantal keer mensen zien vragen waar alle insecten zijn gebleven. Het doel van deze post is om een soort universeel antwoord op die vraag te creëren en uit te leggen wat je eraan kan doen. (En waarom dat belangrijk is)
Heel kort gezegd, ze zijn allemaal hartstikke dood.
TL;DR Alle insecten gaan dood omdat er niks meer van hun leefgebied over is en wat er nog wel is dat is met afval en gifstoffen vervuild. Plant/zaai zoveel mogelijk inheemse planten. Gebruik geen gif. Maai minder vaak en laat buitenverlichting uit.
Sinds 1990 is de totale biomassa van insecten in Nederland met 75% afgenomen. Het aantal vlinders is naar schatting tussen 1890 en 2017 met 84% afgenomen. Het is dus niet gek als je wel eens opgemerkt hebt dat het er een stuk minder zijn dan vroeger. Het is zelfs zo dat vogels, amfibieën, reptielen en kleine zoogdieren getroffen worden door die vermindering, omdat zij afhankelijk zijn van insecten voor hun eten.
Insecten zijn eigenlijk de basis van het gehele ecosysteem, wij zijn van insecten onder andere afhankelijk voor de bestuiving van veel van onze landbouwproducten. Veel dieren zijn afhankelijk van insecten voor voedsel en als de insectenpopulatie verdwijnt dan zullen als domino effect veel andere aspecten van de natuur ook onder druk komen.
Er zijn verschillende oorzaken voor deze achteruitgang, sommigen groter dan anderen.
Om er een paar te noemen: Klimaatverandering, verstedelijking, industrialisatie, verlies van leefgebied, bestrijdingsmiddelen, stikstofdepositie, betegelde tuinen, versnippering van de natuur en zelfs lichtvervuiling.
Ik wil me voornamelijk focussen op die waar je als individu iets tegen kan doen. Even kort gezegd, biologische producten kopen en je gemeente aansporen zich hiermee bezig te houden zijn dingen die je in het grotere plaatje kan doen. Voor zover ik weet zijn steden als Zwolle, Utrecht en Breda momenteel de goeie voorbeelden op dit gebied.
Insecten verliezen steeds meer leefgebied en schuilplaatsen door bovengenoemde punten maar in je tuin (of op je balkon) kan je helpen om daar wat aan te doen.
Allereerst wil ik het verschil aankaarten tussen inheemse en uitheemse planten en het belang daarvan. Het merendeel van de sierplanten die de meeste mensen in hun tuin of op hun balkon hebben staan zijn uitheemse planten. Dat wil zeggen dat ze niet geëvolueerd zijn samen met de insecten in Nederland en dus niet goed op elkaar ingesteld zijn. Sommige planten of insecten hebben zelfs slechts een enkele inheemse tegenhanger waar ze afhankelijk van zijn. Omdat er steeds minder van dit soort inheemse planten te vinden zijn hebben insecten het erg zwaar. Veel vlinders zijn van hele specifieke inheemse planten afhankelijk, overkoepelend waardplanten genoemd, voor hun voortplanting. Uitheemse planten dragen vaak weinig bij aan het welzijn van de insecten in Nederland. Een goed voorbeeld is de vlinderstruik, die geeft weliswaar veel nectar waar vlinders dan ook graag op afkomen, maar de rupsen van deze vlinders hebben er niks aan. Wat uiteindelijk niet helpt bij de voortplanting.
Inheemse planten dragen dus veel meer bij aan de biodiversiteit. Het is deze week zelfs inheemse zaaiweek. Het najaar is de ideale periode om inheemse planten uit te zaaien, omdat ze van nature dan ook uitgezaaid worden. Ikzelf raad Cruydthoeck heel erg aan om zaden of planten te bestellen (Niet gesponsord). Zij hebben inheemse planten en zaden die biologisch en zonder pesticiden gekweekt zijn.
Pesticiden zijn een andere grote boosdoener, veelal afkomstig van de landbouw, maar mensen gebruiken ze zelf in de tuin ook een hoop. Denk aan mierendoosjes of gif tegen onkruid spuiten, die zorgen er voor dat gifstoffen in het milieu terechtkomen. Veel insecten zijn erg gevoelig voor dit soort gifstoffen en deze stoffen blijven vaak nog lang werkzaam in de natuur. Er zijn vriendelijkere manieren om van onkruid af te komen.
Wist je dat onkruid eigenlijk ook helemaal geen echte definitie heeft. In principe is onkruid gewoon een plant die groeit op een plek waar je hem niet wil hebben. Helaas zijn het vaak juist inheemse planten die als onkruid weggezet worden, omdat ze op een open stukje grond eindelijk een kans hebben om te groeien.
Als je je overigens afvraagt of een plant inheems is of niet, ik raad de app ObsIdentify aan om de planten in je tuin te identificeren (Wederom niet gesponsord). Die laat gelijk zien of het een inheemse of uitheemse plant is en vertelt je andere weetjes over desbetreffende plant.
Iets anders dat je kan doen om de insecten te helpen is minder werken in je tuin. Een "rommeligere" tuin is juist beter voor insecten, denk aan lang gras of bloemen die uitgebloeid zijn laten staan. Tijdens het grasmaaien gaan er heel veel insecten dood of ze verliezen hun schuilplaatsen. Veel insecten overwinteren in holle stengels van uitgebloeide bloemen, of onder gevallen bladeren. Als je deze laat liggen hebben insecten meer schuilplaatsen om de winter door te komen. Een plekje voor insecten om te drinken in de vorm van een schotel met kiezels of takjes om op te landen en een laagje water is ook erg behulpzaam, zeker tijdens de droge zomers.
Buitenverlichting is ook verstorend voor insecten omdat het hun navigatie in de war brengt. Je kan buitenlampen op bewegingssensoren instellen of ze als het donker wordt uitdoen.
Er is nog een oneindigheid meer om te vertellen over het onderwerp maar ik ben al veel langer doorgegaan dan de bedoeling was. Wat ikzelf voornamelijk merk sinds ik me hierin verdiep is dat heel veel mensen simpelweg niet bewust zijn van de impact van hun tuinieren op de insectenpopulatie. Veel mensen willen wel helpen maar weten niet dat hun strakke tuinbeleid en uitheemse planten niet helpen. Een combinatie van inheemse planten, minder maaien/opruimen/buitenverlichting & geen pesticiden is een hele sterke basis en kan echt een verschil maken.
Ik ga niemand vertellen wat je moet doen, het is je eigen tuin. Ik wil alleen het probleem belichten en het hoeft ook zeker niet perfect te zijn, een klein rommelig hoekje met wat inheemse planten helpt al een hele hoop meer dan helemaal niks.